جوان آنلاین: موکب «عماریون تهران» از مواکب باسابقه ایرانی مستقر در شهر نجف اشرف و منطقه «صوره العشرین» است؛ نقطهای که نخستین محل استقرار بسیاری از زائران ایرانی در آغاز مسیر پیادهروی اربعین بهشمار میرود. این موکب از سال ۱۳۹۷ با نام مستقل «عماریون تهران» فعالیت میکند. ریشه این موکب به هیئت رزمندگان گردان عمار بازمیگردد؛ هیئتی که در سال ۱۳۶۱ در جبهههای جنوب کشور و به همت جمعی از رزمندگان دفاع مقدس شکل گرفت و تا امروز فعالیت خود را ادامه داده است. موکب عماریون هر سال با سازماندهی دهها خادم و تشکیل ۱۸ کمیته تخصصی، خدمات گستردهای را به زائران اربعین ارائه میدهد؛ از اسکان و پذیرایی گرفته تا خدمات درمانی، تعمیرات وسایل، خدمات فنی، فرهنگی، بهداشتی و پشتیبانی. ظرفیت پذیرش این موکب در ایام اربعین به حدود ۱۰ هزار نفر میرسد.
در گفتوگو با حسین لشکری، مدیر موکب عماریون تهران، از انگیزه شکلگیری این مجموعه، آداب حضور در پیادهروی اربعین، چالشهای خدمترسانی و پیام این اجتماع عظیم جهانی پرسیدهایم.
لطفاً موکبتان را معرفی کنید.
موکب ما برگرفته از هیئت رزمندگان گردان عمار است؛ هیئتی که در سال ۱۳۶۱ توسط جمعی از رزمندگان دفاع مقدس در جبهههای جنوب کشور تأسیس شد و تاکنون به فعالیت خود ادامه داده است. اعضای این هیئت سالها در عرصههای فرهنگی و مذهبی حضور داشتهاند و یکی از مهمترین فعالیتهای آن، راهاندازی موکب عماریون تهران برای خدمترسانی به زائران حضرت سیدالشهدا (ع) است. ما ابتدا در قالب موکب دیگری خدمت میکردیم و از سال ۱۳۹۷ به صورت مستقل با نام «موکب عماریون تهران» فعالیت خود را آغاز کردیم. محل استقرار ما در نجف اشرف، منطقه صوره العشرین است که نخستین محل حضور بسیاری از زائران ایرانی در ابتدای مسیر پیادهروی اربعین محسوب میشود.
چند سال است که در اربعین به زائران خدمت میکنید؟
فعالیت مستقل موکب عماریون از سال ۱۳۹۷ آغاز شد، اما پیش از آن نیز چند سال در قالب موکبی دیگر و زیرمجموعه یک مجموعه بزرگتر در خدمت زائران بودیم. بنابراین سابقه خدمت ما به سالهای قبل از تأسیس رسمی موکب عماریون بازمیگردد.
چه انگیزهای باعث شد موکبدار شوید؟
انگیزه اصلی ما چیزی جز عشق به حضرت سیدالشهدا (ع)، ولایت اهلبیت (ع) و بندگی خدا نبود. باور داریم اربعین یک پدیده الهی و زمینهساز ظهور حضرت ولیعصر (عج) است و هر کس به اندازه توان خود باید در این حرکت عظیم سهمی داشته باشد. از سوی دیگر، ظرفیت بزرگی از نیروهای مؤمن و انقلابی در هیئت رزمندگان گردان عمار وجود داشت که میتوانستند در قالب یک تشکیلات منسجم به زائران خدمت کنند. همین نگاه باعث شد با برنامهریزی دقیق، موکب عماریون را راهاندازی کنیم.
