جوان آنلاین: زیرساختهای سلامت در جنوب کهگیلویه و بویراحمد سالهاست، میان وعده و واقعیت در رفتوآمد است. از نوسازی اورژانسها و ورود تجهیزات تخصصی در گچساران گرفته تا تأمین ۱۰هکتار زمین برای احداث بیمارستان ۲۰۰تختخوابی دهدشت. گچساران با موقعیت جغرافیایی ویژه و ارائه خدمات به جمعیت قابل توجهی از مناطق همجوار، ظرفیت آن را دارد که به یکی از قطبهای مهم درمانی جنوب کشور تبدیل شود که وجود مراکز ناباروری، خدمات تخصصی چشمپزشکی و چند بیمارستان فعال، مهری بر این ادعا ست. با این حال کمبود برخی تجهیزات کلیدی، محدودیت نیروی انسانی متخصص و فشار روزافزون مراجعات، دستاندازهای زیادی در مسیر خدماترسانی قرار داده است. در دهدشت نیز بیمارستان امام خمینی (ره) با قدمتی نزدیک به سه دهه، دیگر پاسخگوی جمعیت تحت پوشش نیست و چشمها به آغاز ساخت بیمارستان دوم دوخته شده است. طرحی که زمین آن تأمین شده، اما سرعت اجرا همچنان مطالبه اصلی مردم است.
گچساران شهرستانی با جمعیت ۱۵۶هزار نفر است که به دلیل همجواری با استانهای جنوبی و دسترسی جادهای مناسب، به مقصد درمانی بیماران بسیاری از مناطق اطراف تبدیل شده است. سالانه حدود سه میلیون خدمت بهداشتی و درمانی در این شهرستان ارائه میشود، عددی که نشان میدهد بار مراجعه بسیار فراتر از جمعیت رسمی آن است.
در سالهای اخیر، حوزه سلامت گچساران شاهد تحرک قابل توجهی بوده است. از اجرای نقشه راه توسعه سلامت گرفته تا نوسازی ناوگان اورژانس، تأمین تجهیزات تخصصی و ارتقای آموزش پزشکی که هر کدام میتواند تحولی عظیم به شمار بیاید. چهار دستگاه آمبولانس جدید به ناوگان اورژانس افزوده شده، اورژانس هوایی پس از سالها وقفه دوباره فعال و پایگاه اورژانس لیشتر نیز افتتاح شده است. دو پایگاه دیگر هم در دستور کار قرار دارد. همچنین تجمیع ستاد اعزام و تجهیز یکی از آمبولانسها به امکانات ویژه درمانی، نشانهای از تلاش برای ارتقای پاسخگویی در شرایط بحرانی است.
در حوزه درمان نیز حدود ۲هزار میلیارد ریال تجهیزات پزشکی در بخشهای چشمپزشکی، دندانپزشکی، تصویربرداری، سونوگرافی و تجهیزات قلبی تأمین شده است. شهرستانی که با وجود چهار بیمارستان تنها یک مرکز تصویربرداری داشت، اکنون با راهاندازی سیتیاسکن در بیمارستان نرگسی و فعالیت مستمر مرکز MRI در دو نوبت کاری، وضعیت بهتری پیدا کرده است. تمامی بیمارستانهای شهرستان نیز موفق به کسب درجه ۱ اعتباربخشی از وزارت بهداشت شدهاند.
بیمارستان بیبی حکیمه (س) به عنوان یکی از مراکز مهم مادر و کودک و درمان ناباروری در جنوب کشور، نقش ویژهای در این مجموعه درمانی دارد. این مرکز میزبان مراجعانی از استانهای مختلف است، اما برای تکمیل چرخه خدمات به توسعه بخش مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU)، تأمین ونتیلاتور نوزادی، اکسیژنساز و تجهیزات لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی نیاز دارد. البته نبود فوقتخصص طب مادر و جنین و کلینیک وابسته، حلقهای مفقوده در زنجیره خدمات تخصصی این مرکز محسوب میشود.
بیمارستان شهید رجایی نیز به عنوان بیمارستان تروما، با حجم بالای مراجعات اورژانسی و جراحی روبهروست. فضای فعلی اورژانس با میزان مراجعه همخوانی ندارد و تجهیزات اتاق عمل، رادیولوژی و سونوگرافی پرتابل نیازمند نوسازی است. توسعه اورژانس این بیمارستان اکنون به یکی از اولویتهای اصلی حوزه درمان شهرستان تبدیل شده است.
پروژه بیمارستان تخصصی سوختگی، پنجمین بیمارستان گچساران، در مراحل پایانی ساخت قرار دارد. پروژهای که با مشارکت خیرین پیش رفته و حتی در شرایط سخت نیز متوقف نشده است. پس از تکمیل ساختمان، تأمین تجهیزات و نیروی انسانی آن بر عهده وزارت بهداشت خواهد بود و اخذ موافقت اصولی برای تبدیل آن به بیمارستانی مستقل، مطالبه جدی مسئولان محلی است.
با این همه، کمبود برخی تجهیزات کلیدی مانند ماموگرافی، سنجش تراکم استخوان، رادیولوژی دیجیتال و تجهیزات تخصصی چشمپزشکی همچنان ارائه بخشی از خدمات دولتی را محدود کرده است. درخواست برای راهاندازی دومین مرکز MRI و توسعه ظرفیتهای تصویربرداری نیز در همین چارچوب مطرح میشود.
