جوان آنلاین: یکی از مسائل که این روزها در محافل نظامی و رسانهای جهان بسیار داغ و پر بحث دنبال میشود مسئله کمبود موشکهای پدافندی آمریکایی خصوصاً سری پاتریوت است؛ داستانی که با شدت گرفتن و ادامهدار شدن جنگ روسیه و اوکراین آغاز شده و البته جنگ رمضان در حکم تیر خلاص به ذخایر استراتژیک این موشک بود و حالا هم آمریکا در جبهه خاورمیانه و هم متحد او یعنی اوکراین در مقابل روسها با مشکل بزرگ مواجه شدند. اما قبل از پرداختن به ماجرای کم آمدن موشکها و نتایج آن ببینیم که بحث اصلی به صورت خاص درباره کدام موشک از خانواده پاتریوت است.
PAC-۳ در جهان نایاب شد!
موشکهای خانواده پاتریوت به عنوان اصلیترین لایه پدافندی دفاع هوایی تاکتیکی زمین پایه ارتش آمریکا حساب میشوند و وظیفه دارند تا با طیف گستردهای از اهداف از جمله هواپیماهای جنگنده، بالگردها و موشکهای کروز و بالستیک مقابله کنند.
موشکهای سامانه پاتریوت به صورت کلی در مدلهای PAC -۱، PAC-۲، PAC-۲ GEM و GEM+، PAC-۳ و PAC-۳ MSE طراحی، ساخته و تولید شدند. در مدلهای سری PAC-۳ و PAC-۳ MSE بحث مقابله با موشکهای بالستیک و حتی تا حدی پرتابههای هایپرسونیک نیز مطرح شده و این موشکها در مقابله این تهدیدات نیز تواناییهایی دارند.
بر اساس اطلاعات موجود از سال ۲۰۲۳ تا به امروز اوکراین در مجموع بین ۶ الی ۸ آتشبار سامانه پاتریوت به همراه بیش از ۶۰۰ تیر از موشکهای مختلف برای این سامانه را دریافت کرده که بیشتر از سری GEM+ و مدلهای سری ۳ این موشکها بودند.
سامانه پدافندی پاتریوت اهدایی از طرف آلمان به اوکراین
به صورت کلی اصلیترین تامین کننده سامانهها و موشکهای سری پاتریوت برای اوکراین از ابتدای جنگ تا به الان کشورهای آمریکا، آلمان، رومانی و هلند بودند. بخشی از کشورهای اروپایی دیگر هم در حوزه تامین برخی قطعات یدکی و آموزشها نیز مشارکت داشتند.
بر اساس گزارشها، بخشی از موشکهای پاتریوت از خدمت خارج شده ارتش رژیم صهیونیستی نیز به اوکراین منتقل شده است.
اما با شروع جنگ رمضان و پاسخ بسیار سنگین نیروهای مسلح کشورمان در چندین جبهه به متجاوزان آمریکایی و صهیونیستی، آمار استفاده از موشکهای پاتریوت در مدلهای مختلف بسیار بالا رفت تا جایی که برخی از ارقام از مصرف چند صد تیر از موشکهای این سری در چند روز اول این جنگ خبر دادند.
اوکراینیها با ترس از کمبود رهگیرها در همان زمان نیروهای کمکی را برای مشاوره به آمریکا و کشورهای عربی اعزام کردند و صحبتهای آنها بعد از برگشت بود که نشان داد حملات ایران چطور ذخیره آمریکا و متحدانش را به انتها رسانده است.
برای نمونه، در یک درگیری در جنوب خلیج فارس در روزهای اول جنگ برای رهگیری یک فروند پهپاد شاهد ۱۳۶ تعداد ۸ تیر موشک پاتریوت شلیک شده است!
در عین حال و در کنار مصرف شدید موشکهای پاتریوت، نیروهای ایرانی موفق به هدف قراردادن چندین سامانه پاتریوت در منطقه نیز شدند و علاوه بر مصرف موشکها تعدادی از موشکها و رادارهای آن نیز بر روی زمین منهدم شد.
