اگر فرهنگ غدیر از ابتدا در جهان اسلام حاکم میشد، جهان اسلام امروز دچار این ابتذال و انحطاط نبود و مسلمانان سرنوشت دیگری داشتند. غدیر جزئی از پروژه بعثت و امامت علی و آلعلی (ع) رکن خاتمیت پیامبر (ص) بوده است. غدیر یک مسئله فرقهای و شیعی نیست؛ بلکه مسئلهای انسانی و بشری است و احترامِ به آن، احترام به اخلاق، ادب، تواضع، زهد، حقیقت و عدالت است و این احترام و عشق نباید از مسیر خودش خارج شود. راز غدیر همین است که چطور میتوان در دنیا بود و نبود و چطور میتوان حاکم بود و کفش پاره به پا کرد. اگر فرهنگ غدیر از ابتدا در جهان اسلام حاکم میشد، جهان اسلام امروز دچار این ابتذال و انحطاط نبود و مسلمانان سرنوشت دیگری داشتند. غدیر جزئی از پروژه بعثت و امامت علی و آلعلی (ع) رکن خاتمیت پیامبر (ص) بوده است. غدیر یک مسئله فرقهای و شیعی نیست؛ بلکه مسئلهای انسانی و بشری است و احترامِ به آن، احترام به اخلاق، ادب، تواضع، زهد، حقیقت و عدالت است و این احترام و عشق نباید از مسیر خودش خارج شود. راز غدیر همین است که چطور میتوان در دنیا بود و نبود و چطور میتوان حاکم بود و کفش پاره به پا کرد.
چند سالی میشود که بازسازی این حادثه بزرگ و تأثیرگذار جهان اسلام در دستور کار قرار گرفته تا فرهنگ غدیر همانند نیمه شعبان و عاشورا فراگیر شود. این نکتهایی است که فیضالله محمدزاده مدیر ارشد سازمان اردویی راهیان نور و مسئول برپایی جشن غدیر بر آن تأکید دارد.
غدیر یکی از مهمترین وقایع تاریخی و مذهبی ماست که باید تبدیل به یک فرهنگ غالب شود. برنامه شما برای گرامیداشت این واقعه عظیم فرهنگی چه بود؟
ابتدا باید از سردار محمدرضا نقدی به خاطر ارائه فکر راهبردیشان در مورد بحث غدیر تقدیر و تشکر کرد که گفت باید غدیر را از خانهها بیرون بکشیم. برای این کار بهترین مدلی که ما میتوانستیم غدیر را از خانه بیرون بکشیم و برای مردم تبیین کنیم، این بود که به صورت نمایش میدانی بازسازی شود. نگاه حضرت آقا هم این است که از ابزار هنر برای تبیین موضوعی استفاده کنیم.
غدیرخم فقط یک روز در تاریخ اسلام نیست، بلکه نقطه عطف تاریخ اسلام است و وسعت زیادی دارد و باید گفت که غدیرخم، اساسیترین برنامه پیامبر برای دوام و عزت اسلام بوده است. باید بپذیریم که تا به امروز نسبت به این واقعه عظیم تاریخی کم توجه بودهایم؛ در حالی که عید غدیر، عیداکبر و عید آلمحمد (ص) و ارزشمندترین و والاترین اعیاد اسلام است. رسول اکرم (ص) فرمودهاند: «با فضلیتترین اعیاد در امت من روز غدیر است چرا که خدا در این روز پر فضیلت به من دستور داد تا برادرم علی (ع) را به رهبری راستین امت خویش قرار دهم.»
خدا را شکر از سال ۸۹ ستاد مردمی بازسازی غدیرخم همزمان با هفته بسیج شروع به کار کرد و با استقبال خوب علی دوستان قرار گرفت. یکی از فعالیتهای خوب بسیج از سال ۱۳۸۹ در هفته بسیج در شهر قم پشت کوه خضر نبی اتفاق افتاد که برای اولین بار نمایش غدیر اجرا شد. ما متن نمایش غدیر را هم خدمت دفاتر مراجع بردیم و تأیید کردند و اساتید تاریخی نمایشنامه را مطالعه و بررسی کردند و الحمدلله این نمایشنامه غدیر بدون اشکال به لطف خدا اجرا شد. ما برای اینکه این مبحث قابل فهمتر باشد و مشکلی هم در پینداشته باشد هر ساله ما با مراجع تقلید عظام دیداری در مورد این موضوع داریم و آنها به برنامه ما اشراف کامل دارند و بخش دوم از اساتید تاریخی استفاده کردیم بخش بعدی هم ارتباط بسیار نزدیک با بنیاد بینالمللی غدیر دارد. این بخشها و تعاملات باعث شد که بحث بازسازی واقعه غدیر بدون انحراف انجام شود. الحمدلله استقبال خوبی هم صورت گرفت.
گویا توصیه مراجع تقلید این بود که بازسازی واقعه غدیر در خارج از کشور هم انجام شود. در این زمینه چه اقداماتی صورت گرفت؟
سال ۹۵ در دو کشور عراق و سوریه این واقعه به نمایش درآمد. البته از همان ابتدا نگاه ما به مردمی کردن این برنامه است یعنی بازسازی واقعه غدیر را به صورت مردمی اداره کنیم. برای همین امسال این برنامه به لطف خدا به صورت مردمی در این دو کشور اجرا شد و نیازی به حضور از کشور ما نبود. دوستداران اهل بیت (ع) در این دو کشور این برنامه را به صورت مردمی اجرا کردند.