غلامرضا تاجگردون، نماینده مردم گچساران و باشت در مجلس شورای اسلامی، معتقد است: «برخلاف تصور برخی افراد، مشکل اصلی حوزه درمان گچساران کمبود ساختمان و تخت بیمارستانی نیست، بلکه کمبود نیروی انسانی، پزشک متخصص و نگهداشت نیروهای درمانی مهمترین چالش موجود است.»
به گفته او، جذب نیروهای جدید میتواند بخش قابل توجهی از مشکلات را کاهش دهد و کیفیت خدمات را ارتقا بخشد.
دهدشت؛ بیمارستانی زیر بار ۳ شهرستان
در شرق استان کهگیلویه و بویراحمد، بیمارستان ۲۲۰تختخوابی امام خمینی (ره) دهدشت، ستون اصلی خدمات درمانی برای جمعیتی حدود ۲۲۰هزار نفر در شهرستانهای کهگیلویه، چرام، لنده و بهمئی است. این بیمارستان که در سال ۱۳۷۸ با ۱۶۰ تخت راهاندازی شد، امروز با ۱۷بخش درمانی و بیش از ۴۱۵نیروی کادر درمان فعالیت میکند، اما حجم مراجعات و فرسودگی تجهیزات، آن را در معرض فشار دائمی قرار داده است.
شبکه بهداشت و درمان شهرستان کهگیلویه با یک بیمارستان، سه مرکز شبانهروزی، ۸۲ خانه بهداشت، ۱۴ پایگاه بهداشتی و ۹ دستگاه آمبولانس به جمعیتی حدود ۲۴۰ تا ۲۵۰ هزار نفر خدمات ارائه میدهد؛ ظرفیتی که به گفته مسئولان دیگر پاسخگوی نیاز منطقه نیست.
سید سجاد رضوی، معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که به این منطقه سفر کرده بود، پس از بازدید از این بیمارستان گفت: «سطح تجهیزات این بیمارستان عقبماندگی دارد و با توجه به حجم مراجعات، این مجموعه در معرض تنشهای پیدرپی قرار دارد و باید برای پیشگیری از بحران، رسیدگیها تسریع شود.»
او از برنامهریزی برای بهسازی و تأمین تجهیزات در کوتاهمدت و پیگیری ساخت بیمارستان دوم در بلندمدت خبر داده است.
بخشهای ارتوپدی و چشمپزشکی از جمله واحدهایی هستند که به تجهیزات تخصصی بیشتری نیاز دارند. با توجه به جمعیت تحت پوشش، ماهانه بیماران زیادی برای جراحیهایی مانند آبمروارید مراجعه میکنند و اعزام آنان به یاسوج یا شیراز، علاوه بر تحمیل هزینه، روند درمان را طولانی میکند.
فرسودگی تجهیزات و افزایش مراجعات، دغدغه اصلی مدیران محلی است. موضوعی که سید ایرج کاظمیجو، فرماندار کهگیلویه نیز با آن موافق است و معتقد است: «صدور مجوز ماده ۲۳ و راهاندازی بیمارستان دوم ۲۰۰تختخوابی میتواند بخشی از مشکلات درمانی شهرستان و مناطق همجوار را برطرف کند و باید روند اجرایی آن تسریع شود.»
بیمارستان دوم، زمین آماده، انتظار اعتبار
اکنون ۱۰هکتار زمین در مسیر جاده پاتاوه - دهدشت از سوی اداره کل راه و شهرسازی برای احداث بیمارستان ۲۰۰تختخوابی جدید تأمین شده است. قرار است این بیمارستان به صورت مشارکتی و با همکاری ۵۰درصدی سازمان تأمین اجتماعی ساخته شود، مدلی که میتواند بخشی از محدودیت منابع دولتی را جبران کند.
سید محمد موحد، نماینده مردم کهگیلویه در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به صدور مجوز ماده ۲۳تأکید میکند که تأمین اعتبار و تعیین تکلیف منابع مالی پروژه، گام تعیینکننده در آغاز عملیات اجرایی است. استاندار کهگیلویه و بویراحمد نیز از پیگیری برای مشارکت نهادهایی، چون تأمین اجتماعی و بنیاد مستضعفان خبر داده و بر تسریع در اجرای پروژه تأکید کرده است.
با این حال تجربه سالهای گذشته نشان داده است فاصله میان تأمین زمین و کلنگزنی تا بهرهبرداری، میتواند طولانی شود؛ فاصلهای که در حوزه سلامت، مستقیماً با جان و کیفیت زندگی مردم گره خورده است.
زیرساختهای سلامت در کهگیلویه و بویراحمد امروز از یک سو پروژههای در دست اجرا، ورود تجهیزات جدید و ارتقای مراکز آموزشی، امید به آیندهای بهتر را زنده نگه داشته و از سوی دیگر کمبود نیروی انسانی، فرسودگی بخشی از تجهیزات و فشار جمعیت، به مسئولان هشدار میدهد شتاب توسعه باید بیشتر شود. گچساران میتواند به قطب درمانی جنوب بدل شود و دهدشت از سایه یک بیمارستان فرسوده خارج گردد، اما تحقق این اهداف، نیازمند تصمیمهای سریع، تأمین بهموقع اعتبار و نگاه راهبردی به سلامت به عنوان زیرساختی حیاتی برای توسعه استان است.
