جوان آنلاین: استان کرمانشاه به دلیل موقعیت جغرافیایی کمنظیر خود در غرب کشور، از ظرفیتهای بیشماری در عرصههای مختلف کشاورزی، صنعت، گردشگری، صنایع دستی و طبیعت بکر بهرهمند است و میتواند نقش کلیدی در درآمدزایی ملی ایفا کند. اما شاید مهمترین ظرفیت این استان، حضور در مرزهای اقتصادی با کشور عراق باشد. مرزهایی که بهعنوان پل ارتباطی میان دو ملت همسایه، قدرت بسیار بالایی در توسعه روابط تجاری دارند. کرمانشاه با برخورداری از مرزهای رسمی و غیررسمی، موقعیتی ویژه دارد که آن را به دروازهای راهبردی برای توسعه روابط اقتصادی ایران و عراق تبدیل کرده است. استاندار، مسئولان ملی و فعالان اقتصادی معتقدند این ظرفیت مرزی میتواند حتی تراز تجارت دوجانبه را با هدف بلندپروازانه ۲۰ میلیارددلاری محقق سازد.
کرمانشاه، این استان غربی ایران، بهدلیل موقعیت جغرافیایی کمنظیر خود، از ظرفیتهای اقتصادی، درمانی، دانشگاهی و گردشگری برخوردار است و میتواند نقشی محوری در توسعه روابط اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و عراق ایفا کند. این استان تنها به همسایگی با عراق اکتفا نکرده، بلکه با برخورداری از پنج مرز رسمی و بازارچههای مرزی متعدد، به بستری راهبردی برای توسعه تجارت دوجانبه تبدیل شده است.
در نشست کارگروه توسعه صادرات استان کرمانشاه که با حضور مقامات ملی و استانی برگزار شد، ظرفیتهای تجاری استان با عراق بهصورت کارشناسی مورد بررسی قرار گرفت و راهکارهایی برای تسهیل مبادلات اقتصادی ارائه شد.
هدف این نشست، هماهنگی میان مسئولان ملی و استانی و ایجاد زمینهای مناسب برای توسعه صادرات و گسترش تجارت کرمانشاه با عراق بود و استاندار کرمانشاه با اشاره به جایگاه راهبردی استان گفت: «این استان به واسطه هممرزی با عراق و موقعیت جغرافیایی خود، ظرفیت کمنظیری برای توسعه تجارت و تعاملات اقتصادی دارد.»
منوچهر حبیبی با تأکید بر ضرورت تبدیل گفتوگوها به مصوبات عملی، اظهار کرد: «مباحث مطرحشده در این نشست نباید در حد گفتوگو باقی بماند و لازم است موارد مطرحشده در قالب مصوبه و صورتجلسه مشخص، بهصورت جدی پیگیری شود. چراکه موضوع تجارت با عراق تنها به صادرات و واردات استان محدود نیست و با مسائل اقتصادی و معیشتی مردم و کشور ارتباط دارد.»
برخورداری کرمانشاه از پنج مرز رسمی پرویزخان، خسروی، سومار، شیخصله و شوشمی، بههمراه بازارچههای مرزی، این استان را در موقعیتی ممتاز قرار داده است. هر یک از این مرزها متناسب با زیرساخت و ظرفیت خود، میتوانند در توسعه صادرات و واردات نقشآفرینی کنند.
نقش مرزها در توسعه اقتصادی
در شرایطی که محدودیتهای حملونقل دریایی بر اقتصاد کشور تأثیرگذار است، مرزهای زمینی کرمانشاه نقشی کلیدیتر در تأمین نیازهای کشور و توسعه صادرات ایفا میکنند. حبیبی با استناد به عنوان انتخابشده «کرمانشاه، دروازه زیارت و تجارت» تأکید کرد که این عنوان، ظرفیتهای اقتصادی، تجاری، فرهنگی، زیارتی و گردشگری استان را بهخوبی دربرمیگیرد.
فعالسازی منطقه آزاد تجاری- صنعتی قصرشیرین از دیگر مسائل مهم این نشست بود. طرح جامع این منطقه تقریباً نهاییشده و زیرساختهای آن پیشرفت قابلتوجهی داشته است. بهگونهای که اکنون این منطقه با وسعتی حدود ۷ هزار هکتار، آمادگی جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی را دارد. یکی از اهداف اصلی، استفاده از ظرفیت سرمایهگذاران عراقی است تا قصرشیرین به محلی برای فعالیت مشترک سرمایهگذاران ایرانی و عراقی تبدیل شود.
استاندار کرمانشاه حتی از ظرفیت ایجاد یک منطقه آزاد مشترک سهجانبه میان ایران، دولت مرکزی عراق و اقلیم کردستان عراق سخن گفت که میتواند زمینهساز همکاریهای اقتصادی گستردهتری شود.
تعمیق روابط فراتر از تجارت
روابط کرمانشاه و عراق تنها به حوزه تجارت محدود نمیشود؛ پیوندهای گسترده فرهنگی، امنیتی، درمانی و آموزشی میان دو طرف، بستری عمیق برای توسعه تعاملات ایجاد کرده است. مردم عراق از مراکز درمانی استان استفاده میکنند و استقبال دانشجویان عراقی از مراکز آموزش عالی کرمانشاه، نشانه روشنی از ظرفیتهای موجود برای گسترش مبادلات علمی و فرهنگی است. در همین راستا، استاندار کرمانشاه، رسمیشدن مرزهای شیخصله و شوشمی را از مطالبات مهم استان دانست و خواستار اخذ موافقت طرف عراقی از طریق وزارت امور خارجه شد. موضوعی که برقراری ارتباط رسمی آبادیها و مرزنشینان را تسهیل و رضایت فعالان اقتصادی منطقه را افزایش میدهد. ایجاد سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در استان دیالی عراق نیز از دیگر خواستههای مطرحشده بود که، به گفته استاندار، میتواند به تعمیق هماکاریها کمک کند.
