جوان آنلاین: ایران با حمله به اردن بهرغم آتشبس نانوشته نشان داد دو چیز را عوض کرده است، اول: ایران دیگر با آتشبس امریکایی، آتشبس نمیکند و آنکس که غافلگیر میکرد، حالا خودش باید طعم غافلگیری را بچشد! دوم: ایران دیگر با پیشنهاد مذاکره از طرف امریکا پای میز مذاکره نمیرود، یعنی فقط برنامه خودش را دارد.
تحلیلگران جنگ از آغاز ایران را قربانی غافلگیری در جنگ میدانستند. بعد از غافلگیری، ایران را قربانی چیز دیگری هم میدانستند: افتادن در نقشه امریکا که هرگاه خواست جنگ را شروع کند و هرگاه خواست آن را به پایان برساند. غافلگیرشدن را البته برخیها نمیپذیرند و میگویند ایران هیچگاه در اصل اینکه امریکا آماده جنگ با ایران میشود غافلگیر نشده است، زیرا قدرت اطلاعاتی ایران این امکان را به او داده است که بتواند پیشبینیهای دقیق انجام دهد، ولی در تاکتیک، چرا. ممکن است در روزهایی از جنگ غافلگیریهایی رخ داده باشد.
اکنون بهنظر میرسد ایران تصمیم راهبردی دارد که هر دو نقطهضعف را به نقطهقوت خود تبدیل کند. حمله به اردن آنهم پس از چند روز آتشبس نانوشته و ظاهری چنان بود که خود ترامپ اعتراف کرد ارتش امریکا غافلگیر شده و حتی فرصت کافی برای رهگیری موشکهای ایران به دست نیاورده است. پس دیگر نمیتوان انتظار داشت که با هر حمله امریکا، ایران نیز حمله را آغاز کند و با هر دستکشیدن از حمله، ایران نیز دستبکشد! نقشه عوض شده است و پیچیده!
درباره مذاکرات نیز چنین راهبردی مشاهدهپذیر است. ایران اکنون در دل جنگ و بهرغم بستهبودن تنگههرمز و بابالمندب، مذاکره میکندولی نه با امریکا! قبلاً هنگام مذاکرات، برای جلب اعتماد و به درخواست میانجیها تنگه باز میشد و مستقیم با امریکا و البته با حضور میانجیها مذاکرات پیش میرفت. حالا نه تنگه باز است و نه امریکا پای میز است.
خود امریکا به تماشا نشسته است تا نتیجه مذاکرات ایران و عمان را ببیند. با این حال، ایران چند پیشنهاد عمانیها را رد کرده است و پیشنهاد لایتغیر خودش را روی میز گذاشته است، که اینهم به نوعی راهبرد و نقشه تازه ایران است. اینها همه یعنی «نقشه ایرانی جنگ و مذاکره».
حمله بامداد چهارشنبه موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به پایگاه هوایی «موفقالسلطی» و مرکز فرماندهی مرکزی ارتش امریکا در اردن، تنها یک عملیات نظامی نبود، بلکه در کنار واکنشهای رسمی واشینگتن، روایت تازهای از نحوه مدیریت همزمان میدان و دیپلماسی از سوی جمهوری اسلامی را به نمایش گذاشت؛ روایتی که هم در اطلاعیه رسمی نیروی هوافضای سپاه و هم در تحلیل مهدی محمدی، مشاور رئیس مجلس در امور راهبردی، بر تغییر الگوی عملیاتی ایران و تلفیق جنگ و مذاکره تأکید دارد.
بامداد روز چهارشنبه بود که نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیه شماره ۵۲ عملیات «نصر ۲» اعلام کرد: در پاسخ به اقدامات تجاوزکارانه ارتش امریکا، رزمندگان این نیرو با چند فروند موشک بالستیک، پایگاه هوایی و مرکز فرماندهی مرکزی ارتش امریکا در اردن را هدف قرار دادهاند. در این اطلاعیه با تأکید بر اینکه «تا زمانی که تهدیدات علیه جمهوری اسلامی ایران ادامه داشته باشد، مقاومت نیز ادامه خواهد داشت»، آمده است که اقدامات غیرقانونی و شرارتآمیز نیروهای امریکایی علیه منافع ایران باید متوقف شود.
