جوان آنلاین: معاون هنر تجربه مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، با نگاهی تحلیلی به شرایط امروز جامعه، از نقش تعیینکننده هنر در شکلدهی به حافظه جمعی گفت: انیمیشن مفاهیم را قابل ترجمه و عرضه میکند؛ برای روایت بحران از طریق انیمیشن، استفاده از نمادهای جهانی، طراحی فضاهای مشترک و روایتهای انسانی ضروری است.
به گزارش «جوان»، مسعود سفلایی، معاون هنر تجربه و پویانمایی این مرکز و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر ایران، درباره روزهای جاری و شرایط کنونی جامعه از منظر تصویر، قاب سینما و مستند گفت: جنگ، بیتردید پدیدهای تأثیرگذار است و جامعه نخستین دریافتکننده آثار آن به شمار میآید. اکنون که کشور ما با تهاجم بیگانه مواجه شده است، سینما بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای بیان حال و گذشته این سرزمین، مسئولیتی جدی بر عهده دارد؛ مسئولیتی که بخشی از آن در زمان حال و بخشی دیگر در آینده خود را نشان خواهد داد. هنر، وجدان بیدار جامعه است و در هنگامه تهاجم، آنجا که ظلم و مهر در هم میآمیزند، ثبت و بیان درست رخدادها میتواند مسیر را برای آیندگان روشنتر سازد.
این کارشناس ارشد سینما درباره ضرورت تولید انیمیشن گفت: انیمیشن، زبان ایجاز، فانتزی و خیال است و همین ویژگیها موجب میشود که از ظرفیت بالایی برای ارتباط با مخاطب جهانی برخوردار باشد. در بسیاری از موارد، یک اثر کوتاه انیمیشن میتواند تأثیری ماندگار و عمیق برجای بگذارد. در شرایط فعلی، با توجه به گرایش مخاطبان به آثار کوتاه، بهویژه در شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای نمایشی، اهمیت این قالب بیش از پیش نمایان شده است. انیمیشن، بهواسطه زبان استعاری و جهانی خود، در شرایط بحران جایگاهی ویژه دارد؛ چراکه میتواند مفاهیم انسانی و اخلاقی را با کمترین مقاومت فرهنگی منتقل کند و خشونت را بدون عادیسازی آن بازنمایی کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه هنر تهران درباره چگونگی بازنمایی این فضا برای مخاطبان بینالمللی از طریق انیمیشن گفت: عبور از مفهوم انسانیت، ضرورتی اساسی در این روزهاست. زبان انیمیشن باید به بیان مفاهیم انسانی، توجه به واقعیتهای ایران و منطقه و همچنین بازخوانی مفاهیمی، چون حقوق بشر و قوانین بینالمللی، بهویژه در زمان جنگ، بپردازد. گاه زبان هنر از زبان سیاست پیشتر و مؤثرتر عمل میکند. برای روایت بحران از طریق انیمیشن، استفاده از نمادهای جهانی، طراحی فضاهای مشترک و روایتهای انسانی ضروری است. اغراق کنترلشده، رنگ، ریتم و حرکت میتوانند تجربهای خلق کنند که نیازمند پیشزمینه فرهنگی یا سیاسی خاصی نباشد. در واقع، انیمیشن مفاهیم را قابل ترجمه و عرضه میکند.
سفلایی درباره عناصر درکپذیری انیمیشن برای مخاطب جهانی بیان کرد: کوتاهی روایت، استفاده از رنگ، بافت و شخصیتپردازی با زبانی فراتر از کلام، کاهش وابستگی به دیالوگ و ایجاز در بیان تصویری، از مهمترین عناصر در تولید و عرضه جهانی انیمیشن هستند. سه عامل، روایت انیمیشنی را بینالمللی میکند: سادگی مفهومی، جهانسازی منسجم و احساس مشترک. مخاطب جهانی بیش از هر چیز به دنبال معنایی قابل لمس است. اگر انیمیشن بتواند احساساتی، چون ترس، امید یا فقدان را بدون اتکا صرف به نشانههای بومی منتقل کند، به اثری جهانی تبدیل خواهد شد.
معاون هنر تجربه و پویانمایی مرکز در پایان، درباره برنامههای تولید انیمیشن مرتبط با این موضوع خاطرنشان کرد: از نخستین روزهای آغاز جنگ، ارتباط با سازندگان انیمیشن و فیلمسازان این حوزه برقرار شد و هماهنگیهایی برای تولید آثار کوتاه با مضامین مرتبط صورت گرفت. طرحهای مختلفی ارائه شد و جلسات متعددی برگزار گردید. در حال حاضر، تعدادی از این آثار آماده یا در مراحل نهایی تولید قرار دارند و بهتدریج در شبکههای اجتماعی منتشر خواهند شد. همچنین، برنامهریزی برای تولید آثار بلندتر نیز در دست انجام است تا بتوانند بهعنوان اسنادی از این دوره تاریخی مورد استفاده قرار گیرند. انیمیشن، همانند سایر شاخههای هنری، همراه با جامعه حرکت خواهد کرد؛ با زبانی متفاوت و بیانی تأثیرگذار.
