جوان آنلاین: در شرایطی که تلاشهای میانجیگران برای ازسرگیری دور دوم مذاکرات همچنان ادامه دارد و عراقچی در سفر به پاکستان مشغول رایزنی با مقامات این کشور برای تشریح شرایط تهران در گفتوگوهای آینده است، گزارشها از افزایش چشمگیر تحرکات نظامی امریکا در منطقه حکایت دارد. در روزهای اخیر، دهها فروند جنگنده، هواپیمای سوخترسان بههمراه حجم قابلتوجهی از تسلیحات نظامی در کشورهای عربی و سرزمینهای اشغالی مستقر شده است؛ اقدامی که به لحاظ حجم تسلیحات از زمان جنگ عراق بیسابقه ارزیابی میشود. این تحرکات درحالی است که واشینگتن در ظاهر بر اهمیت دیپلماسی تأکید میکند، اما در عمل رویکرد نظامی برای سناریوهای درگیری مجدد را ترجیح میدهد.
با تمدید آتشبس یکجانبه از سوی امریکا، تلاشهای دیپلماتیک برای بازگرداندن تهران و واشینگتن به مسیر گفتوگوها نیز شتاب گرفته است. درحالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا سعی دارد اینگونه القا کند که ایران تمایلی به صلح و مذاکره ندارد، سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در سفری به پاکستان با مقامات این کشور دیدار و گفتوگو کرد؛ سفری که با هدف آمادهسازی مقدمات برای برگزاری گفتوگوهای احتمالی انجام میشود.
عراقچی روز شنبه در دیدار با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، از تلاشهای دولت پاکستان برای برقراری آتشبس و خاتمه جنگ قدردانی و دیدگاهها و ملاحظات کشور را در این خصوص تبیین کرد. در این دیدار، عاصم منیر نیز ضمن قدردانی از اعتماد ایران به پاکستان بهعنوان کشور همسایه و مسلمان جهت کمک به پیشبرد روند دیپلماتیک، آمادگی این کشور را برای تداوم تلاشهای میانجیگرانه پاکستان تا حصول نتیجه اعلام کرد.
عراقچی همچنین در ادامه دیدارهای خود با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، گفتوگو کرد. در این دیدار، روابط دوجانبه و همکاریهای فیمابین دو کشور در حوزههای مختلف و نیز تحولات منطقهای و بینالمللی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. عراقچی با قدردانی از تلاشهای مقامهای ارشد پاکستان برای خاتمه جنگ تحمیلی امریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و برقراری آتشبس و همچنین حسن میزبانی مذاکرات، مواضع اصولی کشورمان را در قبال آخرین تحولات مرتبط با آتشبس و خاتمه کامل جنگ تحمیلی علیه ایران تشریح کرد.
هرچند جزئیاتی از گفتوگوهای عراقچی با مقامات اسلامآباد درباره برگزاری مذاکرات احتمالی با امریکا به بیرون درز نکرده است، اما رویترز دیروز به نقل از یک منبع پاکستانی نوشت که عراقچی خواستههای ایران و تحفظات آن را در مورد خواستههای امریکا ارائه کرد.
با وجود ادعای برخی رسانههای غربی مبنی بر احتمال دیدار عراقچی با هیئتی از امریکا در سفر به پاکستان، مقامات رسمی این موضوع را رد کردهاند. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، در اینباره تأکید کرد که در برنامه سفر وزیر خارجه به پاکستان هیچگونه دیداری میان نمایندگان ایران و امریکا پیشبینی نشده و چنین ملاقاتی در دستورکار قرار ندارد.
به نظر میرسد عراقچی از طریق پاکستان، شروط و مواضع پیشین جمهوری اسلامی را به اطلاع طرف امریکایی رسانده است تا واشینگتن دیدگاه نهایی خود را در اینباره اعلام کند و در صورت نزدیک بودن مواضع دو طرف، دور دوم مذاکرات را برگزار کنند. منابع پاکستانی غروب دیروز گفتند که عراقچی بعد از پاکستان، به عمان و روسیه سفر کرده و دوباره به پاکستان برمیگردد.