تیغ سانسور بر نظامیان امریکایی
پس از انتشار این اطلاعیه، ابتدا یک مقام امریکایی و سپس فرماندهی مرکزی ارتش تروریستی امریکا (سنتکام) اصل وقوع حمله را تأیید کردند. سنتکام در بیانیهای اعلام کرد: نیروهای سپاه پاسداران در یک «حمله غافلگیرانه» چندین موشک بالستیک به سمت نیروهای امریکایی مستقر در خاورمیانه شلیک کردهاند؛ هرچند مدعی شد تمامی موشکها رهگیری شده و نیروهای امریکایی در وضعیت آمادهباش قرار داشتهاند. این در حالی است که پیش از انتشار این بیانیه، تصاویری از اصابت موشکهای ایرانی به پایگاه هوایی موفقالسلطی در منطقه الازرق اردن در فضای رسانهای منتشر شده بود.
همزمان با انتشار این تصاویر، خبرگزاری رویترز گزارش داد: فرماندهی مرکزی ارتش امریکا محدودیتهای جدیدی برای نظامیان خود وضع کرده است. بر اساس این گزارش، دریادار برد کوپر، فرمانده سنتکام، به نیروهای امریکایی هشدار داده انتشار تصاویر و ویدئوهای مربوط به حملات ایران میتواند اطلاعات حساس نظامی، موقعیت پایگاهها و تحرکات نیروهای امریکایی را در اختیار ایران قرار دهد. این هشدار پس از انتشار ویدئویی مطرح شد که یکی از نظامیان امریکایی با استفاده از عینک هوشمند متا، هنگام حمله موشکی ایران به پایگاه موفقالسلطی ضبط کرده بود؛ ویدئویی که لحظه انتقال نیروهای امریکایی به پناهگاهها را نشان میداد و به همین دلیل سنتکام انتشار چنین تصاویر و ویدئوهایی را برای نیروهای خود ممنوع اعلام کرد.
اذعان ترامپ به عملیات غافلگیرانه ایران
در ادامه واکنشهای امریکایی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، نیز در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز اذعان کرد: حمله ایران برای نیروهای امریکایی غافلگیرکننده بوده و آنها تنها چند دقیقه فرصت داشتهاند تا موشکهای شلیکشده را رهگیری و منهدم کنند. همزمان با این تحولات، نیروی دریایی سپاه نیز از استمرار اعمال مدیریت کامل بر تنگه هرمز و رصد همه تحرکات دریایی در این آبراه راهبردی خبر داد. فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیه شماره ۵۳ عملیات «نصر ۲» اعلام کرد که فرزندان ملت ایران در نیروی دریایی سپاه همچنان با اشراف کامل بر تنگه هرمز، مسئولیت پاسداری از امنیت این گذرگاه را بر عهده دارند و هرگونه تحرک در منطقه را بهطور مستمر تحت نظر دارند. در این اطلاعیه آمده است: سه نفتکش متخلف که با وجود اخطارهای دریایی، به حرکت در مسیر ناامن و غیرقانونی ادامه داده بودند، هدف قرار گرفته و متوقف شدند. نیروی دریایی سپاه همچنین هشدار داد هرگونه مداخله و امر و نهی غیرقانونی ارتش امریکا نسبت به شناورهای حاضر در منطقه، بدون پاسخ نخواهد ماند.
این همزمانی، تصویری از دو سطح عملیات جمهوری اسلامی ارائه میکند؛ از یک سو حمله پیشدستانه به مرکز فرماندهی امریکا در اردن و از سوی دیگر، استمرار کنترل عملیاتی بر تنگه هرمز و مدیریت امنیت حساسترین گذرگاه انرژی جهان.
تغییر دکترین عملیاتی به حملات غافلگیرانه
مهدی محمدی، مشاور رئیس مجلس در امور راهبردی، این تحولات را نشانه شکلگیری سه صحنه همزمان دانست: نخست: آمادهسازی ایران و امریکا برای دور جدید درگیری، دوم: اقدام پیشدستانه ایران در اردن و سوم: تحولات جاری در یمن، دریای سرخ و بابالمندب.
وی با اشاره به ارزیابیهای پیشین خود اظهار کرد: از هفته گذشته نشانههای متعددی وجود داشت که امریکا در حال آماده شدن برای آغاز دور جدیدی از درگیری است، اما همزمان این تصور در داخل و خارج از ایران شکل گرفته بود که به دلیل مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز، نوعی آتشبس نانوشته برقرار شده است. محمدی این برداشت را نادرست توصیف و تأکید کرد: جمهوری اسلامی از ابتدا نیز قصد نداشت اقدامات نظامی خود را به روند مذاکرات گره بزند. به گفته وی، ایران اکنون دکترین عملیاتی خود را تغییر داده و حملات غافلگیرانه، سریع و هدفمند علیه مراکز حساس را در دستور کار قرار داده است؛ دکترینی که طی روزهای اخیر هم از نظر ابزار و هم از نظر شیوه اجرا تکمیل شده و نیروهای مسلح بر نحوه بهکارگیری آن اشراف کامل دارند.
