*حسینعلی شهریاری
نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی
هزینههای سلامتی در کشور بسیار بالاست، این موضوع البته حقیقتی است که همگان با گوشت و پوست و استخوان خود آن را لمس میکنند. الحق و الانصاف مسؤولان کشور هم درصدد لافپوشانی و مصلحتاندیشی در این مورد نیستند. حداقل مواضع مسؤولان ارشد بهداشتی که مؤید این امر است. برای مثال، وزیر سابق بهداشت و درمان آقای دکتر باقری لنکرانی تعبیری داشتند که در رسانهها بازتاب خوبی هم داشت، ایشان با قبول هزینههای سنگین سلامتی اذعان داشتند که سالانه 5/1 میلیون ایرانی به علت پرداخت هزینه درمان فقیر میشود. وزیر بهداشت هم خانم دستجردی که ظاهراً در اصحاب رسانه گفته هزینههای برخی اقلام دارویی مردم را خانهخراب میکنند.
با این تفاصیل حال که وجود معضل پذیرفته شده، خوب است که با کمک کارشناسان حوزه سلامت برای مشکل موجود، چارهاندیشی و طبق اولویتها برنامهریزی کرد.
یکی از موارد حاد و رئوس مشکلات حوزه سلامت، علاوه برگرانی خدمات و کمبودهای مزمن بیمهها بحث گرانی داروهاست.
معمولاً داروهای گرانقیمت وارداتی هستند و هزینههای بسیار زیادی را به بیمار تحمیل میکنند. این گرانی به گونهای است که بیمار برای تهیه یک ویال برخی داروها مجبور میشود بین 500 تا800 هزار تومان بپردازد. معمولاً بیماران خاص نظیر سرطان، ام اس و هپاتیت نوع B در صدر لیست خریداران داروهای گران قیمت قرار میگیرند.
براساس برآوردی که 2 سال گذشته برای هزینه خدمات درمانی بیماران سرطانی، صعبالعلاج و ام اس صورت گرفت هزینهای بالغ بر 800 میلیارد تومان برآورد شد و این در حالی است که مجلس توانست یکصد میلیارد تومان آن را بپردازد. شاید اکنون این میزان حتی به بیش از یک هزار میلیارد تومان رسیده باشد.
باید گفت که تأمین این هزینهها خارج از توان دولت و مردم است. اکنون مردم به دلیل کیفیت پایین داروهای داخلی به سمت مصرف داروهای خارجی روی آوردهاند. لذا باید به سمت تولید داروهای خارجی با کیفیت بالا در داخل کشور برویم و برخی از داروها را بومیکنیم.
متأسفانه برخی پزشکان تا داروی جدیدی وارد کشور میشود آن را برای بیماران خود تجویز میکنند و شرایط اقتصادی بیمار را در نظر نمیگیرند.
همچنین یکی از مشکلات جامعه هم به تقبل هزینههای دارویی بیماران خاص بازمیگردد. سهمیکه دولت برای تأمین هزینه داروها در نظر گرفته، محدود است و به 6/5 درصد میرسد این میزان قرار بود تا پایان برنامه چهارم به 7 درصد برسد اما چنین اتفاقی هنوز رخ نداده است.
اگر ما پولی برای هزینه داشته باشیم باید آن را میان تمام بیماران هزینه کنیم نه فقط برای بیماران خاص. در حالی که در یک کشور 70 میلیونی زندگی میکنیم، نمیتوانیم تمام هزینههای درمانی را مختص به قشر خاصی کنیم و باید این میزان در تمام سطح جامعه تقسیم شود.
در هیچ جای دنیا اینگونه نیست که همه هزینههای خدمات درمانی را دولت تقبل کند. اگر نگاهی به کشورهای پیشرفته که بودجه ناخالص ملی 12 – 13 درصدی دارند، بیندازیم باید گفت این کشورها نیز با مشکل تأمین بودجه خدمات درمانی روبه رو هستند. به عنوان مثال، باراک اوبا، رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرده که یکی از دغدغههای فکریاش هزینههای خدمات درمانی است.
واقعیت این است که دولت در حوزه سلامت آنقدر پول ندارد که به تمامی بیماران بدهد.
به نظر من برای حل این مشکل باید سرانه درمان واقعی دیده شود و دولت برخی داروها را تحت پوشش بیمه قرار دهد.
اکنون برخی از بیماران توان کافی برای خرید برخی بیماریها ندارند و ممکن است در درازمدت با مشکلات مالی روبه رو شوند. براساس آمار منتشر شده حدود 10 درصد فقرا به دلیل هزینههای کمرشکن درمان دچار فقر شدهاند و سالی یک، دو درصد از افراد جامعه به همین دلایل زیر خط فقر قرار میگیرند.
