با اینکه وضعیت آب در تمام استانهای کشور به مرحله هشدار رسیده است، اما هنوز مدیران و مسئولان امر تصمیم جدی برای حفظ منابع موجود نگرفتهاند و گویی آنها منتظر نشستهاند تا کارد به استخوان برسد آنوقت تصمیمی بگیرند.
بر اساس گزارشها در آذربایجانغربی چیزی نزدیک به ۵ میلیارد متر مکعب آب برای تولید محصولات کشاورزی مصرف میشود که همین امر موضوع مدیریت منابع آب در حوضه دریاچه ارومیه و تعیین الگوی کشت را بیش از پیش ضروری کرده است.
ششم شهریور ماه بود که وزرای نیرو، جهاد کشاورزی و استاندار آذربایجانغربی به عنوان دبیر ستاد ملی احیای دریاچه ارومیه مکلف شدند تا در اسرع وقت برنامهای دقیق برای مدیریت منایع آب تدوین کنند به نحوی که در این برنامه موضوع معیشت کشاورزان و کشت جایگزین را نیز مدنظر قرار دهند تا کشاورزان متحمل آسیب نشوند.
بر همین اساس چندی پیش معاون اول رئیسجمهور، یکی از آسیبهای جدی به دریاچه ارومیه را برداشتهای غیرمجاز از طریق چاههای غیرمجاز عنوان کرد.
محمد مخبر ادامه داد: «باید با اقدامات سخت افزاری و نرم افزاری و از طریق مدیریت منابع آب شرایطی را فراهم کنیم تا حقابه دریاچه ارومیه تا حتیالامکان تأمین و از آسیب به این دریاچه جلوگیری شود.»
همراهی دولت و مردم
در حال حاضر تغییر الگوی کشت به عنوان راهبرد اساسی دولت مطرح است که برای دستیابی به این راهبرد، در آذربایجانغربی بهبود معیشت مردم از طریق کشت جایگزین از جمله گردو به صورت جدی پیگیری میشود.
موضوعی که دبیر کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه نیز با اشاره به آن و بیان اینکه به زودی برنامه عملیاتی تغییر الگوی کشت به همت وزارت جهاد کشاورزی تدوین و نهایی خواهد شد، میگوید: «در اجرای راهبرد اساسی تغییر الگوی کشت، معیشت و زندگی مردم طبق تأکیدات رئیسجمهور، معاون اول و وزیر کشور خط قرمز ماست.» محمد صادق معتمدیان به توسعه نامتوازن بخش کشاورزی اشاره کرده و ادامه میدهد: «در سالهای گذشته به جای کشت محصولات کم آب بر، محصولات پرآب بر کشت شده به نحوی که سه محصول یونجه، سیب و چغندر قند بیشترین میزان آب را به خود اختصاص میدهند.»
وی با تأکید بر اینکه در تغییر الگوی کشت افزایش درآمد کشاورز برای دولت یک اصل مهم است، حمایت دولت و مشارکت مردم در اجرای راهبرد این تغییرات را مهم عنوان کرده و میگوید: «معیشت و زندگی مردم با دریاچه ارومیه گره خورده است و دولت با درک این مسئله درپی اجرای دقیق راهبرد تغییر الگوی کشت و جایگزین کردن محصولات با ارزش افزوده بالا در راستای افزایش درآمد کشاورزان است.» معتمدیان ترویج، اقناع و آموزش را سه اصل مهم در تغییر الگوی کشت دانسته و ادامه میدهد: «از ظرفیت فعالان زیست محیطی در این مسیر استفاده میشود.»
توسعه کشت گلخانهای در حریم دریاچه
در آنسوی دریاچه ارومیه یعنی در آذربایجانشرقی هم موضوع گلخانهها در جهت صرفهجویی در مصرف آب مورد توجه قرار دارد.
به گفته سرپرست سازمان مدیریت و برنامهریزی آذربایجانشرقی ضرورت توسعه کشت گلخانهای و تغییر الگوی کشت در حریم دریاچه ارومیه از مهمترین مباحثی است که در دستور کار قرار دارد.
حیدر فتحزاده که برای بازدید از گلخانههای روستای مهماندار شهرستان عجبشیر به این منطقه رفته بود با بیان اینکه به نظر میرسد اهالی روستا طی یک سال گذشته گامهای مهمی را در جهت توسعه کشت گلخانهای صیفیجات برداشتهاند، گفت: «روستای مهماندار به عنوان یکی از روستاهای موفق در اجرای سیاستهای تغییر الگوی کشت در حریم دریاچه ارومیه به شمار میرود.»
وی ادامه داد: «در شرایط فعلی توسعه کشت گلخانهای و تغییر الگوی کشت در حریم دریاچه ارومیه با هدف صرفهجویی در مصرف آب و ارتقای درآمد کشاورزان بسیار حیاتی است.»
سرپرست سازمان مدیریت و برنامهریزی آذربایجانشرقی همچنین بر لزوم تسهیلگری در اعطای وامهای بانکی، برندسازی محصولات کشاورزی با هدف حضور فعال در بازارهای داخلی و خارجی و در نهایت تولید محصول متناسب با نیازهای جامعه تأکید کرد.