همزمان، برخی کشورها نیز تلاش میکنند تنشها بین تهران و واشینگتن را کاهش داده و مسیر دیپلماسی را هموار کنند. در این میان، وزیران خارجه مصر و پاکستان روز شنبه در جریان گفتوگوی تلفنی با یکدیگر بر تسریع روند مذاکرات امریکا و ایران و تثبیت آتشبس تأکید کردند. در ادامه تحرکات دیپلماتیک برای کاهش تنشها در منطقه، امیر قطر نیز دیروز در گفتوگو با رئیسجمهور امریکا از آمادگی کشورش برای حمایت از تلاشهای میانجیگرانه جهت پایان درگیریها خبر داد.
با وجود این تلاشها، اما اختلافات بین دو کشور بر سر برخی موضوعات همچنان وجود دارد. هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، دیروز گفت: «یک یا دو مسئله کلیدی در مذاکرات ایران و امریکا ممکن است بهزودی با ازسرگیری مذاکرات بین دو طرف حل شود.» در حال حاضر، بحث اورانیوم غنیشده و وضعیت تنگه هرمز از مهمترین موارد اختلافی تهران و واشینگتن است که تاکنون هیچ توافقی بر سر آنها صورت نگرفته است.
امریکا در مسیر جنگافروزی
با اینکه مقامات ایرانی با دیپلماسی سعی دارند نشان دهند که دنبال تشدید تنشها نیستند، امریکا صلح مسلحانه را در دستورکار قرار داده است. با اینکه ترامپ آتشبس اعلام کرده است، اما تحرکات امریکا در منطقه در روزهای اخیر نشان میدهد که دیپلماسی و توقف موقت جنگ میتواند پوششی برای حمله مجدد به خاک ایران باشد. در این رابطه، در روزهای اخیر دهها جنگنده، سوخترسان و مقادیر قابل توجهی مهمات به کشورهای عربی و سرزمینهای اشغالی ارسال شده است. ناوگان دریایی امریکا حدود ۱۶۸ فروند جنگنده در منطقه دارد. برخی منابع میگویند که وضعیت فعلی در خاورمیانه به طرز عجیبی مشابه وضعیت عراق در سال ۲۰۰۳ است. فرماندهی سنتکام که به طور رسمی به عنوان فرماندهی مرکزی شناخته میشود، از سال ۲۰۰۳ تاکنون سه ناو هواپیمابر را به طور همزمان در این منطقه به کار نگرفته است. به گزارش رویترز، به نظر میرسد ایالات متحده در حال افزایش حضور نظامی خود در پایگاه هوایی الظفره امارات است و در مجموع ۱۲ جت جنگنده اف۱۸ نیروی هوایی ایالات متحده به همراه حداقل هفت تانکر سوخترسانی هوایی و یک هواپیمای باری سی۱۷ در این پایگاه مستقر شدهاند.
همچنین، عکسهایی از ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن نیروی دریایی امریکا که توسط نیوزویک به دست آمده است، سهمهای بسیار کوچک غذایی را در میان نگرانیهایی نشان میدهد که ملوانان به طور مداوم گرسنه هستند. از سوی دیگر، برخی تصاویر از فرودگاه بنگوریون اسرائیل منتشر شده که نشان میدهد دهها فروند هواپیمای سوخترسان در حال آماده شدن برای جنگ احتمالی علیه ایران هستند. به همین دلیل، یک تحلیلگر ژئوپلیتیک کانادایی دیروز با استناد به تحرکات نظامی واشینگتن، دیپلماسی ترامپ را نمایشی توصیف کرد و نوشت: «تمرکز بر مذاکرات را متوقف کنید، ترامپ دروغ میگوید و نیروهای بیشتری در حال اعزام هستند؛ امریکا در حال آمادهسازی برای جنگ است نه صلح.»
این تحرکات نظامی امریکا در شرایطی ادامه دارد که مقامات سیاسی و نظامی ایران بارها هشدار دادهاند در صورت تکرار هرگونه ماجراجویی از سوی دشمنان، پاسخ تهران اینبار قاطعتر از گذشته خواهد بود. ایران در حالی از برگزاری دور دوم مذاکرات استقبال میکند که همزمان بر آمادگی کامل برای مواجهه با هر سناریوی احتمالی تأکید دارد. مقامات تهران همچنین اعلام کردهاند که تحت فشارهای تلآویو و واشینگتن، از خواستهها و مواضع خود عقبنشینی نخواهند کرد.
