جوان آنلاین: زنبورداران با وجود نقش مؤثر در تولید عسل، گردهافشانی محصولات باغی و زراعی، حفظ تنوع زیستی و تقویت امنیت غذایی، همچنان از معافیت مالیاتی بیبهره ماندهاند زیرا فعالیت زنبورداری به دلیل نقص در متن قانون از فهرست مشمولان این امتیاز جا مانده است و با وجود پیگیریهای انجام شده و پذیرش ضرورت اصلاح از سوی مسئولان و تأکید بر رفع این ایراد قانونی، همچنان اصلاح این خلأ قانونی با هدف برخورداری تولیدکنندگان عسل از حقوقی برابر با سایر بهرهبرداران بخش کشاورزی در دستور کار قرار دارد.
زنبورداری در ساختار کشاورزی جایگاهی دارد که نمیتوان آن را فقط با میزان تولید عسل سنجید، زیرا فعالیت زنبورها بخشی از چرخه طبیعی تولید محصولات کشاورزی را تکمیل میکند و بسیاری از باغداران و کشاورزان به نقش این حشرات در افزایش باروری محصولات خود وابسته هستند. از همین رو زنبوردار فقط تولیدکننده یک محصول نیست، بلکه بخشی از فرایند پایداری تولید غذا را بر عهده دارد.
عسل به عنوان محصول نهایی این صنعت شناخته میشود، اما ارزش واقعی زنبورداری در مجموعه خدماتی است که در کنار تولید این محصول ارائه میشود. بهعبارتی گردهافشانی گیاهان، افزایش کیفیت محصولات کشاورزی و کمک به حفظ تنوع زیستی از جمله کارکردهایی است که اهمیت این حرفه را در نظام کشاورزی افزایش داده است. به همین دلیل بسیاری از سیاستهای حمایتی در بخش کشاورزی باید جایگاه زنبورداری را فراتر از یک فعالیت اقتصادی محدود در نظر بگیرد.
با وجود این اهمیت، زنبورداران با مجموعهای از مشکلات اقتصادی و تولیدی مواجه هستند، چراکه هزینه تهیه تجهیزات، نگهداری کندوها، تأمین نهادههای مورد نیاز، جابهجایی کلنیها و مقابله با بیماریهای زنبورعسل بخش مهمی از هزینههای این حرفه را تشکیل میدهد و ضمناً شرایط طبیعی نیز همواره بر میزان تولید اثر میگذارد زیرا کاهش پوشش گیاهی، تغییرات آب و هوایی و محدود شدن منابع شهد میتواند فعالیت زنبورداران را دشوارتر کند.
در چنین وضعیتی برخورداری از حمایتهای قانونی میتواند بخشی از فشارهای موجود را کاهش دهد، اما زنبورداران همچنان با مسئلهای روبهرو هستند که به باور آنان نتیجه یک نقص در قانون است، نه آنکه تفاوت در ماهیت فعالیت آنان با دیگر تولیدکنندگان بخش کشاورزی باشد.
یک ایراد قانونی و سالها انتظار برای اصلاح
مسئله معافیت مالیاتی زنبورداران از زمانی شکل گرفت که در متن قانون اشارهای دقیق به این فعالیت به عنوان یکی از بخشهای مشمول معافیت وجود نداشت و همین موضوع باعث شد تولیدکنندگان عسل نتوانند از امتیازی بهرهمند شوند که برای بسیاری از فعالان حوزه کشاورزی پیشبینی شده است و این وضعیت اکنون به یکی از چالشهای مهم صنعت زنبورداری تبدیل شده است زیرا فعالان این بخش معتقدند میان فعالیت آنان و سایر تولیدکنندگان کشاورزی تفاوتی وجود ندارد.
نگاه اقتصادی به زنبورداری نشان میدهد؛ این حرفه علاوه بر اشتغال مستقیم برای تعداد زیادی از خانوارها، تأثیر گستردهای بر بخشهای دیگر تولید دارد و قاعدتاً کاهش توان مالی زنبورداران میتواند بر میزان فعالیت آنان اثر بگذارد و در نتیجه بخشی از خدمات طبیعی که برای کشاورزی انجام میدهند نیز با خطر کاهش مواجه شود. بنابراین حمایت از این بخش فقط حمایت از تولید عسل نیست، بلکه اقدامی برای حفظ بخشی از ظرفیت تولید کشاورزی کشور محسوب میشود.
اصلاح این مشکل نیازمند بازنگری در مقررات موجود و طی شدن مسیر قانونی است، اما اهمیت موضوع سبب شده است پیگیری برای رفع این نابرابری ادامه پیدا کند زیرا باقی ماندن یک خلأ قانونی نمیتواند توجیهی برای محرومیت دائمی یک گروه تولیدکننده از حمایتهای پیشبینی شده برای بخش کشاورزی باشد؛ لذا زنبورداران انتظار دارند قانون به گونهای اصلاح شود که جایگاه واقعی این حرفه در ساختار اقتصادی کشور دیده شود. آنان معتقدند برخورداری از معافیت مالیاتی نه یک امتیاز ویژه، بلکه بخشی از حمایت برابر با سایر فعالان تولیدی است که میتواند به حفظ توان اقتصادی این صنعت کمک کند.
همچنین بررسی وضعیت زنبورداری نشان میدهد، این بخش با وجود اهمیت فراوان، همچنان نیازمند توجه بیشتر در سیاستگذاریهای اقتصادی است زیرا تولیدکنندهای که همزمان مسئول حفظ جمعیت زنبورها و تأمین محصول برای بازار است، باید از شرایطی برخوردار باشد که امکان ادامه فعالیت را برای او فراهم کند.
بنابراین معافیت مالیاتی زنبورداران اکنون به موضوعی فراتر از یک مطالبه صنفی تبدیل شده است زیرا به نوع نگاه نظام حمایتی کشور نسبت به بخشهای مختلف تولید بازمیگردد و هرچه سیاستهای حمایتی با واقعیتهای اقتصادی و نقش واقعی فعالیتها هماهنگتر باشد، امکان تقویت تولید و حفظ سرمایههای طبیعی نیز افزایش خواهد یافت.
زنبورداران همچنان در انتظار اصلاح مسیری هستند که به گفته آنان از یک نقص قانونی آغاز شده است؛ اصلاحی که میتواند فاصله موجود میان جایگاه واقعی این حرفه و میزان حمایتهای قانونی از آن را کاهش دهد و شرایط فعالیت را برای تولیدکنندگان عسل بهبود بخشد.
