یکی از مولفه های مدیریت عالمانه مدیریت آفندی است. بعضی وقت ها حس می شود که ما عادت کرده ایم واکنشی مدیریت کنیم، یعنی زماني که حادثه يا اتفاقي رخ می دهد تازه چاره اندیشی و برای رفع پیامدهای آن برنامه ریزی کنيم که اشتباه است. به همين خاطر از مدیران شهری در مناطق و جايگاه هاي مختلف خواسته ايم از تجربیات گذشته استفاده و برای آینده پیش بینی و برنامه ریزی کنند. 
حوريه ملکي
استان هاي ايران به لحاظ کرونايي در وضعيت خوبي به سر مي برند و به لطف الهي و همراهي شهروندان در اجراي پروتکل هاي بهداشتي و انجام واکسيناسيون عمومي، حال ايران خوب است. حالا همه منتظر دوران پسا کرونا هستند و در اين ميان شهرهاي مذهبي و گردشگر پذير بيش از هر نقطه ديگري بايد براي پذيرايي از مهمانانشان آمادگي داشته باشند. مشهد مقدس از جمله اين شهرهاست که دوران پسا کرونا را با آغاز سال نو و فرا رسيدن عيد نوروز و ماه مبارک رمضان و مناسبت هاي ديني و مذهبي ديگر در پيش دارد. به همين بهانه به سراغ سید عبدالله ارجائی، شهردار مشهد رفتيم تا در گفتگويي از آمادگي اين مجموعه براي دوران پسا کرونا و حضور زائران در اين شهر مقدس آگاه شويم.
***
دوران پسا کرونا براي شهرهايي مثل مشهد که قبل از شيوع اين ويروس با خيل عظيم زائران ايراني و خارجي روبرو بودند بسيار مهم است. چون حتما به يکباره با موجي از زائران مواجه خواهند بود. شهرداري چه تمهيداتي براي اين ايام انديشيده است؟
مجموعه شهرداری مشهد از هم اکنون و با در نظر داشتن افزایش تعداد زائران ایرانی و خارجي در مشهد، برنامه ریزی خود را برای ارائه خدمات به آنها و مجاوران امام هشتم شروع کرده است. اين اقدامات براي اين است که آمادگی لازم برای دوران پسا کرونا در تمام بخش ها وجود داشته باشد.
بر همين اساس یکی از مولفه های مدیریت عالمانه مدیریت آفندی است. بعضی وقت ها حس می شود که ما عادت کرده ایم واکنشی مدیریت کنیم، یعنی زماني که حادثه يا اتفاقي رخ می دهد تازه چاره اندیشی و برای رفع پیامدهای آن برنامه ریزی کنيم که اشتباه است.
به همين خاطر از مدیران شهری در مناطق و جايگاه هاي مختلف خواسته ايم از تجربیات گذشته استفاده و برای آینده پیش بینی و برنامه ریزی کنند.
آيا برنامه مشخصي براي اين کار آماده شده است؟
بله. ما از الان مي دانيم که شهرداری برای پسا کرونا حداقل به دو سه برنامه نیاز دارد. ابتدا چه در عرصه اقتصادي و چه عرصه اجتماعی برای حل آسیب هایی که کرونا به جامعه زده به برنامه هاي ترمیمی نیاز داریم. چرا که کرونا حتی به روابط فردی نيز صدمات جدی وارد کرده است. به طور مثال مردم نتوانستند برای فوت عزیزانشان سوگواری مناسبی داشته باشند.
تلاش شده برنامه هاي شهرداري شامل تمام حوزه ها باشد. به اين معني که هم به درون و هم بیرون اتفاقات نگاه کند و همه جوانب مدنظر باشد. لذا حوزه های برنامه ریزی فرهنگی، خدمات شهری، اقتصادی و موارد ديگر ماموريت يافته اند تا در زمینه تخصصي خودشان برنامه ریزی های لازم را انجام دهند. نبايد فراموش کنيم مسائل اجتماعی مرتبط با کرونا بسيار جدي هستند.
بنابراين مجموعه شهرداري به عنوان مهمترين بخش مرتبط با جامعه باید به مسائل اجتماعی توجه داشته و به فکر مردم باشد. مسئوليت ما تنها احداث پل و آسفالت کردن خیابان و رسيدگي به امور فيزيکي شهر نيست، زیرا شهر علاوه برکالبد، روح و از همه مهمتر شهروند دارد.
اين يک حقيقت است که خیلی چیزها را در دوران کرونا از دست دادیم. بنابراین در کنار برنامه ترمیمی به یک برنامه آمادگی هم نیازداریم. بدون شک در پسا کرونا شهر زائر و مهمان بسیار زیادی خواهد داشت که نسبت به گذشته افزایش چشمگيري خواهند داشت، بنابراین کاري شده که برای پذیرایی مناسب آمادگی لازم را داشته باشيم.
براي بالا بردن آمادگي شهروندان و کاسب هاي مشهدي و مراکز خدماتي اين شهر برنامه اي داريد؟
حتما همين طور است و طي هفته هاي اخير به همسایگان امام رضا(ع)عرض کرديم که آماده باشید که در پسا کرونا مهمانان زیادی از راه مي رسند. ضمن اينکه عید نوروز نزديک است و هر سال در اين ايام جمعيتي به مشهد مشرف مي شوند.