محمدی با تبیین آنچه در صحن عمل میگذرد، اظهار داشت: مذاکره و اقدام نظامی از نگاه جمهوری اسلامی دو مسیر متعارض نیستند، بلکه هر دو ذیل یک فرماندهی واحد مدیریت میشوند. هر زمان که مذاکره بتواند به تثبیت دستاوردها، خرید زمان، تأمین منابع یا امتیازگیری از دشمن کمک کند، این مسیر دنبال خواهد شد، اما همزمان هیچ تردیدی برای انجام عملیات نظامی در زمان مقتضی وجود نخواهد داشت.
وی اضافه کرد: ایران طی روزهای گذشته تحرکات امریکا در اردن، از جمله انتقال تجهیزات و قابلیتهای نظامی را به دقت رصد کرده و به این جمعبندی رسیده بود که واشینگتن در حال آمادهسازی مقدمات یک حمله غافلگیرانه است. امریکاییها تصور میکردند جریان داشتن مذاکرات مانع واکنش ایران خواهد شد، اما اقدام پیشدستانه ایران این محاسبه را بر هم زد و ضربات دقیقی به بخشی از زیرساختها، تجهیزات و نیروهایی که برای اجرای حمله احتمالی منتقل شده بودند، وارد شد.
۴ پیام حمله غافلگیرانه ایران
مشاور رئیس مجلس چهار پیام اصلی برای این عملیات برشمرد؛ نخست اینکه ایران دیگر منتظر بالفعل شدن تهدید نمیماند و هر زمان لازم باشد حمله پیشدستانه انجام خواهد داد. دوم اینکه مذاکره از موضع قدرت و همزمان با استمرار عملیات نظامی دنبال میشود؛ موضوعی که از ابتدا نیز مورد تأکید محمدباقر قالیباف بوده و بر اساس آن، «مذاکره باید زیر آتش انجام شود». پیام سوم این عملیات، نمایش اشراف اطلاعاتی ایران بر تحرکات امریکا و جلوگیری از تعیین زمان درگیری توسط واشینگتن است. محمدی با رد تحلیلهایی که ابتکار عمل جنگ را در اختیار امریکا میدانند، تصریح کرد: ایران مستقل از روند مذاکرات، هر زمان لازم بداند اقدام نظامی انجام خواهد داد. وی همچنین چهارمین پیام عملیات اردن را اشراف ایران بر مذاکرات پنهان میان بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ دانست و تصریح کرد: جمهوری اسلامی اجازه نخواهد داد طرح مشترک امریکا و رژیم صهیونیستی بدون هزینه اجرا شود و پیش از عملیاتی شدن، مقدمات آن را هدف قرار خواهد داد.
محمدی در پایان با تأکید بر اینکه دکترین «حمله پیشدستانه، غافلگیرانه، سریع و هدف قرار دادن مراکز حساس» اکنون در دستور کار جمهوری اسلامی قرار گرفته است، گفت: این الگو طی هفتههای اخیر موجب وارد آمدن تلفات به امریکا، هدف قرار گرفتن زیرساختها، تجهیزات راداری و سامانههای اطلاعاتی این کشور در منطقه و عقبنشینی آن تا اردن شده و نشان میدهد ایران جنگ را با محاسبات دقیق، فنی و هوشمندانه و در عین حال با شجاعت دنبال میکند.
حمله موشکی به پایگاه امریکا در اردن، استمرار اشراف عملیاتی بر تنگه هرمز، واکنشهای رسمی سنتکام، اعتراف دونالد ترامپ به غافلگیر شدن نیروهای امریکایی و محدودیتهای جدید فرماندهی مرکزی ارتش امریکا برای جلوگیری از انتشار تصاویر حملات، در کنار یکدیگر تصویری از راهبردی واحد را ترسیم میکنند؛ راهبردی که مهدی محمدی از آن با عنوان «نقشه ایرانی جنگ و مذاکره» یاد میکند. به گفته وی، جمهوری اسلامی با تغییر دکترین عملیاتی خود، دیگر منتظر بالفعل شدن تهدید نمیماند، بلکه با اتکا به اشراف اطلاعاتی، حملات پیشدستانه و مدیریت همزمان میدان و دیپلماسی، زمان و ریتم تحولات را خود تعیین میکند. در این چارچوب، کنترل کامل تنگه هرمز و رصد مستمر هرگونه تحرک دریایی نیز مکمل همین راهبرد تلقی میشود؛ راهبردی که ایران آن را با محاسبات دقیق، فنی و در عین حال با شجاعت دنبال میکند.
