رئیس جمهور امریکا 18 ماه بعد از ورود به کاخ سفید یک بار دیگر پیشنهاد مذاکره با ایران را پیش کشیده و میگوید که اگر تهران از طریق ابزارهای اعتماد ساز نشان بدهد که برنامه هستهای صلحآمیز دارد، امریکا حاضر است این برنامه هستهای را به رسمیت بشناسد.
اوباما حتی پا را از این هم فراتر گذاشته و گفته است که تهران و واشنگتن در افغانستان منافع مشترک دارند و کاخ سفید حاضر است که جمهوری اسلامی را در گفتوگوی ادغام طالبان از دولت افغانستان، به عنوان یک شریک به نظر گرفته و با آن وارد مذاکره شود. سخنان اوباما شامگاه چهارشنبه در جلسه استماع مقامهای بلندپایه شورای امنیت ملی امریکا بیان شد که شماری از خبرنگاران هم به شیوهای نامعمول اجازه پیدا کردند در آن حضور پیدا کنند. همانطور که خیلی از رسانههای امریکایی گفتهاند، کاخ سفید به شکلی غیر معمول تلاش کرده محتوای این جلسه و به خصوص سخنان اوباما به بیرون درز کند و رئیس جمهور امریکا از طریق این جلسه، سیگنالهای خاصی برای ایران ارسال کرد.
رئیس جمهور امریکا در این جلسه گفته که مقامهای ایرانی آرامآرام دارند دردهای تحریمها را احساس میکنند. برخی مقامهای شورای امنیت ملی امریکا که در این جلسه حاضر بودند بعد از جلسه گفتهاند که احساس درد ایران ازتحریمها، فرصت خوبی برای ورود اوباما به سیاست گفتوگو با ایران به وجود آورده است ولی به نظر میرسد، اوباما از طرح دوباره گفتوگو با ایران، به دنبال اهداف دیگری است:
1 ـ رئیس جمهور امریکا در جمع مقامهای شورای امنیت ملی امریکا که زیر نظر کاخ سفید قرار دارد، سخنان خود را بیان کرد.
ابراز چنین سخنانی در شورای امنیت ملی به معنی این است که رئیس جمهور امریکا بعد از یک سال، به دنبال احیای جایگاه شورای امنیت ملی در مقابل وزارت امور خارجه امریکاست که هیلاری کلینتون روز به روز سیاستهای خود را به آن دیکته میکند. در شرایطی که هیلاری کلینتون و طیف راست دموکراتها روز به روز سعی دارند سیاست فشار بر ایران را برجسته کنند، سخنان رئیس جمهور امریکا در جمع مقامهای شورای امنیت، سوت ایست اوباما برای هیلاری کلینتون است.
2 ـ رئیس جمهور امریکا در آستانه انتخابات میان دورهای کنگره در آبانماه سخنانش را بیان کرد و از این طریق سعی دارد سیاست اعلانی ورود به معامله با ایران را حداقل در دقیقه 90 زنده کند. تحولات بعد از انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال 1388، اوباما و تیم او را گام به گام به سمت رویکرد سنتی دموکراتها درباره تغییر رژیم سیاسی در ایران سوق داده ولی اکنون با گذشت 14 ماه از انتخابات سال 1388، کاخ سفید و همراهان رئیس جمهور خود را با این واقعیت روبهرو میبینند که برای هرگونه نتیجهگیری سیاسی باید پنجه در پنجه جمهوری اسلامی بیندازند.
3 ـ جنبه مهم سخنان اوباما، تأکید بر شراکت با ایران در افغانستان است. این برای اولین بار است که یک رئیس جمهور امریکا برای تعامل با ایران در افغانستان از لفظ «شراکت» و «منافع متقابل» استفاده میکند. سخنان اوباما انعکاس نیاز بیسابقه واشنگتن به تهران در افغانستان است که سیاستهای اوباما نیز مانند سیاستهای جورج بوش، نتایج موفقیتآمیزی به همراه نیاورده است.
4 ـ مقطع زمانی سخنان رئیس جمهور امریکا نیز نکته مهمی است. اوباما در اوج لفاظی مقامهای امریکایی و اسرائیلی درباره جنگ با ایران ابراز میشود، برخی تحلیلگران معتقدند اوباما سعی دارد از فضای به وجود آمده استفاده و پای میز مذاکره تا میتواند از ایران امتیازبگیرد. در مقابل برخی دیگر معتقدند که رئیس جمهور امریکا سعی دارد شرایط موجود را تلطیف کند. در شرایطی که به گفته خود اوباما، ایران هنوز شاخهای از تغییر رویکرد از خود بروز نداده، تحلیل دوم معتبرتر به نظر میرسد.
