جوان آنلاین: شیوه ابتکاری تهران برای بازسازی خانههای آسیبدیده در جنگ ۱۲روزه جواب داد؛ ۸هزارو۵۰۰ واحد مسکونی متأثر از تجاوز وحشیانه دشمن امریکایی- صهیونیستی در تابستان سال گذشته دچار خسارتهای فراوانی شده بودند. اگرچه بیشتر آنها در حد تعمیرات جزئی و مرمت درو پنجرهها بودند، اما دستکم دهها ساختمان بهنحوی متحمل خسارت شده بود که قابلیت تعمیر و مرمت نداشت. در جنگ ۱۲روزه، بیش از ۹۰درصد خانههای مسکونی که آسیب خورده بود، در شهر تهران قرار داشت. مدیریت شهری تهران توانست، بدون استفاده از بودجه عمومی کشور و بینیاز از کمکهای دولت، همه ساختمانهای آسیبدیده را تعمیر و نوسازی کند. آنهایی که در حد در و پنجره بود، به سرعت تعمیر شد. آنهایی هم که نیازمند تخریب و نوسازی کامل بود، تعیین تکلیف شده و برای انجام عملیات عمرانی، تحویل سازنده شد. مردم هم در خانههایی که شهرداری برای آنها رهن و اجاره کرده بود، تا تکمیل فرایند بازسازی، مستقر شدند.
مدل بازسازی جنگ ۱۲روزه، مبتنی بر مشارکت مردم، بخش خصوصی و استفاده از ظرفیتهای مولدسازی برای تخریب و نوسازی واحدهای آسیبدیده بود. مصوبه ۷۱۲ و ۷۱۶ کمیسیون ماده ۵شهر تهران، این اجازه را به شهرداری تهران میداد که برای مرمت و نوسازی خانههای آسیبدیده، از ظرفیتهای تراکمی استفاده کند. به این ترتیب، تا ۵۰درصد تراکم مازاد تشویقی به خانههایی که نیاز به تخریب و نوسازی کامل داشتند، تعلق میگرفت. این مشوق، انگیزههای اقتصادی را برای توسعهگران صنعت ساختمان در بخش خصوصی برای مشارکت در فرایند بازسازی، تقویت کرد. تراکم تعلقگرفته، البته قید و حدود فراوانی داشت؛ از جمله ضوابط طرح تفصیلی، رضایت همه مالکان و مراعات خط آسمان. اگر در مواردی، مبتنی بر همین ملاحظات امکان تخصیص تراکم به یک پلاک وجود نداشت، سازنده میتوانست مشوقها را در ساختمان دیگری استفاده کند. این روش اصطلاحاً «انتقال حق توسعهگری» یا TDR نام گرفت.
حجم خسارتها، اما در جنگ تحمیلی ۴۰ روزه دستکم ۵ برابر جنگ ۱۲روزه است. بالغ بر ۴۶هزار واحد فقط مسکونی در شهر تهران آسیب دید. بیش از ۲هزارو۴۰۰ واحد از این مقدار، به اندازهای خسارت خوردند که قابل تعمیر و بازسازی نیست و متفاوت از جنگ گذشته، اینبار تهران فقط ۵۰درصد خسارتها به خانههای مردم را تحمل کرده بود؛ ۵۰درصد دیگر در شهرهای کشور آسیب دیده بودند. به این ترتیب، دیگر شهرهای کشور نیز با توجه به مضایق شدید بودجهای و اعتبارات، نیازمند روشهایی برای جبران خسارتها هستند. در چنین فضایی، تجربه موفق تهران در جنگ ۱۲روزه مورد توجه قرار گرفت. دستورالعمل مصوب جلسه ۷۱۶کمیسیون ماده ۵ شهر تهران، به عنوان یک روش عملیاتی، از طریق دولت، در اختیار دیگر شهرهای کشور قرار گرفت.
پیشبینی میشود بالغ بر ۵۰ هزارمیلیاردتومان اعتبار برای تخریب و نوسازی خانههای آسیبدیده در جنگ تحمیلی ۴۰روزه، فقط در شهر تهران مورد نیاز است. اعتباری که با ابتکار مصوبه ۷۱۶ کمیسیون ماده ۵، همگی از طریق مولدسازی داراییها و بسته مشوقهای تخصیصی به توسعهگران مسکن جبران خواهد شد. به این ترتیب، مناطق ۲۲گانه شهرداری به سرعت در حال برگزاری جلسه با مالکان خانههای آسیبدیده در هر منطقه و عقد قرارداد مشارکت با توسعهگران کارآزموده صنعت ساختمان هستند. حقالعمل سازنده و رهن و اجاره موردنیاز برای اسکان موقت دو ساله شهروندان، از محل مشوقهای تراکمی جبران خواهد شد.
دشمن کودککش خیال میکرد با اصابت به بافت مسکونی میتواند جریان زندگی در پایتخت را دچار اختلال کرده و تصاویر تلخی از آوارگی شهروندان شریف تهرانی در خیابان خلق کند. ابتکار کمیسیون ماده ۵ و سرعت عمل مدیریت شهری در رسیدگی به مردم، این خدعه کثیف آنها را نیز ناکام کرد.
