موضع افشاشده رئیس ستاد ارتش امریکا در جلسه خصوصی جوان آنلاین: هفتهها پس از اینکه کمبود تسلیحات امریکا در جنگ با ایران، نقل محافل رسانهای و نظامی بود، حالا اظهاراتی از رئیس ستاد مشترک ارتش امریکا درز کرده است که ژنرال دن کین در آن به دونالد ترامپ درباره محدودیت گزینههای نظامی واشینگتن علیه تهران هشدار میدهد. همزمان، ایران تأکید دارد که اگر امریکا خواهان بازشدن تنگه هرمز است، باید شرایط ایران در تفاهمنامه اسلامآباد را بپذیرد.
شبکه سیانان به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد «دن کین» طی چند هفته گذشته در گفتوگوهای خصوصی با دیگر مشاوران ارشد رئیسجمهور، صراحتاً تأکید کرده است که ایالات متحده باید «راه خروجی» (OFF- RAMP) از جنگ با ایران پیدا کند. او گفته گزینههای نظامی موجود برای تشدید منازعه میتواند نتیجه معکوس داشته باشد و صرف اتکا به نیروی هوایی نیز بعید است اهداف اعلامشده ترامپ را محقق سازد. در ارتباط با راه خروج، دو منبع آگاه تأیید کردهاند که کین، نگران گزینههای نظامی در جهت تشدید درگیری است و موضوع یافتن راه خروج را با سایر اعضای کلیدی کابینه از جمله جان راتکلیف رئیس سیا، مارکو روبیو وزیر امور خارجه و جیدی ونس معاون رئیسجمهور در میان گذاشته است. حالا، بسیاری از مقامات امنیت ملی امریکا به همان نتیجهای رسیدهاند که ژنرال کین ماه گذشته در کنگره به آن اشاره کرد و آن چیزی نیست جز اینکه نیروی هوایی محدودیتهای خودش را دارد. به همین دلیل، کین و دیگر مقامات ارشد با طرحی که اواخر جولای برای حملات سنگینتر آماده شده بود مخالفت کردند. آنهم در شرایطی که ترامپ نخست مایل بود چراغ سبز یک عملیات گسترده را نشان دهد. یک منبع آگاه معتقد است: «تنها نهادی که موافق اجرای این عملیات بود، فرماندهی مرکزی امریکا (سنتکام) بود.» او اشاره کرد که اسرائیل نیز از گسترش جنگ حمایت میکرد. اما یک مقام ارشد دولت به سیانان گفت: «ترامپ در نهایت پس از گفتوگو با متحدان عرب خود در غرب آسیا از این طرح عقبنشینی کرد، چرا که این کشورها شدیداً نگران حملات تلافیجویانه ایران به تأسیسات انرژی خود بودند.» در این بین، عامل مهم دیگری نیز دست امریکاییها را بسته است و آن، خالی شدن انبار مهمات راهبردی امریکا بود. علاوه بر کین، مقامات کشورهای خلیج فارس نیز به واشینگتن هشدار دادهاند که کمبود موشکهای پدافندی امریکا، توانایی آنها را برای دفاع در برابر پاسخ ایران به شدت کاهش میدهد.
زیان هزار دلاری، سهم هر خانواده
گزارش روز جمعه واشینگتنپست حاکی از این است که ایالات متحده در شرایطی به ششمین ماه جنگ با ایران نزدیک میشود که هزینههای تحمیلشده بر مالیاتدهندگان و مصرفکنندگان، فراتر از آنچه تاکنون کاملاً محاسبه شده، رو به افزایش است. پیت هگست، وزیر جنگ امریکا در جلسه استماع ماه گذشته در مجلس سنا مدعی شده بود که هزینههای مستقیم این جنگ برای ارتش امریکا تا ماه سپتامبر به حدود ۵/۳۷ میلیارد دلار خواهد رسید و جمعبندیهای کنونی حاکی از این است که این رقم بسیار کوچکنماییشده است و خسارات واردشده به پایگاههای امریکایی در غرب آسیا را شامل نمیشود. اندیشکده «انترپرایز امریکا» برآورد میکند که بازسازی، تعمیرات و هزینههای جانبی مهندسی برای پایگاههای آسیبدیده امریکا در کشورهایی نظیر قطر و امارات، دستکم ۵میلیارد دلار دیگر روی دست واشینگتن خواهد گذاشت. همچنین سرویس پژوهشی کنگره (CRC) در ماه مه گزارش داد که حداقل ۴۲ فروند انواع هواپیما و پهپاد سرنگون شده یا آسیب دیدهاند که خود گره بودجهای تازهای ایجاد میکند.
طبق این گزارش، پیامد این جنگ صرفاً به بودجههای دولتی محدود نمیشود و موج دوم آن در قالب تورم و گرانی، سفره مردم را هدف گرفته است. مارک زندی، اقتصاددان ارشد مؤسسه «مودیز» برآورد میکند که هر خانواده امریکایی به طور متوسط هزار دلار بابت این جنگ تاوان داده است. یکسوم این رقم مربوط به بنزین است، اما بخش عمده آن به گازوئیل که هزینه حملونقل همه کالاها و مواد غذایی را بالا میبرد، سوخت هواپیما و جهش نرخ بهره بازمیگردد. ۲۵۰ دلار از این مبلغ نیز سهم مستقیم مالیاتهایی است که خرج ماشین جنگی امریکا میشود.
عراقچی: توافق به معنای بازشدن هرمز نیست
در چنین شرایطی، گزارشهای غیررسمی حاکی از این است که امریکا حاضر شده بخش مهمی از حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را از طریق تفاهم با عمان به ایران بدهد. این یعنی، امریکا میخواهد به هر ترتیب، راه فراری از جنگ پیدا کند. در راستای همین موضوع، یک مقام امریکایی که به نامش اشاره نشده در گفتوگو با رویترز، با اشاره به پیشرفت مذاکرات میان عمان و ایران درباره تنگه هرمز، ابراز امیدواری کرد که دو طرف بهزودی به توافق دست یابند. او مدعی شد که کشورش به محض اعلام توافق برای ازسرگیری کشتیرانی تجاری بدون مانع از تنگه هرمز، محاصره بنادر ایران را برمیدارد، چرا که اقدامات واشینگتن بر اساس تحولات میدانی و میزان پایبندی ایران به تعهداتش تنظیم خواهد شد. این در حالی است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی همواره تأکید داشته است که تنگه هرمز تنها زمانی باز خواهد شد که امریکا همه شرایط ایران را بپذیرد. دیروز، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران هم تصریح کرد که مذاکرات با عمان در حال نهایی شدن است، اما تفاهم تهران با مسقط به معنای بازشدن تنگه هرمز نیست. وی توضیح داد: «مذاکرات با عمان در خصوص سازوکار حقوقی و مدیریت تنگه هرمز و در خصوص تعیین مسیر تردد تنگه هرمز در حال انجام است و خیلی به توافق نزدیک هستیم، اما بازشدن تنگه هرمز تابع شرایط دیگری از جمله جبران موارد نقض تفاهمنامه اسلامآباد از سوی امریکا است.» عراقچی اضافه کرد که به دلیل پیچیدگیهای فنی و حقوقی توافق بر سر یک مسیر تردد در تنگه هرمز، در حال حاضر هدف ایران و عمان توافق درباره یک مسیر موقت است که بعداً بهعنوان پایه مسیر اصلی در نظر گرفته خواهد شد.