باز خورد و استقبال در شهرهای اهل تسنن به چه صورت بود؟
استقبال بسیار خوبی از سوی مردم شهرستانهای سنینشین استانهای ایلام، گلستان، کرمانشاه، سیستان وبلوچستان، آذربایجان غربی و هرمزگان صورت گرفت. چون فلسفه غدیر برمحور وحدت است.
امسال هم بازسازی واقعه غدیر در ۱۴۵ نقطه کشور اجرایی شد و در هر نقطه احتمالاً ۴ تا ۵ مرتبه در روزهای قبل و بعد از روز غدیر به نمایش در میآید. پیشبینی ما این بود که این برنامه با استقبال چند هزار نفری در این شهرها مواجه شود. ضمن آنکه برنامه اصلی بازسازی واقعه غدیر در یک اجتماع بزرگ صورت گرفت.
قبل از اجرا بازسازی واقعه غدیر یک سیر نمایشگاهی برای پاسخ گویی به شبهات را داشتیم. درکنار آن مسابقات و جشنواره هم برگزار شد. در کنار همه اینها اطعام غدیر هم در بسیاری از نقاط مورد نظر انجام شد.
اشاره کردید به تأکید رهبرمعظم انقلاب در استفاده از ابزار هنر در نمایش واقعه غدیر. شما چقدر به این موضوع توجه کردهاید؟
غدیر یکی از مهمترین و بزرگترین وقایع مهم تاریخ اسلام است از اینرو بازسازی نمایش غدیرخم یکی از برنامههای نمایشی اثرگذار و مفید است و از آنجایی که از طریق هنر نمایشی میتوان مفهوم غدیرخم را به مخاطبان منتقل کرد، این هنر میتواند اثرگذاری زیادی را در این بخش ایفا کند و باعث شود که این واقعه تاریخی در ذهن جوانان امروزی ماندگارتر باشد. به همین دلیل از همان ابتدای تشکیل این ستاد در اجرای برنامههای هنری در قالب نمایش از تخصص هنرمندان، بازیگران، نویسندگانی که تجربهای در کارهای تاریخی و اسلامی داشتند هم استفاده کردیم. این کار بدون استفاده از ظرفیت هنرمندان شهرستانی و استانی قابل اجرا نبوده و نیست. در اینجا باید از سازمان بسیج هنرمندان و از سپاههای استانی و از هنرمندانی که در این عرصه فعالیت دارند و به خطبهخوانی و تعزیه آشنا هستند و زحمات زیادی هم برای راهاندازی این کار متقبل شدند، قدردانی کنم. بدون کمک هنرمندان این کار شدنی نبود ما قدردان زحمات هنرمندانمان در این عرصه هستیم. برای این برنامه هم هنرمندان شهرستانها که شاید بسیجی هم نباشند، اما نسبت به این مباحث اسلام دغدغه دارند. بحث ولایت و غدیر وارد میدان شدند. برای اجرای یک نمایش بازسازی واقعه غدیر در یک شهرستان قریب به ۳۰۰ نفر در صحنه حضور داشتند. این ۳۰۰ نفر ظرفیت کمی نیست. کسانی که دغدغه اسلام و انقلاب و ولایت رادارند یا علی گفته و به کمک آمدند.
روال کار این طور بود که نواحی که مجری کار هستند، ثبت نام انجام دادند و کارگردانها توجیه شده و سایتی هم به نام «الیوم» راهاندازی شد که نریتور و پیدیاف و متن نمایش در آن بارگذاری شده است. عزیزان علاقمند ما میتوانستند نظرات علما و اساتید را هم در آن سایت ببینند تا اگر شبههایی داشتند برطرف شود. «سایت الیوم» راهاندازی شد تا اگر مثلاً یک پایگاه بسیج یا یک حوزه یا جایی دیگر تمایل داشت واقعه غدیر را بازسازی کند به متن اصلی نمایش دسترسی داشته باشد. مبادا دخل و تصرفی در اصل موضوع اتفاق بیفتد و همین موجب انحراف بشود.
به عنوان یک خادم، قدردان مردم هستم که در بحث بازسازی واقعه غدیر به میدان آمدند تا این مراسم با شکوه با حضور هر چه بیشتر مردم برگزار شود. اصل این است که خود مردم پرچمدار این فریضه باشند. نمایش بازسازی واقعه غدیر از آنجایی که آمیخته با هنر است، بهتر در ذهن ماندگار شده و مورد توجه قرار میگیرد. جوان امروز ما نیاز به آشنایی هر چه بیشتر با این واقعه تاریخی اسلامی مهم را دارد. انشاءالله مردم دست به دست هم بدهند و درکنار دستاندرکاران و مسئولان کار همیشه حضور داشته باشند که همیشه در دهه ولایت و روز غدیر این چنین برنامههایی به خوبی اجرا شود. ما امیدواریم که مراسم غدیر مانند مراسم عظیم عاشورا جاری و ساری شود و با همیاری مردم به شکل فراگیر برگزار شود.