سخنان دوشنبه شب یوکیو آمانو مدیر کل آژانس، خون علی اکبر صالحی یکی از پر حوصلهترین دیپلماتهای ایرانی را هم به جوش آورد و رئیسسازمان انرژی اتمی صلاحیت آمانو را به چالش کشید.
علی اکبر صالحی در واکنش به سخنان آمانو که ایران از ورود دو بازرس آژانس جلوگیری کرده واکنش نشان داد و از مدیر کل آژانس خواست وقت بگذارد و با مقررات آژانس آشنایی پیدا کند. آمانو دوشنبه شب گفته بود: با نهایت تاسف از تصمیم ایران برای نپذیرفتن انتصاب دو بازرس که اخیراً در ایران بازرسیهایی انجام داده بودند، مطلع شدم.
آمانو حتی پا را از این هم فراتر گذاشت و گفت که آژانس گزارش گروهک منافقین درباره وجود سایت مخفی غنیسازی در ایران را بررسی خواهد کرد. این سخنان آمانو در شرایطی بیان شده که حتی نماینده امریکا هم وجود چنین سایتی را تایید نکرد.
اظهارات تند و تیز آمانو از همان دوشنبه شب با واکنش تند مقامهای کشورمان روبهرو شد و علی اصغر سلطانیه تأکید کرد: آژانس میتواند از فهرست 150 نفری بازرسان خود افراد دیگری را جایگزین این دو نفر کند. با این حال سخنان مرد هستهای محجوب ایران که کمتر خشمگین میشود و سخنان تند و آتشین بر زبان میآورد، تندترین واکنش مقامات جمهوری اسلامی به اظهارات آمانو بود. صالحی در گفت و گو با ایرنا گفت: سخنان آمانو نه تنها به اعتبار او خدشه وارد میکند بلکه توهین به سایر بازرسان آژانس است.
به گفته صالحی، آمانو یا دانسته این اظهارات را بیان کرده است یا ندانسته. حال اگر دانسته چنین سخنانی گفته، اشتباه بزرگی مرتکب شده و بسیار خطرناک است چرا که نشان میدهد فشار سیاسی به او وارد شده و او نیز به این فشارها، تمکین کرده است.
رئیسسازمان انرژی اتمی که هفته آینده برای شرکت در نشست مجمع عمومی سالانه آژانس بین المللی انرژی اتمی به وین سفر میکند، تصریح کرد: حدود 150 بازرس در آژانس بین المللی انرژی اتمی فعالیت میکنند و هنگامی که مدیرکل آژانس تنها بر دو بازرس اصرار میکند و میگوید که اینها به مسائل بازرسی آشنا هستند، این اهانت و بی حرمتی به سایر بازرسان آژانس است چرا که هر بازرس آژانس در مورد روشهای بازرسی، آموزشهای لازم را میبیند.
آقای آمانو قول داده بود مستقل باشد
صالحی گفت: این حق کشورهاست که از فهرست بازرسان آژانس، تعدادی از آنان را انتخاب کنند، همچنانکه بسیاری از کشورهای غربی، برخی از بازرسان کشورهای آسیایی را از فهرست خود حذف میکنند.
رئیسسازمان انرژی اتمی همچنین اظهار داشت: چنانچه آقای آمانو ندانسته این اظهارات را بیان کرده، ایراد بزرگی به او وارد است و باید وقت بگذارد تا با مقررات آژانس آشنایی پیدا کند.
وی به نشستهای سال گذشته آژانس در مورد انتخاب آمانو اشاره کرد و گفت: هنگامی که بین آقای آمانو و آقای منتی بر سر تصدی مدیر کلی آژانس رقابت بود، آمانو نتوانست در اولین رأیگیریها، رأی لازم را کسب کند و علت عدم کسب رأی لازم این بود که ممکن است وی تحت فشار برخی کشورها قرار گیرد.
صالحی اظهار داشت: در آن نشستها، آقای آمانو قول داد مستقل باشد و تحت نفوذ کشوری نباشد و بر اساس این اظهارات، او با اختلاف جزئی در مقایسه با رقیبش رأی آورد.
وی گفت: متاسفانه آقای آمانو تاکنون نشان داده است در چارچوب مقررات آژانس حرکت نمی کند بلکه سلیقه ای پیش میرود.
