جوان آنلاین: میلیونها مسلمان شیعه با پای پیاده به سمت شهر کربلا در مرکز عراق حرکت کرده تا در روز بیستم ماه صفر، مراسم اربعین حسینی را گرامی بدارند.
اربعین از مهمترین مناسبتهای مذهبی نزد شیعیان به شمار میرود و در این ایام، دستههای نمادین عزاداری برگزار میشود.
این مناسبت یکی از بزرگترین تجمعهای مذهبی و انسانی سالانه در جهان به شمار میرود و زائران از داخل و خارج عراق برای بزرگداشت «چهلمین روز شهادت امام حسین (ع) در واقعه کربلا در سال ۶۸۰ میلادی (۶۱ هجری قمری)» در آن شرکت میکنند.
برآوردهای رسمی عراق نشان میدهد که شمار شرکتکنندگان هر سال از مرز ۲۰ میلیون زائر فراتر میرود و در برخی سالها این تعداد بین ۲۰ تا ۲۵ میلیون نفر برآورد شده است.
بر اساس آمارهای رسمی آستان حسینی، سامانه شمارش الکترونیکی نصبشده در ورودیهای اصلی شهر کربلا، در مراسم سال گذشته ورود بیش از ۲۱ میلیون و ۱۰۰ هزار زائر را ثبت کرده است.
امسال نیز تیم اطلاعرسانی امنیتی عراق اعلام کرد که شمار زائران خارجی شرکتکننده در مراسم اربعین به ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر رسیده است.
آغاز این مناسبت از چه زمانی بوده است؟
اربعین از نظر تاریخی با زیارت مرقد امام حسین (ع) چهل روز پس از واقعه عاشورا ارتباط دارد. در روایتهای تاریخی آمده است که نخستین فردی که مرقد امام حسین (ع) را زیارت کرد، جابر بن عبدالله انصاری، صحابه پیامبر (ص)، بود. همچنین روایتهایی وجود دارد که از رسیدن خاندان امام حسین (حضرت زینب (س) و امام علی بن الحسین، امام سجاد (ع) به کربلا در همان روز، پس از بازگشت از شام، سخن میگویند.
اما راهپیماییهای میلیونی به شکل امروزی، بهتدریج در طول قرن بیستم شکل گرفت. با وجود محدودیتها و ممنوعیتهای شدید اعمالشده در برخی دورههای سیاسی، این مراسم پس از سال ۲۰۰۳ با گستردگی بیسابقهای از سر گرفته شد و به بزرگترین پدیده مردمی و مذهبی عراق تبدیل شد.
پیادهروی و همدردی
پیادهروی به سوی کربلا، شاخصترین آیین اربعین به شمار میرود. میلیونها نفر مسیر میان نجف و کربلا، به طول تقریبی ۸۰ کیلومتر، را طی سه تا پنج روز میپیمایند و مسیر خود را بر اساس یکهزار و ۴۵۲ ستون شمارهگذاریشده مشخص میکنند. گروهی دیگر نیز صدها کیلومتر از دورترین نقاط جنوب عراق، از گذرگاه رأس البیشه در منطقه فاو، یا از طریق مرزهای زمینی کشورهای همسایه، پیاده به سوی کربلا حرکت میکنند.
شرکتکنندگان این پیادهروی را «همدردی با اهلبیت (ع)، اعلام وفاداری به ارزشهای نهضت حسینی و پایبندی به اصول مبارزه با ظلم و فساد» میدانند.
مهماننوازی رایگان
مهماننوازی رایگان یکی از برجستهترین ویژگیهای مراسم اربعین است؛ بهگونهای که خانوادهها و موکبهای حسینی برای ارائه غذا، نوشیدنی و خدمات به زائران، بدون دریافت هیچگونه هزینهای، با یکدیگر رقابت میکنند.
هزاران موکب که در طول مسیرهای منتهی به کربلا برپا شدهاند، خدماتی کامل از جمله موارد زیر را ارائه میکنند:
وعدههای غذایی و انواع نوشیدنی
محل اسکان و استراحت
امکانات استحمام و شستوشوی لباس
خدمات پزشکی، کمکهای اولیه و مراکز نگهداری و رسیدگی به سالمندان
در نتیجه این فرهنگ، سازمان یونسکو در سال ۲۰۱۹ سنت ارائه خدمات و مهماننوازی در جریان زیارت اربعین را در فهرست میراث فرهنگی ناملموس بشریت به ثبت رساند.
تیم اطلاعرسانی امنیتی عراق با صدور بیانیهای بر ادامه ورود زائران و تشدید اقدامات برای تأمین امنیت تردد آنها از گذرگاههای مرزی و محورهای اصلی تأکید کرد.
در این بیانیه آمده است: آمار بهروزشده تا روز یکشنبه نشان میدهد که شمار کل زائران ورودی به عراق از ابتدای ماه محرم به ۴ میلیون و ۸۸۷ هزار و ۶۶۰ نفر رسیده است و زائران همچنان از کشورهای مختلف وارد عراق میشوند.