موکب شما چه خدماتی به زائران ارائه میدهد؟
خدمات موکب بسیار گسترده است و تقریباً همه نیازهای اصلی زائران را پوشش میدهد. اسکان برادران و خواهران، پذیرایی، غذای گرم، شربت، خدمات درمانی، حمام، سرویسهای بهداشتی، تعمیرات تلفن همراه، تعمیر کولهپشتی، خدمات فنی، فرهنگی و پشتیبانی از جمله خدمات ماست. برای اداره این مجموعه، ۱۸ کمیته تخصصی از جمله کمیته اسکان، پذیرایی، فرهنگی، نیروی انسانی، خدمات فنی، آبرسانی، مشارکتهای مردمی، آتشنشانی، فناوری اطلاعات، خدمات عمومی و سایر بخشها تشکیل شده است. از حدود سه ماه قبل از اربعین جلسات منظم برگزار میشود تا همه امور با نظم و برنامه انجام شود.
از نظر شما مهمترین آداب سفر اربعین چیست؟
مهمترین آداب این سفر، رعایت ادب، تواضع، صبر، احترام به قوانین کشور میزبان و داشتن نگاه زیارتی به جای نگاه گردشگری است. زائر باید بداند میهمان حضرت اباعبدالله (ع) است و نباید با روحیه طلبکاری وارد این سفر شود. انتخاب همسفر مناسب نیز اهمیت زیادی دارد. توصیه میکنم افراد با کسانی همسفر شوند که روحیه معنوی بالایی دارند و در طول مسیر به رشد معنوی یکدیگر کمک میکنند. همچنین ثبتنام در سامانههای رسمی، همراه داشتن مدارک، اقامه نماز اول وقت، قرائت دعای فرج، زیارت عاشورا و نیت کردن هر قدم به نیابت از یکی از شهدا، از دیگر آداب ارزشمند این سفر است.
زائران چگونه میتوانند احترام بیشتری به مردم میزبان و خادمان موکبها بگذارند؟
نخست باید این نگاه اصلاح شود که خادمان عراقی خدمتکار زائران نیستند؛ آنان خادمان حضرت سیدالشهدا (ع) هستند و خدمت به زائر را افتخار خود میدانند. زائران باید از آنها تشکر کنند، در صورت امکان در نظافت یا جمعآوری ظروف کمک کنند، از اسراف آب و غذا بپرهیزند و به فرهنگ مردم عراق احترام بگذارند. همچنین اگر میهمان خانههای عراقی هستند، اقامت خود را بیش از حد طولانی نکنند و میزبان را به زحمت نیندازند.
آیا رسم یا سنتی وجود دارد که زائران کمتر از آن اطلاع داشته باشند؟
یکی از زیباترین سنتها، روحیه «خدمهالحسین» در میان مردم عراق است. گاهی کودکان یا سالمندان عراقی با نهایت اخلاص دست یا پای زائر را میبوسند یا با اصرار فراوان از او پذیرایی میکنند. در مقابل، شایسته است زائر با تواضع، دعا و لبخند پاسخ این محبت را بدهد و اجازه ندهد میزبان بیش از اندازه خود را به زحمت بیندازد.
مهمترین توصیه شما به کسانی که برای اولین بار به اربعین میروند چیست؟
مدیریت انرژی مهمترین نکته است. اربعین مسابقه نیست. زائر نباید از روزهای نخست با سرعت زیاد حرکت کند یا در ساعات گرم روز پیادهروی داشته باشد. بهتر است مسیر را آرام و با برنامه طی کند و سفر خود را بیش از حد طولانی نکند.
زائران چه وسایلی همراه داشته باشند و چه چیزهایی را نیاورند؟
همراه داشتن کولهپشتی سبک، کفش مناسب و استفادهشده، داروهای شخصی، پاوربانک، لباس مناسب، لوازم بهداشتی، چفیه، ماسک، لیوان، قاشق، چنگال، عینک آفتابی، کلاه لبهدار و برای افراد بالای ۵۰ سال عصا ضروری است. در مقابل، از آوردن چمدانهای بزرگ، کفش نو، دوربینهای حرفهای، لپتاپ، داروهای غیرضروری یا ممنوعه و وسایل سنگین خودداری کنند، زیرا فقط سفر را دشوارتر میکند.
برای حفظ سلامت در مسیر چه نکاتی را رعایت کنند؟
آب کافی بنوشند، حتی پیش از احساس تشنگی. در ساعات اوج گرما استراحت کنند، از وازلین یا پماد ضدتاول برای پاها استفاده کنند، دستهای خود را مرتب بشویند و نکات بهداشتی را رعایت کنند. همچنین توصیه میکنم تا حد امکان از مسیرهای غیرآسفالته حرکت کنند که فشار کمتری به پاها وارد میکند.
