جوان آنلاین:پانزدهمین روز جنگ تحمیلی صهیونیستی ـ آمریکایی علیه ملت ایران در حالی سپری میشود که آمار قربانیان غیرنظامی هر روز سنگینتر میشود. نزدیک به دو هزار زن و کودک بیگناه در این روزها جان خود را از دست دادهاند و حدود 19 هزار غیرنظامی نیز زخمی شدهاند. این اعداد، صرفاً آمارهای سرد نیستند؛ هر کدام روایت خانهای است که چراغش خاموش شده، مادری که داغ فرزند دیده و کودکی که آیندهاش زیر آوار جنگ زخمی شده است.
اما در میان این روزهای سخت و تلخ، صحنهای شکل گرفت که معنایی فراتر از یک تجمع سیاسی داشت؛ حضور میلیونی مردم در راهپیمایی روز جهانی قدس. روزی که هر سال در تقویم سیاسی و اجتماعی ایران جایگاه ویژهای دارد، امسال در شرایطی برگزار شد که کشور در میانه جنگی سخت قرار داشت و بسیاری از شهرها هنوز در سوگ قربانیان حملات اخیر بودند. با این حال، خیابانها بار دیگر شاهد حضور مردمی بود که تصمیم گرفتند در سختترین شرایط نیز صدای خود را بلند کنند.
این حضور، فقط یک راهپیمایی نبود؛ نمایشی از انسجام اجتماعی و اراده ملی بود. مردمی که در شرایط تهدید و حملات دشمن، به جای عقبنشینی از عرصه عمومی، در کنار یکدیگر ایستادند و نشان دادند که فشار و خشونت نمیتواند پیوندهای اجتماعی آنان را از هم بگسلد.
در چنین شرایطی، نقش رهبری و پیامهای وحدتبخش نیز اهمیت زیادی پیدا میکند. نخستین پیام رهبر انقلاب، سید مجتبی که مردم را به حفظ انسجام و حضور آگاهانه دعوت کرد، توانست موجی از همبستگی و همدلی را در جامعه تقویت کند. این پیام، بیش از آنکه یک فراخوان سیاسی باشد، دعوتی به حفظ روحیه جمعی و اعتماد ملی بود؛ همان سرمایهای که در شرایط جنگی میتواند سرنوشت یک ملت را تغییر دهد.
تاریخ نشان داده است که جنگها فقط با تجهیزات نظامی تعیین تکلیف نمیشوند. بسیاری از معادلات جنگ در پشت جبهه اجتماعی شکل میگیرد؛ جایی که روحیه عمومی، اعتماد اجتماعی و احساس مسئولیت جمعی تعیین میکند که یک جامعه تا چه اندازه در برابر فشارها مقاومت خواهد کرد. راهپیمایی گسترده روز قدس در چنین فضایی، در واقع بازتاب همین پشتوانه اجتماعی بود.
البته این حضور با تلخی نیز همراه شد. حمله به مسیر راهپیمایی در تهران و شهادت یک زن روزهدار، بار دیگر چهره خشن و بیپرواي دشمن را آشکار کرد. زنی که برای دفاع از آرمان عدالت و آزادی در راهپیمایی شرکت کرده بود، قربانی خشونتی شد که حتی حرمت روزهداران و تجمعات مردمی را نیز رعایت نکرد. این حادثه تلخ، اگرچه اندوه بزرگی برای جامعه به همراه داشت، اما در عین حال سبب شد که حس همبستگی و همدردی اجتماعی بیش از پیش تقویت شود.
در بسیاری از بحرانها، جامعه ممکن است دچار پراکندگی و اضطراب شود؛ اما در برخی مواقع، تهدید بیرونی به عاملی برای تقویت وحدت داخلی تبدیل میشود. حضور گسترده مردم در روز قدس، در واقع پاسخی اجتماعی به همین تهدید بود. مردم نشان دادند که در برابر فشار و حمله، انتخابشان عقبنشینی نیست؛ بلکه ایستادن در کنار یکدیگر است.
این انسجام اجتماعی، پیام مهمی نیز برای دشمنان داشت. جنگهایی که با هدف ایجاد ترس و بیثباتی آغاز میشوند، زمانی به هدف خود نمیرسند که جامعه هدف بتواند همبستگی و اعتماد درونی خود را حفظ کند. حضور میلیونی مردم در خیابانها نشان داد که جامعه هنوز از سرمایهای بزرگ برخوردار است؛ سرمایهای به نام اعتماد و همبستگی ملی.
در کنار نیروهای نظامی و امنیتی که در خطوط مقدم دفاع از کشور ایستادهاند، این پشتوانه اجتماعی نقش تعیینکنندهای در مقاومت یک ملت دارد. هیچ ارتشی بدون حمایت مردم نمیتواند در یک نبرد طولانی دوام بیاورد و هیچ جامعهای بدون حس همبستگی نمیتواند فشارهای بیرونی را تاب بیاورد. از همین رو، حضور مردم در چنین روزهایی صرفاً یک اقدام نمادین نیست؛ بلکه بخشی از معادله واقعی قدرت در یک جامعه محسوب میشود.
راهپیمایی روز قدس امسال، به نوعی تبدیل به صحنهای شد که در آن چندین لایه از هویت اجتماعی جامعه نمایان شد: ایمان دینی، احساس مسئولیت ملی، همدردی با قربانیان جنگ و اراده برای ایستادگی در برابر فشارهای بیرونی. این عناصر در کنار یکدیگر تصویری از جامعهای ارائه دادند که با وجود دردها و زخمها، هنوز توان ایستادن و ادامه دادن دارد.
شاید بتوان گفت مهمترین پیام این حضور گسترده، این بود که انسجام اجتماعی بزرگترین سرمایه یک ملت در روزهای بحران است. موشکها میتوانند ساختمانها را ویران کنند، اما اگر پیوندهای اجتماعی یک ملت پابرجا بماند، آن جامعه همچنان توان بازسازی و ادامه مسیر را خواهد داشت.
امروز که پانزدهمین روز این جنگ سپری میشود، نگاه بسیاری از مردم به آیندهای دوخته شده است که در آن صلح، امنیت و عدالت بار دیگر جایگزین صدای انفجارها شود. اما تا رسیدن به آن روز، آنچه بیش از
هر چیز اهمیت دارد، حفظ همین انسجام اجتماعی و امید جمعی است؛ سرمایهای که در خیابانهای شهرها و در میان جمعیت میلیونی روز قدس بار دیگر خود را نشان داد.
در نهایت، شاید بتوان گفت آنچه در این روزها در خیابانهای شهرها دیده شد، فقط یک راهپیمایی نبود؛ روایت ایستادن یک ملت در کنار یکدیگر بود. روایتی که نشان میدهد حتی در سایه جنگ نیز میتوان از دل همبستگی اجتماعی، قدرتی ساخت که هیچ سلاحی توان شکستن آن را ندارد.
