معلمی جزو مشاغلی است که از کودکی با انسان رشد میکند، همانقدر که این شغل در سنین کم برای کودکان جذاب است و آنها نقش معلمی را بازی میکنند، همانقدر هم با تغییر دنیای کودکانه و پررنگ شدن مسئله اقتصاد، علاقهمندان خود را از دست میدهد. کسانی که وارد حرفه معلمی میشوند یا علاقهمندیهایشان از کودکی تا زمان انتخاب شغل، تکامل یافته یا به اجبار وارد فضای معلمی شدهاند. اینکه کدام یک میتوانند آینده شغلی بهتری را برای خود رقم بزنند بستگی به شرایطی دارد که «فرد» یا «نومعلم» برای ادامه مسیرش ترسیم کرده است.
در سالهای اخیر به دلیل نداشتن امنیت شغلی در بعضی از رشتهها، گرایش به سمت دانشگاههایی که خروجی آنها مختص آموزش و پرورش است، بیشتر از قبل شده و این تنها دلیلی است که میتوان امیدوار بود نفراتی که به سمت و سوی معلمی میآیند، نفراتی هستند که به انتخاب و مصلحت خود معلمی را برگزیدهاند، نه مانند سالهای نه چندان دور که اگر تمام راهها را بسته میدیدند، در معلمی را میکوبیدند.
آنچه معلمی را متفاوتتر از شغلهای دیگر کرده است، ارتباط روزانه و عاطفی معلمان با دانشآموزان به عنوان ارباب رجوعهای آموزشی است. کمتر پیش میآید صاحبان مشاغل با ارباب رجوعهای خود ارتباطی به گستردگی ۹ماه سال داشته باشند و در پس این آموزشدهنده و آموزشگیرنده بودن ارتباطهای عمیق عاطفی شکل بگیرد، این پیوستگی جریان آموزش سبب میشود تا بعد انسانی آموزش، مشتری خود را در این بازار تعاملی حفظ و تقویت کند.
بیل گیتس در سخنرانی اخیرش با موضوع یادگیری دیجیتال اعلام کرده است، اینکه هوش مصنوعی چگونه میتواند در آموزش مؤثر باشد، آنها را شگفتزده کرده است و این هوش ساخته بشر که صفت مصنوعی بودن را با خود به همراه دارد تا ۱۸ماه دیگر میتواند به کودکان خواندن یاد دهد و عنوان دستیار معلم را به خود اختصاص دهد و او را کمکی بزرگ برای تقویت ریاضیات در آینده میداند.
آیا هوش مصنوعی میتواند جایگزین جلوههای معلمی شود که اعتبار و هویت معلمی را یک سرو گردن از بقیه مشاغل بالاتر برده است؟ آیا هوش مصنوعی توان رقابت با معلمانی را دارد که خارج از وظیفه معلمی و بدون توجه به زمان رسمی آموزشی و در نظر نگرفتن منفعت مالی برای یک پله جلوتر آمدن دانشآموزان خود تلاش میکنند؟ آیا روبات هوشمند میتواند نقش معلمان، همان کسانی که بر اساس یک نظرسنجی معتبر که بیش از سهچهارم پاسخدهندگان ایجاد تغییر در زندگی دانشآموزان را رضایتبخشترین جنبه معلم بودن میدانند، کمرنگ کند؟
هوش مصنوعی تا هر جای دنیا هم در آموزش که پیش برود همین که پای احساسش در مقام معلمی میلنگد، نشان از یکهتاز بودن معلم در آموزش است. به بهانه روز معلم و نکوداشت او ثبت خواهیم کرد که طعم یک فنجان معلمی را با کدنویسی و برنامههای مختلف نمیتوانیم از دنیای آموزش حذف کنیم و معلم و معلمانهها جایگزین هیچ بدافزاری که چشم را از چشم محروم میکند، نخواهد شد. معلم جان آموزش است و حذف معلم و جایگزین کردن هوش مصنوعی به عنوان معلمان جدید سوادآموزی، آموزش را به پیکر بیجانی تبدیل خواهد کرد که روح خود را از دست داده است.