ماندگارترین خاطره شما از خدمت به زائران چیست؟
یکی از ماندگارترین صحنههایی که هرگز فراموش نمیکنم، پیرمرد روستایی عراقی بود که تنها دارایی خود، یعنی یک گاری کوچک پر از آب را آورده بود و با چشمانی اشکآلود اصرار داشت زائران از او آب بنوشند. آن اخلاص و عشق خالصانه تصویری است که همیشه در ذهنم باقی مانده است.
سختترین چالش اداره موکب چیست؟
در میدان اجرا، کمبود آب و برق در اوج گرما و ازدحام جمعیت از دشوارترین چالشهاست. از سوی دیگر، برخی قوانین و سامانههای اداری و همچنین تأخیر در بازگشایی گمرک برای خروج تجهیزات مواکب، مشکلات زیادی ایجاد میکند و گاهی آغاز خدمترسانی را به تأخیر میاندازد، در حالی که این تأخیر در نهایت زائران را با مشکل مواجه میکند.
آیا خاطرهای از همدلی زائران دارید؟
شبی که تعداد زائران بسیار بیشتر از ظرفیت موکب بود، خادمان به شدت خسته شده بودند. در همان زمان گروهی از جوانان ایرانی و عراقی بدون هیچ دعوتی آستین بالا زدند، ظرفها را شستند، نظافت موکب را انجام دادند و تا نیمههای شب کنار خادمان ماندند. آن شب معنای واقعی برادری و همدلی را دیدیم.
اربعین از نظر شما چه پیامی برای جهان امروز دارد؟
اربعین پیامآور عدالت، مقاومت در برابر ظلم، همبستگی ملتها و محبت به اهلبیت (ع) است. ما معتقدیم این حرکت عظیم یکی از شعائر بزرگ الهی و مقدمه ظهور حضرت ولیعصر (عج) است و میتواند انسانها را فارغ از مرزها، زبانها و ملیتها حول محور امام حسین (ع) گرد هم آورد.
چه چیزی باعث میشود هر سال با اشتیاق دوباره به خدمت برگردید؟
خدمت به زائران حضرت سیدالشهدا (ع) بزرگترین افتخار ماست. همیشه به خادمان میگویم برای یکدیگر دعا کنید تا این توفیق از ما گرفته نشود. دیدن چهرههای خسته، اما سرشار از شوق زائران و حضور در این فضای معنوی، انسان را برای خدمت در سال بعد مشتاقتر میکند.
اگر تنها یک توصیه معنوی به زائران داشته باشید، آن چیست؟
توصیه من تواضع، دیگرخواهی و یاد شهداست. هر قدم را به نیت یکی از شهدا بردارید و بدانید اگر امروز این مسیر برای ما باز است، به برکت خون پاک آنان است. در این سفر، خود را بر دیگران مقدم ندانید و همه سختیها را با یاد حضرت سیدالشهدا (ع) تحمل کنید.
رایجترین اشتباه زائران چیست؟
اسراف در آب و غذا، رها کردن زباله در مسیر و بیتوجهی به فرهنگ مردم عراق از مهمترین اشتباهاتی است که باید اصلاح شود. همچنین پسندیده نیست زائران غذاهای موکبها را با نگاه مصرفگرایانه امتحان کنند یا در صورت نپسندیدن، با رفتار یا چهره خود میزبان را ناراحت کنند.
اگر بخواهید اربعین را در یک جمله توصیف کنید، چه میگویید؟
اربعین، مقدمه ظهور و تمرین جامعهای بر پایه عشق، ایثار، برادری و بندگی خداست.
آرزوی شما برای زائران اربعین چیست؟
از خداوند متعال میخواهم همه زائران با سلامت کامل به این سفر مشرف شوند، زیارتشان مورد قبول حضرت سیدالشهدا (ع) قرار گیرد، با معرفتی عمیقتر به خانه بازگردند و توفیق خدمت و زیارت در سالهای آینده نیز نصیبشان شود.