در این بیانیه همچنین آمده است که اجرای طرح امنیتی و خدماتی ویژه مراسم اربعین با هماهنگی نهادهای امنیتی، خدماتی و حاکمیتی ادامه دارد تا امنیت تردد زائران تأمین و بالاترین سطح روانی تردد در گذرگاههای مرزی و محورهای منتهی به شهر کربلا در مرکز عراق فراهم شود. این اقدامات با نظارت مستقیم نخستوزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح عراق انجام میشود.
بر اساس این بیانیه، یگانهای امنیتی و دستگاههای پشتیبان همچنان وظایف میدانی خود را بر اساس طرحهای از پیش تعیینشده و با نظارت و پیگیری کمیته عالی زیارتهای میلیونی ادامه میدهند.
در ادامه نیز تأکید شده است که اقدامات سازماندهی و خدماتی برای پاسخگویی به افزایش مستمر شمار زائران تقویت شده تا محیطی امن در تمام روزهای برگزاری مراسم فراهم شود.
تمجید الزیدی از تأمین امنیت زائران اربعین امام حسین (ع)
دفتر نخستوزیری عراق با صدور بیانیهای اعلام کرد، علی فالح الزیدی، نخستوزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح که برای پیگیری برگزاری مراسم اربعین به کربلا سفر کرده است از نیروهای امنیتی مسئول تامین امنیت زائران در کربلا تشکر و قدردانی کرد.
او در پیام قدردانی خود که از طریق شبکه بیسیم و از داخل بخش نظارت، مدیریت و کنترل فرماندهی پلیس کربلا خطاب به نیروهای مستقر در میدان ارسال کرد، از تلاشهای گسترده این نیروها برای حفظ جان زائران، تأمین امنیت آنها، مدیریت و ساماندهی حرکت زائران و انجام وظایف در شرایط دشوار آب و هوایی تقدیر و تشکر کرد.
الزیدی خاطرنشان کرد که عملکرد کارکنان و نیروهای سرویسهای امنیتی که با کارآمدی، انضباط و اخلاص همراه بوده است، نشاندهنده مسئولیتپذیری و جانفشانی در راه خدمت به میهن و شهروندان است.
نخستوزیر عراق همچنین تصریح کرد: این تلاشهای صادقانه مایه افتخار و سربلندی است و تمامی عراقیها آن را ارج مینهند چرا که منعکسکننده توجه و اهتمام ویژه نیروهای امنیتی به برگزاری هرچه موفقتر مراسم میلیونی اربعین، برقراری امنیت آن و فراهم کردن محیطی امن برای زائران است.
آمادگی کامل گذرگاههای مرزی عراق برای بازگشت زائران
از سوی دیگر «عمر عدنان الوائلی» رئیس سازمان گذرگاههای مرزی عراق از آمادگی کامل این بخش برای تکمیل روند بازگشت زائران اربعین حسینی خبر داد.
الوائلی اظهار کرد، سازمان گذرگاههای مرزی بر اساس یک برنامه جامع و با هماهنگی کامل با نهادهای امنیتی و دستگاههای خدماتی و امدادی، بهمنظور تسهیل بازگشت زائران و خدماتدهی هرچه بهتر به آنها فعالیت میکند تا چهره متمدن عراق، حسن سازماندهی و مهماننوازی عراق در این مناسبت بزرگ مذهبی را به تصویر بکشند.
وی در ادامه تأکید کرد: تمامی گذرگاههای مرزی تا پایان موفقیتآمیز فرآیند بازگشت زائران، در آمادگی کامل به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
حضور گسترده زائران همچنان به برگزاری مراسم زیارت اربعین در کربلای معلی ادامه میدهد و همزمان، عملیات انتقال بازگشت زائران نیز در حال انجام است.
رکورد در انتقال زائران
وزارت حملونقل عراق رضایت خود را از وضعیت ترددهای اربعین امسال اعلام کرد و از اجرای موفقیتآمیز و بیسابقه طرح بازگشت زائران با بهکارگیری گسترده ناوگان حملونقل عمومی و خصوصی خبر داد.
این وزاتخانه افزود، بیش از ۶۰ هزار خودرو شامل ۱۰ هزار خودروی دولتی و ۵۰ هزار خودروی بخش خصوصی برای تسهیل روند بازگشت زائران بسیج شدهاند. همچنین ناوگان ریلی با فعالسازی ۱۲ قطار و انجام ۲۰ سفر روزانه در مسیرهای کربلا به بغداد و بصره، فرآیند انتقال زائران را هدایت میکند و امکان افزایش این ظرفیت فراهم است.
اداره کل راهنمایی و رانندگی عراق پیشتر اعلام کرده بود که طرح ویژه زیارت اربعین شامل ساماندهی تردد خودروها به سمت کربلای معلی و خروج از این شهر با مشارکت ۱۶ هزار افسر و نیروی انتظامی بوده است.
از سوی دیگر، نهادهای امنیتی و خدماتی تلاشهای خود را برای ساماندهی تردد و تأمین روند انتقال بازگشتی زائران تشدید کردهاند.
