میگوید فرزندم وقت زیادی را با دوستانش میگذراند. نوجوانی او را حساس و آسیبپذیر کرده و مدام با دوستانش در تماس است. یا آنها به خانه دعوت میشوند یا خودش اصرار دارد خانه دوستش برود. فرزندش میگوید با هم درس میخوانیم، اما فعالیتهای غیردرسی انجام میدهد. فرزندش میگوید دنبالم نیا تا متهم به بچه ننه بودن نشوم. او مادر است و دلش شور میزند فرزندش کجاست. کی به خانه دوستش میرسد و قرار است چه کنند ولی مجبور است به حریم و شخصیتش احترام و بنا را بر اعتماد بگذارد. اما ذهن این مادر پر از سؤال است. او فرزندش را میشناسد. به پاکی رفتار و گفتار فرزندش ایمان دارد. اما آیا دوستان فرزندش هم همینقدر پاک و مطمئن هستند؟ دختر خودش اهل سیگار کشیدن نیست. اما آیا دوستش میکشد؟ در خانه خودشان دیدن هر فیلمی مجاز نیست، اما آیا خانه دوستان فرزندش نیز احتیاط در نظر گرفته میشود؟ همسر خودش خانه نیست و دوستش را وقتی دعوت میکند که مردی در خانه نیست. اما آیا پدر یا برادر دوستش هم در خانه نیستند و این مسئله برایشان مهم است؟ میگوید دخترم به تولد دعوت شده است. جمع دوستانه است ولی میترسم اجازه رفتن بدهم. اگر از مواد انرژیزا، مخدر و روانگردان استفاده کنند چه؟ چه کسی میتواند آنها را کنترل و مراقبت کند؟ اینها سؤالاتی است که برای تمام والدین در برهه حساس نوجوانی فرزندشان پیش میآید و والدین با ترس و نگرانی امیدوارند فرزندشان این دوره را بیخطر پشت سر بگذارند.
تا چه حد شبیه دوستهایمان باشیم؟
والدین لازم است رابطهای خوب و قوی با فرزندشان برقرار کنند و مراقب باشند دوستیهای نوجوان متناسب با هنجارهای اجتماعی و فرهنگی باشد. باید بدانند با چه خانوادهای روبهرو هستند. والدین دوستش را بشناسند و از نزدیک با هم در ارتباط باشند. باید هر اتفاقی آن میان رخ میدهد با توافق طرفین باشد. نمیشود یکی تصمیم بگیرد و آن یکی مخالفت کند. یا مسیری پیشنهاد کند که آن یکی مشکل دارد. نمیشود در مسائل اعتقادی همسو نباشند. یکی اهل پارتی باشد و آن یکی دوستی دو نفره. آن یکی بیحجاب باشد و این یکی محجبه. نمیشود یکی آن یکی را با اعتقاداتش سر شوق بیاورد و آن یکی با تعریف رابطهها و دوستانش.
البته دوستها قرار نیست زیر یک سقف باشند. قرار نیست یک عمر با هم باشند؛ پس لازم نیست کاملاً شبیه باشند ولی لازم است حداقل اشتراکات فرهنگی را دارا باشند. نمیشود دوستدخترتان پولدار باشد و مدام در پاساژ و میهمانی باشد و دختر شما مدام شنونده باشد و هر روز اعتماد به نفسش پایینتر بیاید. نمیشود یکی اهل پزدادن و بهرخکشیدن امکانات رفاهی خانهشان باشد و آن یکی از غرهای صاحبخانه بگوید. این دوستیها کمکم اثر سوء میگذارد و بچهها بهجای اینکه کنار دوستشان احساس خوشحالی کنند مدام نگرانند که کمتر از او جلوه نکنند.
حواستان به این خطرات و آسیبها باشد
اگر آنها همتراز نباشند، ممکن است تحتتأثیر قرار گیرند و آن یکی که قویتر است او را راضی کند در میهمانی شرکت کند، یا یک روز در خلوت نوشیدنی غیرمجاز بنوشد یا فیلمی غیر عرف تماشا کند. بدتر از آن وقتی است که دورهمیهای دوستانه سر از مصرف مواد مخدر و مختلط شدن و باز شدن پای جنس مخالف به زندگیشان دربیاورد.
بسیاری از آسیبهای جنسی از همین میهمانیهای دوستانه آغاز میشود. اول با خنده و رقص و شوخی و کمکم که گفتگو برایشان تکراری شد میروند سراغ فعالیتهای جذاب غیرمفید! حتی ممکن است از سر هیجان، فرقهها و گروههای مختلفی را تجربه کنند که عاقبت خوشی ندارد. ممکن است بچهها برای اثبات خودشان کارهایی کنند که عاقلانه نیست.
البته دورهمیهای دوستانه برای فرزندان یک امر اجتنابناپذیر است و از یک جایی به بعد باید مسئولیت روابط را به خودشان واگذار کرد و والدین فقط از دور مراقب باشند. برای سپردن مسئولیت به آنها لازم است قوانین خانوادگی خود را برایشان مشخص کنید. یادآوری کنید تا چه ساعتی اجازه دارند در دورهمی باشند و برای گرفتن عکس و فیلم چه نکاتی را رعایت کنند. یا در مقابل تعارف نوشیدنی یا سایر خوراکیها چگونه مؤدبانه نه بگویند و چگونه بدون حضور والدینشان تشخیص دهند کدام میهمانی مورد تأیید خانوادهشان نیست.
این نظارت به معنی کنترلکردن نیست، بلکه وظیفهای است که والدین باید بهدرستی انجام دهند.
اگر وضع قوانین و نظارت بر آن درست انجام نشود، ممکن است پیامدهای خطرناکی در پی داشته باشد. ممکن است فرزند شما به سیگار روی آورد. یواشکی رانندگی پرخطر کند، با دوستان ناباب بگردد و حتی رفتارهای بزهکارانه را تجربه کند.
مرز نظارت و کنترل والدین
لابد میپرسید تا چه حد باید دورهمیهای دوستانه فرزندان را کنترل کرد؟ پاسخ ساده است. تا حدی که از فرزندتان شناخت دارید. اگر میدانید فرزندتان اهل ریسککردن است، کارهای پرخطر یواشکی دوست دارد، خوشش میآید قانونگریزی کند یا فرزند شما در مدرسه مدام با دوستانش به مشکل برمیخورد، باید بیشتر مراقبش باشید. شما بیش از هرکسی میتوانید او را بشناسید و دایره دوستانش را تأیید یا رد کنید. بچهها را از یک سنی به بعد نمیشود در خانه نگه داشت. به روابط اجتماعی و دوستانه نیاز دارند تا رشد کنند و مستقل شوند. فقط میتوانید با یادآوری قوانین و تأکید بر انتظارتان، با این توصیه که مراقب خودشان و حرمت خانواده باشند، از آنها و از ارزشهای خودتان محافظت کنید.
