بیژن تنها- مدیران دولتی درحالی بر اجرایی شدن پیشنهاد انتصاب فرماندار برای مناطق تهران و جایگزینی فرمانداران به جای شهرداران اصرار دارند که عموم کارشناسان و نمایندگان مجلس این طرح را مثبت ارزیابی نکرده و مغایر با قانون میدانند.
به گزارش «جوان»، طرح مجموعه مدیریت شهر تهران که تصویب آن به دوران دولت سازندگی برمیگردد، این روزها بار دیگر از سوی مدیران دولت دهم موردتوجه قرار گرفته است. چندی پیش، هیأت دولت طرح جامع مدیریت شهری پایتخت را به تصویب رساند که براساس آن قرار است با انتصاب فرماندار برای مناطق تهران، مدیریت شهری به فرمانداران واگذار شود.
درحال حاضر اداره استانها و شهر، در نگاه کلان برعهده استانداری و فرمانداری و از سوی دیگر برعهده شوراهای اسلامی شهر و شهرداری است و در سلسله مراتب قانونی نیز تصمیمات شورای شهر در فرمانداری و استانداری مورد ارزیابی و بررسی نهایی جهت اجرایی شدن قرار میگیرد.
اینکه برای هرمنطقه شهر تهران یک فرماندار نیز از سوی دولت تعیین شود بنا براظهار اکثر نمایندگان مجلس و کارشناسان، نه تنها این امر تسریع انجام امور را در پی نخواهد داشت، بلکه کلاف مدیریتی را پیچیدهتر خواهد کرد.
مدیریت 400 شهردار بر شهر تهران
شهر تهران با وسعت 700کیلومتر مربع از ویژگیهای خاص جغرافیای بافتی و شهری برخوردار است، بهواقع این کلانشهر که بهعنوان پایتخت ایران اسلامی بهشمار میرود در بخش مدیریتی علاوه بر استاندار و فرماندار، توسط 15 عضو شورای اسلامی شهر، 374 شهردار ناحیه، 22 شهردار منطقه، شهدار شب و نماز جمعه که حدود 400 شهردار است، اداره میشود. در بعد اجرایی و شرایط کنونی، وظیفه شهرداران از شهردار تهران تا شهرداران نواحی، مدیریت و ارائه خدمات شهری تا انجام امور فرهنگی و اجتماعی در نگاه شهری، منطقهای، ناحیهای و محلهای است.
از سوی دیگر حضور اعضای شورایاریها که درمقیاس کوچکتر در نواحی مختلف شهر تهران چندسالی است که فعالتر شدهاند، نشان میدهد که شهر تهران یک شبکه ماتریسی است که توسط شورایاری از پایین به بالا و درسطح دیگر از بالا به پایین اداره میشود که براساس این روال، مشکلات از پایینترین سطوح استخراج شده و برای تصمیمسازی و تصمیمگیری به سطوح بالاتر ارائه میشود.
هرچند این روند نوپاست ولی این قابلیت را داراست که به کاهش مشکلات و بازشناخت مشکلات پنهان و مشارکت هرچه بیشتر شهروندان در اداره شهر منتهی شود.
بحث مدیریتی در شهر تهران در حوزه اجرایی و تصمیمسازی نیاز مبرم به تقویت دارد و مسلط ساختن فرمانداران تنها موازیکاریها و بوروکراسی اداری را افزایش میدهد.
عملکرد فرمانداری در حوزه شهر تهران کمرنگ است
بررسیها نشان میدهد که بهدلیل بافت سیاسی شهر تهران و نیز حساسیت این کلانشهر، تاکنون فرمانداری شهر تهران در حوزه عملیاتی در بخشهای مختلف شهری عملکرد پررنگی نداشته و تنها دربخش برگزاری انتخابات و نیز نظارت برعملکرد شورای شهر عملکرد مطلوبی داشته است.
اینکه چرا ساختار فرمانداری در شهر تهران تاکنون ساماندهی و تکمیل نشده است جای سوال دارد. بیسروسامانی در این بخش تا جایی است که فرمانداری شهر تهران تا چندی پیش حتی از داشتن روابط عمومی نیز بینصیب بود.
ورود دولت به مدیریت شهری مغایر اصل 44 قانون اساسی است
اسفندیار اختیاری، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس درباره محور قرار گرفتن فرمانداریها معتقد است: انتصاب فرمانداری برای مناطق تهران و اداره شهر توسط فرمانداران دولتی، بدنه دولت را بزرگتر میکند و این خلاف قانون شوراها و قانون اساسی است. پیشنهاد ورود دولت به عرصه مدیریت شهری، همسو با اصل 44 قانون اساسی نیست.
مجلس خواستار مدیریت واحد شهری است
وی با اشاره بهاینکه هنوز انگیزهها و دلایل کارشناسی این پیشنهاد اعلام نشده است، بر این باور است که باید تصمیمات اتخاذ شده، برای ساختار مدیریت شهر تهران اصلاح شود درغیر اینصورت نمیتوان پذیرای آن بود. همپوشانی و موازیکاری چنین پیشنهادهایی در اداره امور شهرها به خصوص شهر تهران، نمایندگان را به فکر ارائه راهکارهای جدید که همان تشکیل مدیریت واحد شهری است، سوق داده است.
جایگزینی فرماندار به جای شهردار اولویتهای اجتماعی را کمرنگ میکند
حسین اسلامی عضو کمیسیون اصل 90 مجلس نیز به خبرنگار «جوان» گفت: اساساً این کار خلاف اصول مدنیت در دنیا محسوب میشود. در تمام دنیا شهرداران هستند که شهر را اداره میکنند. برای شهرداران طرحی را در مجلس داریم که با رأی مردم انتخاب میشوند. با این کار مدنیت را بالا ببریم تا شهرداران توسط مردم انتخاب شوند و اینکه فرماندار بهجای شهردار باشد با قوانین مغایر است. اگر فرمانداران جای شهرداران را بگیرند، مباحث اجتماعی کمرنگ و مباحث دولتی پررنگ میشود و ما نباید به سمت دولتی کردن مناطق شهری برویم. باید به سمت اجتماعی کردن مناطق برویم که این امر هم از طریق شهرداران امکانپذیر است.
دولت پشتیبان مدیریت شهری باشد
همچنین مرتضی طلایی، عضو شورای اسلامی شهر تهران نیز در این مورد معتقد است: دولت بهتر است با واگذاری اختیارات و حرکت در مسیر یکپارچهسازی شهری، یک کار اساسی، عملی، امتحان پس داده و پیشرفته را در تهران انجام دهد تا امور منتج به نتیجه شود.
وی همچنین تأکید کرد که مدیریت شهری در تهران به تنهایی نمیتواند مشکلات را از بین ببرد و حتماً نیازمند حمایت و پشتیبانی دولت در اجرای برنامههاست و با طرحهایی مانند جایگزینی فرمانداران به جای شهرداران نمیتوان شهر را اداره کرد. باید با تعامل و همکاری بین دولت و مدیریت شهری، مسائل شهری حلوفصل شود.
