رئیس هیئت مذاکرهکننده ایران در حساب کاربری خود در شبکه ایکس در پیامی سهبندی موضع صریح ایران در خصوص مذاکره با امریکا را اعلام کرد و نوشت: ما امتیازات را نه با گفتوگو، بلکه با موشکها میگیریم، در مذاکره فقط آنها را تفهیم میکنیم. اعتمادی به تضمینها و حرفها نداریم، فقط رفتارها معیار است. هیچ اقدامی پیش از اقدام طرف مقابل انجام نخواهد شد. پیروز هر توافقی کسی است که از فردای آن، بهتر برای جنگ آماده شود.
پیام سهبندی دکتر قالیباف را باید یکی از صریحترین صورتبندیهای «دیپلماسی از موضع قدرت» در فضای سیاسی اخیر دانست؛ پیامی که نشان میدهد رئیس مجلس و رئیس هیئت مذاکرهکننده ایران، مذاکره را نه جایگزین میدان، بلکه امتداد دستاوردهای میدان تعریف میکند. جمله کلیدی او که «ما امتیازات را نه با گفتوگو، بلکه با موشکها میگیریم، در مذاکره فقط آنها را تفهیم میکنیم» در واقع یک تغییر پارادایم در ادبیات مذاکره است؛ به این معنا که ایران دیگر منتظر امتیازدهی طرف مقابل در پشت میز مذاکره نیست، بلکه ابتدا موازنه قدرت را در میدان تغییر میدهد و سپس آن واقعیت جدید را در مذاکرات تثبیت و تحمیل میکند. این گزاره، حامل این پیام روشن به امریکاست که اقتدار دفاعی و توان بازدارندگی ایران، پشتوانه اصلی تیم مذاکرهکننده است، نه لبخندهای دیپلماتیک و وعدههای سیاسی.
بند دوم پیام دکتر قالیباف نیز آشکارا متأثر از تجربه برجام و بدعهدیهای مکرر امریکاست. تأکید بر اینکه «اعتمادی به تضمینها و حرفها نداریم، فقط رفتارها معیار است» به معنای عبور کامل از سیاست اعتمادسازی یکطرفه است. ایران در این چارچوب اعلام میکند که دیگر حاضر نیست پیشاپیش تعهدات خود را اجرا کند و سپس منتظر اقدام متقابل امریکا بماند. عبارت «هیچ اقدامی پیش از اقدام طرف مقابل انجام نخواهد شد» در حقیقت بازتعریف اصل «اقدام در برابر اقدام» و تلاشی برای بستن راه تکرار تجربههای گذشته است؛ تجربهای که در آن واشینگتن پس از دریافت امتیازات نقد، از اجرای تعهدات خود شانه خالی کرد.
اما شاید مهمترین و عمیقترین بخش این پیام، بند سوم آن باشد؛ جایی که رئیس هیئت مذاکره کننده ایران میگوید «پیروز هر توافقی کسی است که از فردای آن، بهتر برای جنگ آماده شود.» این جمله نشان میدهد که در نگاه راهبردی جمهوری اسلامی، توافق نه پایان تقابل، بلکه مرحلهای از مدیریت تقابل است. از این منظر، حتی در صورت رسیدن به توافق، اصل بازدارندگی و آمادگی دفاعی نباید تضعیف شود، زیرا تجربههای منطقهای و بینالمللی نشان داده که توازن قدرت، مهمترین تضمین بقا و امنیت کشورهاست. بنابراین، پیام قالیباف را میتوان اعلام رسمی یک دکترین سیاسی ـ امنیتی جدید دانست:مذاکره بدون تکیه بر قدرت میدان بیمعناست.