در حوزه مالی و تجاری نیز استاندار کرمانشاه بر استفاده از ظرفیت تهاتر کالا و ایجاد سازوکارهای شبهبانکی مشترک میان دو کشور تأکید کرد و گفت: «مبادلات دلاری مشکلات و هزینههای زیادی برای تجار ایجاد میکند و باید سازوکارهایی برای کاهش وابستگی به نظامهای مالی و ارزی پرهزینه فراهم شود.»
میانداز تجارت ۲۰میلیارد دلاری
رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و عراق، با اشاره به شرایط منطقهای و جهانی، هدفگذاری تجارت ۲۰میلیارد دلاری ایران و عراق را ایدهآل دانست و گفت که این هدف بر اساس تجربه و بررسی چندین ساله روابط اقتصادی دو کشور مطرح شده است.
یحیی آلاسحاق تصریح کرد که کرمانشاه با برخورداری از موقعیت جغرافیایی مناسب، ظرفیتهای مرزی و نیروی انسانی، توان لازم برای ایفای نقش مؤثر در تحقق این هدف را دارد.
حسن داناییفر، رئیس ستاد اقتصادی ایران و عراق نیز بر ضرورت ایجاد توازن میان صادرات و واردات تأکید کرد و گفت: «در شرایط تحریمی، واردات باید در کنار صادرات مورد توجه قرار گیرد.»
برگزاری نمایشگاههای توانمندیهای صادراتی در شهرهای مختلف عراق، ایجاد شرکت حملونقل مشترک، برقراری حمل یکسره کالا و ایجاد روابط خواهرخواندگی از دیگر پیشنهادهای مطرحشده برای تسهیل تجارت میان دو کشور بود. همچنین تشکیل کمیتهای برای بررسی وضعیت مرز پرویزخان و بازگرداندن این مرز به جایگاه واقعی خود، از مصوبات این نشست بهشمار میرود.
با این شرایط، مسئولان استان و فعالان اقتصادی امیدوارند با پیگیری جدی مصوبات و همکاری دستگاههای ملی، تحول در مبادلات تجاری ایران و عراق و بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای اقتصادی، تجاری و مرزی کرمانشاه محقق شود.
گردشگری، زیارت و دیپلماسی فرهنگی
این استان بههمراه موقعیت مرزی خود، از مواهب عمرانی، میراث فرهنگی و مذهبی، کتیبه بیستون، معبد آناهیتا و سراب نیلوفر و طبیعت گردشگری بکر بهرهمند است تا بتواند ظرفیتهای گردشگری و زیارتی خود را در توسعه اقتصادی مؤثر سازد. ایجاد جاده توریستی و بهبود زیرساختهای پذیرایی و ظرفیت خواهرخواندگی میان شهرها کمک میکند تا ارزآوری غیرنفتی و اشتغالزایی در منطقه افزایش یابند. پیوندهای فرهنگی و طبیعتگردی، زمینه مناسبی برای تحکیم روابط مسالمتآمیزانه با همسایگان فراهم میسازد.
در حوزه زیرساختهای تجاری، تکمیل و توسعه جادههای راهبردی، ارتقای خط آهن و بهرهگیری از ظرفیت پایانههای لجستیکی، از اولویتهای مسئولان استانی است. ساخت انبارهای مرزی و مراکز توزیع کالا در قصرشیرین، زمان ترانزیت را کاهش داده و راندمان تجارت را افزایش میدهد. همچنین برقراری و هماهنگسازی نرخگذاری گمرکی، هزینههای مبادلات را به حداقل میرساند.
کرمانشاه در عرصه کشاورزی نیز ظرفیتهای وسیعی دارد. زمینهای حاصلخیز و آبهای فراوان این استان، زمینهساز تولید انواع محصولات باغی و زراعی است. با تکیه بر این پایه تولیدی، توسعه صنایع تبدیلی و بستهبندی محصولات کشاورزی، مسیر مؤثری برای ارزشافزودن و صادرات به عراق است، بهگونهای که از ورود خام کالا پرهیز شده و درآمد تجار و کشاورزان بهصورت متناسب افزایش یابد.
توسعه اشتغال محلی و کارآفرینی
همکاریهای مرزی، بههمراه بهرهگیری از بازار کار و ظرفیت سرمایهگذاری دو طرف، نقشی بنیادین در مسیر توسعه و اشتغالزایی دارد. توسعه آموزشهای فنی و حرفهای و تقویت مهارتآموزی نیروی کار، زمینهساز ورود نیروی کار متخصص به واحدهای تولیدی و خدماتی خواهد شد و از این مسیر، جایگاه اقتصادی استان در معادله ملی تقویت میشود. اشتغال پایدار، عامل کلیدی در پیشگیری از مهاجرت و پایداری جمعیت مناطق مرزی است. با این وصف، مسئولان و فعالان اقتصادی استان بر این باورند که با تکیه بر ظرفیتهای مرزی، کشاورزی، صنعت، گردشگری و نیروی انسانی و با پیگیری جدی مصوبات و توسعه تعاملات فرهنگی و اقتصادی، افق همکاری پایدار ایران و عراق بهصورت ملموس و عملی محقق خواهد شد. افقی که در آن کرمانشاه بهدرستی به دروازهای راهبردی برای توسعه اقتصادی همسایگان تبدیل میشود.
