گشایش درهای رحمت و آرامش
دعا درخواست از خداوند سبحان، ایجاد ارتباط با اوست. در دعا انسان با خدا راز و نیاز کرده و از او برای کسب خیر و سعادتمندی درخواست کمک و مساعدت میکند. دعا یکی از آموزههای مهم در تمام ادیان الهی است.
در جلد دو مجموعه ورام به نقل از پیامبر «ص» آورده شده است: «برترین عبادتها دعاست، هرگاه خداوند به بندهای اذن [و توفیق]دعا دهد، در رحمت را به روی او بگشاید. بیگمان هیچ کس با دعاکردن، هلاک نمیشود» و در جلد دو کافی نیز به نقل از پیامبر (ص) آورده شده است: «دعا سلاح مؤمن، ستون دین و نور آسمانها و زمین است.»
زمانی که از امامباقر (ع) در مورد بهترین عمل سؤال میشود، میفرمایند: «چیزی نزد خدا افضل از این نیست که از او تقاضا کنند و از آنچه نزد اوست، بخواهند و هیچ کس مبغوضتر و منفورتر نزد خداوند از کسانی که از عبادت او تکبر ورزند و از مواهب او تقاضا نمیکنند، نیست.»
دکتر آلکسیس کارل میگوید: «نیایش اصولاً کشش روح به سوی کانون غیرمادی جهان است. به طور معمول، نیایش عبارت است از تضرع و ناله مضطربانه و طلب یاری و استعانت و گاهی یک حالت کشف و شهود روشن و آرام درونی و مستمر و دورتر از اقلیم همه محسوسات. به عبارت دیگر میتوان گفت که نیایش پرواز روح به سوی خداست یا حالت پرستش عاشقانهای نسبت به آن مبدأ است که معجزه حیات از او سر زده است و بالاخره نیایش، نمودار کوشش انسان است برای ارتباط با آن وجود نامریی، آفریدگار همه هستی.»
پناهگاهی برای تحمل مشکلات و اضطرابها
انسان به واسطه دعا و توجه به خدا، ظرفیت بیشتری برای درک فیض خداوند پیدا میکند و در نتیجه امید و چارهای برای برطرف کردن ناراحتیهای خود مییابد، بنابراین دعا نور امید را در دل انسانها روشن میکند، جامعه و مردمی که دعا و نیایش را فراموش کنند، با عکسالعملهای نامطلوب روانی و اجتماعی روبهرو خواهند شد.
آیتالله مکارم شیرازی در جلد یک تفسیر نمونه نوشتهاند: «فقدان نیایش در میان ملتی، برابر با سقوط آن ملت است. اجتماعی که احتیاج به نیایش را در خود کشته است، معمولاً از فساد و زوال، مصون نخواهد بود... باید نیایش را پیوسته انجام داد و در همه حال با توجه بود تا اثر عمیق خود را در انسان از دست ندهد. نیایش در همین حال که آرامش را پدید میآورد، در فعالیتهای مغزی انسان یک نوع شکفتگی و انبساط باطنی و گاهی روح قهرمانی و دلاوری را تحریک میکند، نیایش خصائص خویش را با علامات بسیار مشخص و منحصر به فردی نشان میدهد. صفای نگاه، متانت رفتار، انبساط و شادی درونی، چهره پر از یقین، استعداد هدایت و نیز استقبال از حوادث. اینهاست که از وجود یک گنجینه پنهان در عمق جسم و روح ما حکایت میکند.»
در جوامع امروزی زندگی انسان مخاطره انگیزتر شده و از این رو احساس سردرگمی، پوچی ناشی از دور شدن از فطرت خویش، زندگی ماشینی و... بیش از پیش افراد را دچار مشکلات روحی و روانی کرده است. دعا و نیایش در پیشگیری و درمان اضطراب نقش اساسی دارد. باور به خداوند که قدرت برتر است و مسئول روزی انسانها و قادر بر کنترل موقعیتها میباشد، نوعی احساس امنیت خاطر و آرامش را برای انسان رقم میزند. افرادی که دعا میکنند ارتباط خود را با خداوند مانند ارتباط با یک دوست بسیار صمیمی میبینند. این عوامل موجب کاهش اضطراب ناشی از مشکلات اجتماعی و اقتصادی همچون بیکاری، بیماری، فقر و... میشود.
نسخه سلامت روح و جسم
دعا خواندن و ذکر گفتن موجب کاهش فشار خون، آرام شدن ضربان قلب و پیشگیری از بیماریهای مرتبط با سیستم دفاعی بدن میشود و امید را به قلب انسانها وارد میکند. دعا در جلوگیری و درمان بیماریهای اعصاب و روان نیز تأثیر به سزایی دارد. تحقیقات نشان داده است که دعا کردن باعث افزایش هورمون دوپامین – یا اصطلاحاً هورمون شادی شده و فرد را شاد میکند و آرامشی وصف ناپذیر به او میبخشد. دعا یکی از بهترین ابزارهای طولانیکردن عمر است. بسیاری از کسانی که اهل دعا و عبادت بودند، عمری طولانی و باکیفیت داشتند. اگر شما نیز میخواهید طولانی عمر کنید، هر روز صبح که از خواب بلند میشوید و شبها پیش از خواب چند دقیقه دعا کنید و اثرات مثبت آن را با تمام وجودتان لمس کنید.
دعا و برکت زندگی خود و دیگران
امام راحل (ره) میفرماید: «همه خیرات و برکات از همان دعا خوانهاست، حتی آنها که به طور ضعیف دعا میخوانند و ذکر الله را میگویند به همان اندازه که طوطیوار در آنها تأثیر کرده بهتر از آنهایی هستند که ترک دعا کردهاند. نمازخوان ولو اینکه مرتبه نازلهای داشته باشد از نماز نخوان بهتر است. آری همین دعاخوانها و همین کسانی که به ظواهر اسلام عمل میکنند یا پرونده جنایت ندارند یا پرونده جنایتشان نسبت به دیگران کمتر است، همین دعاخوانها در نظم این عالم دخالت دارند، دعا را نباید از بین این جمعیت بیرون برد، جوانهای ما را نباید از دعا منصرف کرد.»
