سرویس جامعه جوان آنلاین: تأثیرگذارترین عفو و بخشش زندانیان به میلاد پیامبراعظم و امام جعفر صادق برمی گردد. جایی که رهبر انقلاب با پیشنهاد عفو و تخفیف مجازات ۳هزارو۵۵۲ نفر از محکومانِ محاکم عمومی و انقلاب، سازمان قضایی نیروهای مسلح و تعزیرات حکومتی موافقت کردند. به مناسبت این دو میلاد فرخنده ۳۲ محکوم امنیتی با پیشنهاد جداگانه رئیس قوه قضائیه مشمول عفو، تخفیف و تبدیل مجازات شدند.
عفو توأم با کارشناسیهای ملموس
در میان عفوشدگان دارای محکومیت امنیتی، تعدادی از اهالی رسانه و محکومان دانشجویی هم بودند که پس از طی فرآیند قانونی در قوه قضائیه طی نامهای مستقل به رهبر معظم انقلاب و موافقت ایشان مشمول این عفو شدند. سوم خرداد ماه امسال هم عفو جمعی از محکومان امنیتی و برخی از کارگران هفت تپه رقم خورد. در این مرحله نیز همچون عفو روز میلاد پیامبر، جمعی از محکومان امنیتی از جمله تعدادی از دانشجویان، برخی کارگران هفت تپه و چند نفر از بازداشتشدگان روز کارگر در لیست عفو قرار دارند.
سخنگوی قوه قضائیه در ۲۸ اسفندماه ۹۸ هم در گفتگو با برنامه خبر ۲۱ در رابطه با جزئیات و ویژگیهای عفو نوروزی گفت: «این عفو، توأم با کارشناسیهای ملموس، عینی و حقوقی، برمبنای یافتههای ریاست قوه قضائیه در بازدید از زندانها و جلبنظر کارشناسان مختلف است.»
غلامحسین اسماعیلی افزود: «تمام کسانی که در این عفو مشمول عنایت رهبر معظم انقلاب قرار گرفتند، از زندان آزاد میشوند و این در حالی است که در عفوهای قبلی در برخی موارد تقلیل مجازات بود و فرد کماکان در زندان باقی میماند، اما تمام مشمولان این عفو حتماً از زندان آزاد میشوند و دیگر در زندان نخواهند ماند.»
وی با بیان اینکه این عفو طیفهای گستردهای از جرائم مختلف را در برمیگیرد، ادامه داد: «محکومان خطرناک، زندانیانی که آزادی آنها امنیت شهروندان را به مخاطره میاندازد، مجرمان حرفهای و سابقهدار و کسانی که قبلاً مورد عنایت قرار گرفتند، ولی تنبه حاصل نکردند و مجدداً مرتکب جرم شدند، از این عفو بهرهمند نخواهند شد.»
اسماعیلی تأکید کرد: «جمع زیادی از محکومان امنیتی، هم در این عفو مورد عنایت رهبر معظم انقلاب قرار گرفتند. اسماعیلی خاطر نشان کرد: برآورد اولیه ما این است که حدود ۱۰ هزار نفر از زندانیان مشمول این عفو خواهندبود و در بین زندانیان امنیتی هم پیشبینی میشود که بیش از یک دوم آنها مشمول عفو مقام معظم رهبری قرار گیرند و از زندان آزاد شوند.»
حساسیت زیاد رئیس قوه روی حبس
اواخر آذرماه سال قبل هم سیدابراهیم رئیسی در جلسه شورای عالی قوه قضائیه ضمن قدردانی از تلاشهای رئیس و اعضای کارگروه پیگیری مسائل قضایی و وضعیت بازداشتشدگان اغتشاشات آبان، بر ضرورت تداوم پیگیریها تا حصول نتیجه نهایی و تعیینتکلیف تمامی بازداشتشدگان این حوادث در کوتاهترین زمان ممکن تأکید کرد.
رئیس قوه قضائیه در بخش دیگری از این جلسه، به موضوع زندانها اشاره کرد و با بیان اینکه من روی موضوع زندان و وضعیت زندانیان بسیار حساسیت دارم، دستور داد که ظرف مدت ۲۰ روز در سراسر کشور، وضعیت تمام کسانی که به هر دلیلی در بازداشت به سر میبرند بررسی شود تا افرادی که امکان آزادی آنان وجود دارد و بازداشتشان غیرضروری است، آزاد شوند.