ما برآوردها را انجام داده و نتايج نشان داده که تقاضای سفر به مشهد بسيار بيش از سال هاي قبل خواهد بود، زیرا عید نوروز، میلاد حضرت مهدی (عج) و به دنبال آن ماه مبارک رمضان در راه است.
همين ها کافيست تا بدانيم چقدر سفرها فشرده خواهد بود.
باتوجه به این شرایط با یک تقاضای سفر انباشته شده از دوسال گذشته و یک فشردگی سفر به دلیل همزماني ماه مبارک رمضان با آغاز سال جديد روبرو خواهیم بود.
لذا برنامه آمادگی برای این ايام باید در حوزه های حمل ونقل، خدمات شهری، فرهنگی ،اجتماعی و اقتصادی مورد توجه جدی قرار بگیرد.
البته در کنار افزايش حضور زائران در مشهد، حتما اقتصاد اين شهر مي تواند روزهاي خوبي را تجربه کند. اين امتيازي براي شماست.
این یک فرصت طلائی است که حوزه اقتصادی باید در نقاط مختلف شهر مورد توجه باشد. همچنين مردم و شهرداری بايد براي آن برنامه ريزي کرده و تعریف درستي از ارتباط با مسافران و زائران داشته باشند.
شهرداري چه برنامه اي براي بهره مندي درست از اين فرصت دارد؟
برای استفاده از این فرصت طلائی حوزه اقتصادی شهرداري از نظرات کارشناسان بهره گرفته و سعي کرده خلاقیت به خرج بدهد.
منطقه طبیعی بکر هفت حوزه یکی از فرصت هایی است که می توان از ظرفیت آن استفاده کرد. اما با این وجود مسیر دسترسی به طرقبه و شاندیز را دو بانده و سه بانده می کنیم. درحالی که مي دانيم اگر پنج بانده هم بشود بازهم مملو از مسافر خواهد بود. اما از خود مي پرسيم تا کجا می خواهیم پیش برویم!
ما مخالف گسترش و خدمات رساني به اين مناطق نيستيم و برای آن برنامه داریم. اما معتقديم درکنار توجه به غرب شهر بايد به شرق مشهد هم توجه داشته باشیم و همه امکانات را در یک قسمت متمرکز نکنیم.
درکنار برنامه ترمیمی و آمادگی، نیازمند برنامه ای ویژه براي 1401 هستیم، زیرا این برنامه اولین برنامه پساکرونا شهرداری مشهد خواهد بود و حوزه برنامه ریزی باید به این نکات توجه کند.
و نکته مهمتر اينکه بايد در دوران کرونا مواظب بازنگشتن کرونا هم باشيم.
کاملا به نکته خوبي اشاره کرديد. در جلسات بارها عنوان کرده ايم در کنار این برنامه ریزی ها باید مراقب باشيم تا مبادا دوباره کرونا شهر را به تسخير خود درآورد.
هم اکنون شاهد هستيم در برخی کشورها ویروس کرونا به دلیل رعایت نکردن پروتکل ها بی رحمانه بازگشته. لذا ما هم باید مراقب باشیم و پیش بینی های لازم را در برنامه داشته و دستورات و پوتکل ها و نکات بهداشتي در اين رابطه را اجرايي کنيم. تاکيد شده در تمام برنامه ریزی ها و طراحی ها با شورای اسلامی شهر مشورت و نظرات اعضای شورا اخذ و اطلاعات مورد نیاز در اختیار آنها قرار داده شود.
براي بهتر انجام شدن برنامه ها با ساير سازمان ها و نهادها و بخش ها هم همکاري داريد؟
مشهد يک شهر بين المللي و آرزوي بسياري از مسلمانان و حتي پيروان ساير اديان است که به پابوس امام رافت و مهرباني بيايند. اما شهري است که فقط در صورت تعامل و همکاري مي توان آن را مديريت کرد. بنابراين با سایر بخش ها از جمله آستان قدس رضوی، فرمانداری، ادارت کل و استانداری همکاري و همفکري داشته و در صورت نیاز به صورت ملی جلساتی برگزار و هماهنگی های لازم انجام مي شود.
درمجموع تاکيد شده برنامه ریزی برای «پسا کرونا» و آمادگی برای پذیرایی از زائران امام رضا(ع) باید اولویت یکپارچه مدیریت شهری طی چند ماه آینده باشد. زیرا مردم به این سمت حرکت می کنند و شهرداری نباید جا بماند. شعار ما پيشگام بودن شهرداري است و با افتخار بايد بگوييم از دولت کمی جلوتر هستیم. بخش زیادی از تغییر و تحولات انجام شده و در حال نهايي کردن برنامه هایمان هستیم. ضمن اينکه اصلاح بودجه تقریبا تمام شده است. لذا باتوجه به این موضع، به مدیران دولتی در این خصوص تلنگر مي زنيم که برای حضور تعداد زیادی از زائر آمادگی لازم را داشته باشند.