چرا سند تحول بنیادین به جای اجراسازی بایگانی شد؟
مسئولانی که باید تا امروز سند تحول بنیادین را اجرا میکردند، اعتقادی به اجرای آن نداشتند و این سند را بایگانی کردند. بدتر اینکه طی این مدت آن را تحریف کردند و با نوشتن آییننامههای اجرایی در آموزشوپرورش که متضاد با اهداف سند بود، به آن ضربه زدند. متأسفانه ترکیبی از افراد در شورای عالی آموزشوپرورش وجود دارد که تفکر غربی دارند و این مسئله، کار را برای اجراسازی اصل سند تحول، سختتر کرده است. از طرفی نظام بوروکراسی و اداری ساختار وزارت آموزشوپرورش با هرگونه تحول در نظام اداری مخالفت میکند و تا وقتی که این ساختار به این معنا وجود دارد و افرادی که تا به حال مسئولیت اجرای سند را داشتند و آن را انجام ندادند، بر سر کار باشند، سند تحول بنیادین عملیاتی نمیشود.
عدهای اصرار بر خصوصیسازی آموزشوپرورش دارند. نظر شما در این رابطه چیست؟
آموزشوپرورش امری حاکمیتی است و قابل واگذار نیست و مسئول آن دولت و حکومت است. همانطور که رهبر معظم انقلاب در دیدار اخیرشان با معلمان بر شأن حاکمیتی آموزشوپرورش تأکید کردند، نمیتوان این بخش را واگذار کرد، اما تفکر غربی حاکم بر سیستم آموزشوپرورش به برونسپاری آن، یعنی واگذاری آموزشوپرورش به بخش خصوصی اصرار میورزد. این کار، نوعی تحقیر معلمان است، چون اختیار کار را به یک بخشی میدهیم که با سلایق سیاسی میتواند معلمان را عزل یا نصب کند. علاوه بر آن عدهای، اصرار به تشکیل شورای نظام معلمی دارند که در آن معلمان، مؤسسهای را تشکیل دهند و خود معلمان را گزینش کنند و بر کارهایشان نظارت داشته باشند و در صورت لزوم هم خودشان معلمی را اخراج کنند. اینها از جمله مواردی است که اجرای سند تحول بنیادین را به حاشیه برده و موانع سر راه شده است.
به نظر شما اصلیترین راهکار برای اجرایی شدن سند تحول بنیادین چیست؟
باید یک باور جدی در بین مسئولان عالیرتبه آموزشوپرورش در ارتباط با اجرای سند تحول بنیادین ایجاد شود چراکه اجرای تحول، مردان تحولگرا نیاز دارد. اگر کسانی که میخواهند تحول ایجاد کنند، خودشان لیبرال باشند، نمیتوانند این کار را انجام دهند، بنابراین مهمترین مسئله این است که در وزارتخانه مردان انقلابی و تحولگرا وجود داشته باشد. در این خصوص هم دولت و هم مجلس باید حمایت کنند تا این سند مهم اجرا شود، حتی رسانهها به خصوص صداوسیما باید پای کار بیایند چراکه یکی از ابعاد مورد توجه در سند، نقش رسانهها در تعلیم و تربیت است و به آن تأکید شده است، بنابراین باید رسانهها برای تبیین سند تحول ورود پیدا و با کمک طراحان اصلی سند تحول، آن را به زبان ساده مطرح کنند و توضیح بدهند که اگر سند تحول اجرا شود، چه اتفاقاتی میافتد.
راه میانبر برای اجرایی شدن این سند سراغ دارید؟
راه میانبر این است که این سند به زبان ساده بیان شود، حتی من معتقدم به موازات اقداماتی که از سوی مسئولان باید انجام شود که سالها انجام نشده است! یک اقدام هم از سمت مدارس و معلمان انجام شود، به این صورت که برای آنها یک جزوه نوشته شود تا سند تحول بنیادین را به زبان ساده بیان کند؛ هم به صورت خلاصه و هم به صورت شفاف و قابل فهمتر بیان شود. همچنین معلمان دوره ضمن خدمت در ارتباط با سند تحول بنیادین ببینند. این بخشی از تأکیدات مقام معظم رهبری است. اینکه معلمان باید با سند آشنا شوند تا خودشان دست به کار شوند و بخشی از کارها را خودشان انجام دهند. همانطور که امروز در برخی از مدارس کارهای خیلی خوبی برای اجرای سند در حال عملیاتی شدن است.