در همان جلسه اصغر جهانگیر، رئیس سازمان زندانها هم با ارائه گزارشی از بررسی وضعیت زندانیان استان اصفهان در پی سفر اخیر رئیس قوه قضائیه به این استان، از آزادی ۴۴۵ زندانی در استان اصفهان و ادامه اقدامات برای آزادی برخی زندانیان دیگر خبر داد.
در پی شیوع روزافزون ویروس کرونا در ایران و در واکنش به درخواستها برای حفظ جان زندانیان، رئیس قوه قضائیه علاوه بر دستور مرخصی مشروط و محدود برای برخی زندانیان خواستار آن شد که از «صدور قرارهای تأمین منجر به بازداشت، جز در موارد ضروری اجتناب شود.» در همین راستا ۱۱۴ هزار و ۱۹۳ نفر از زندانیان به مرخصی ایام کرونا رفتند.
ماجرای فربه شدن یک زندانی معروف
هفدهم مهر ماه هم نرگس محمدی در راستای اجرای قانون کاهش مجازات حبس آزاد شد. مقایسه شرایط جسمانی یک مجرم پیش از زندان و اضافه وزن مشهود وی پس از آزادی، موجی از اظهارنظرات طنز را در شبکههای اجتماعی به راه انداخت. دستگیری نرگس محمّدی که خود را روزنامهنگار و فعّال حقوق بشر مینامد، به جرم اقدام امنیت ملی، بهانه خوبی بود تا رسانههای ضد ایرانی خط همیشگی خود را درباره وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی پیگیری کنند.
نگرانی بابت سلامت جسمانی نرگس محمّدی در زندانهای ایران، یکی از موضوعاتی بود که صدای امریکا و دیگر رسانههای ضد ایرانی در آن میدمیدند. نرگس محمّدی مشمول قانون کاهش مجازات و یکسال و نیم زودتر از موعد مقرر از زندان آزاد شد. انتشار تصویری از او پس از آزادی از زندان، تعجب کاربران فضای مجازی را برانگیخته است.
رأی دادگاه رسیدگیکننده به اتهامات فاطمه سپهری مبنی بر تعلیق مجازات حبس و شلاق هم سال قبل صادر شد، اما با عنایت به تحقیقات به عمل آمده، فقدان سابقه محکومیت مؤثر کیفری و وضعیت متهمه و همچنین با در نظر گرفتن رأفت اسلامی، شعبه ۱۴۹ دادگاه کیفری دو مشهد، مجازاتهای نامبرده را در خصوص اخلال در نظم و آسایش عمومی و همچنین تشویش اذهان عمومی و نشر اکاذیب به تحمل شلاق و حبس؛ به مدت پنج سال بهصورت مشروط تعلیق کرد.
پایان خوش پنجشنبه سیاه
هفت نفر از دانشجویانی که محکومیت قضایی داشتند هم امسال شامل عفو شدند. احمدرضا حائری، فعال سیاسی اصلاحطلب که به شش ماه حبس تعزیری و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شدهبود به مرخصی متصل به آزادی آمد. محمد پارسی هم برای گذراندن باقی حکم زندان خود به اوین مراجعه کردهبود، اما فهمیده که عفو شد. سید مصطفی هاشمیزاده، دانشجوی دانشگاه تهران که به اتهام شرکت در تجمع دانشجویی اعتراض به ماجرای هواپیمای اوکراینی به پنج سال حبس محکومشدهبود، مشمول عفو اعطایی ۱۷ ربیع و با مختومه شدن پرونده حکمش اجرا نخواهد شد.
بر اساس بخشنامه جدید رئیس قوه قضائیه ۱۵۷ زندانی سیاسی- امنیتی شامل آزادی زودهنگام یا کاهش محکومیت شدهاند؛ متأثر از این بخشنامه سهشنبه ۲۰ آبانماه، نادا صبوری، خبرنگار و از متهمین پرونده موسوم به «پنجشنبه سیاه اوین» از زندان اوین آزاد شد.
پنجشنبه سیاه اوین اشاره به روز ۲۸ فروردین ۱۳۹۳ دارد که در آن، زندانیان سیاسی بند ۳۵۰ زندان اوین شروع به درگیری با مأموران این بند کردند. در این ماجرا که در پی بازرسی عادی وسایل زندانیان صورت گرفت، عده قابلتوجهی از زندانیان امنیتی با مأموران این بند به زد و خورد پرداختند.