متن قطعنامهها به جای گزارش
رئیسسازمان انرژی اتمی خطاب به مدیر کل آژانس گفت: ما به جای این دو بازرس، پنج بازرس دیگر را قبول کردیم و شما هم از ما تشکر کردید. حال چه شده است که در نشست شورای حکام، چنین سخنانی را مطرح میکنید؟
صالحی خطاب به آمانو ادامه داد از زمانی که آقای البرادعی، آژانس را ترک کرد، ما چه فعالیت جدید هسته ای انجام دادهایم که شما چنین سخن میگویید؟ جز این است که بیشتر با آژانس همکاری کرده ایم؟
وی اظهار داشت: متاسفانه آقای آمانو به جای ارائه یک گزارش فنی و حقوقی، متن قطعنامههای شورای امنیت را منتشر میکند در حالی که آقای البرادعی به رغم فشارهای سیاسی که به او وارد بود، این کار را نمی کرد.
صالحی در پایان خطاب به آمانو گفت: چه اتفاقی از زمان رفتن آقای البرادعی تاکنون افتاده است که بلاتشبیه به جای اینکه گزارش خود را بر اساس محکمات بنویسید، به صورت متشابهات مینویسید؟
درگیری بین ایران و مدیر کل آژانس
سخنان مدیر کل آژانس و واکنش جمهوری اسلامی به شدت فضای بحثهای نشست فصلی آژانس را تحت تأثیر قرار داد به طوری که نمایندگان کشورهای دیگر از جمله نماینده امریکا نیز به بحث کشیده شد. گلین دیویس، نماینده آمریکا در آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: این اولین باری است که کشوری به خاطر گزارشات بازرسان از ورود آنان جلوگیری میکند. وی با اشاره به ادعای آژانس مبنی بر خودداری ایران از پذیرش انتصاب دو بازرس آژانس مدعی شد که این امر موجب تشدید بیشتر درگیریها در زمینه هستهای ایران خواهد شد. نماینده امریکا در آژانس از ادعای گروهک منافقین در وجود یک سایت غنیسازی جدید در ایران اظهار بیاطلاعی کرد و گفت: گزارشات این چنینی را از رسانهها خواندم. اما معتقدم مهم تعهداتی است که بر عهده ایران است.
چالش ایران با آمانو در رسانهها نیز بازتاب گستردهای داشت.بخش فارسی سایت رادیو فرانسه با اشاره به واکنش صالحی به سخنان مدیر کل آژانس گزارش کرد: علی اکبر صالحی رئیسسازمان انرژی اتمی ایران صلاحیت و اعتبار یوکیا آمانو، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی، را زیر سؤال برد.این رادیو همچنین گزارش کرد: بحران میان آژانس بین المللی انرژی اتمی و جمهوری اسلامی تشدید شده است.شینهوای چین هم گزارش کرد که نشست آژانس با درگیری ایران و آژانس بر سر بازرسان آغاز شد.
الجزیره: اعراب و غیر متعهدها به گزارشهای آمانو بیاعتمادند
الجزیره در گزارشی از آژانس بینالمللی انرژی اتمی به بی اعتمادی مجموعه کشورهای عربی و جنبش عدم تعهدها درباره عدم پرداختن به فعالیتهای اتمی رژیم صهیونیستی اشاره کرد.
به گزارش مانیتورینگ فارس، خبرنگار الجزیره در «وین» در گزارشی به بی اعتمادی و شک و تردید کشورهای عربی و جنبش عدم تعهدها در خصوص برنامه هستهای رژیم صهیونیستی پرداخت و افزود: گزارش مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در خصوص برنامه هستهای اسرائیل، مجموعه کشورهای عربی و جنبش عدم تعهدها را نا امید کرده است.
«یوکیا آمانو» مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش اخیر خود تنها به بازتاب مکاتبات خود با بیش از 40 کشور مختلف و درج آنها بدون اضافه کردن هر گونه تحلیل و نظر دیگری اکتفا کرده است.
گزارشگر الجزیره از داخل محل اجلاس، اقدام مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را جانبدارانه خواند و تصریح کرد: این جانبداری ترس و نگرانی برخیها را بر انگیخت.
«محمود حسن الامین»، رئیس مجموعه عربی در آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اشاره به گزارش آمانو درباره همکاری سوریه با آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: همکاری سوریه با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همیشه در گزارشهای این آژانس حاضر است. این در حالی است که هیچ گونه اشارهای به فعالیتهای اتمی اسرائیل و میزان همکاری اسرائیل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی به چشم نمیخورد.
خبرنگار الجزیره با پخش تصاویری از جابه جایی نماینده رژیم صهیونیستی در ساختمانهای سربسته آژانس بینالمللی انرژی اتمی در حالی که توسط محافظان شخصی احاطه میشود، گفت: به نظر میرسد که طرف اسرائیلی نیز چنین بی اعتمادی را حداقل درباره اقدامات و تدابیر امنیتی در داخل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، احساس میکند و گرنه برای جابهجایی در چنین محلی نیازی به همراهی محافظان شخصی نیست.