شلیک موشک هایپرسونیک زیرکُن از ناو نیروی دریایی روسیه
در همین محدوده زمانی، اوکراینیها سلسله حملاتی را با پهپادهای انتحاری و موشکهای کروز برای از کارانداختن شبکه تولید، توزیع و صادرات انرژی روسیه را اغاز کردند؛ مسئلهای که مشخصاً باعث واکنش بسیار سنگین روسها شده و روسیه نیز با تمام قدرت با پهپادهای انتحاری، موشکهای کروز و البته موشکهای بالستیک به حملات اوکراین پاسخ را آغاز کرد. در این میان خصوصاً موشکهای بالستیک سری اسکندر و موشکهای هایپرسونیک سری کینژال و زیرکُن روسی در حجم قابل توجهی استفاده شدند.
در اینجا بود که اوکراینیها نیز مجبور به استفاده از باقی مانده موشکهای پاتریوت خود خصوصاً در مدل ۳ شدند و در دو هفته اخیر تازه فاجعه برای آنان نمایان شد.
از فریادهای زلنسکی تا دست خالی اروپا و وعدههای پوچ ترامپ
در این میان دوباره دور جدیدی از درگیریها میان ایران و ایالات متحده آمریکا آغاز شد و مجدداً ضربات موشکی ایران خصوصاً در مکانهایی مثل اردن و کویت باعث استفاده بیشتر آمریکاییها از موشکهای پاتریوت شد؛ استفادهای که البته در بسیاری از موارد اصولاً اثر خاصی نداشته و فقط به خالیتر شدن ذخایر آمریکا منجر شد.
در این میان و در ابتدا بعد از ملاقات اخیر زلنسکی رییس جمهور اوکراین با ترامپ، ابتدا اعلام شد که آمریکا با ایجاد خط تولید موشکهای پاتریوت در داخل اوکراین موافقت کرده است؛ مسئلهای که البته از همان ابتدا با توجه به نیازمندی زیرساختهای گسترده و فناوریهای حساس با علامت سوالهای بزرگی از طرف کارشناسان فن رو به رو شد.
سپس آمریکاییها اعلام کردند که فعلاً از این تصمیم عقب نشینی کردند و حالا در روزهای اخیر منابع خبری اعلام میکنند آمریکا به دلیل کاهش بسیار شدید ذخیره موشکهای پاتریوت و در معرض خطر بودن نیروهایش در منطقه خاورمیانه از ارسال هرگونه موشک جدید به اوکراین نیز خودداری میکند.
نکته جالب دیگر در این میان این است که کشورهای اروپایی نیز هیچ سامانهای مشابه با پاتریوت پک ۳ در اختیار ندارند و عملاً در صورت گسترش درگیریها در اروپا سایر کشورهای اروپایی نیز با همین مشکلات رو به رو خواهند شد.
وضعیت زمانی برای اوکراین و متحدان آمریکا در منطقه خاورمیانه بسیار بدتر میشود که حتی اگر درگیری جدیدی هم رخ ندهد حداقل تا سال ۲۰۲۹ میلادی طول میکشد تا وضعیت رهگیریهای سامانه پاتریوت به قبل از شروع جنگ رمضان بازگردد؛ مسئلهای که البته بارها و بارها در موارد مختلف مشابه ثابت شده میتواند بسیار طولانیتر نیز باشد.
در نهایت باید به این مسئله اشاره کرد که قمار ترامپ برای حمله به ایران و سرنگونی نظام جمهوری اسلامی کاملاً برعکس شده است. از یک طرف ماجرا در خاورمیانه در حال تغییر کامل بازی به نفع ایران است و از طرف دیگر در جبهه روسیه و اوکراین، آسمان اوکراین کاملاً برای بالستیکهای روسی باز است.
