البرادعی از دوپهلوگویی تا شفافیت

البرادعی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در جریان سفر به تهران نکاتی را مطرح ساخت که به رغم دیرهنگام بودن نشان داد که مدیرکل آژانس بین‌المللی انژری اتمی در واپسین روزهای سکانداری آژانس ناگفته‌های زیادی دارد که با گفتن آنها سبک‌تر و با خاطره‌ای آسوده‌تر می‌تواند سمت مدیرکلی را به جانشین ژاپنی خود تحویل دهد. البرادعی در تهران دو جمله کلیدی بیان کرد که بازتاب زیادی به همراه داشت جمله نخست اینکه اسراییل به خاطر سلاح‌هایی که در اختیار دارد خطر اول منطقه است و جمله دوم تأکید وی بر این بود که پرونده‌ هسته‌ای ایران در مسیر عادی قرارگرفته است. بیان همین جملات از سوی البرادعی کافی بود تا جان بولتون نئومحافظه‌کار آمریکایی در مصاحبه با شبکه تلویزیونی فاکس‌نیوز به البرادعی تاخته و بگوید بسیار خوشنودیم که دوره ریاست البرادعی در آژانس به پایان خود نزدیک شده است.
البته این موضع‌گیری بولتون به خاطر عصبانیت وی از هر دو موضوع است. یعنی بولتون هم ناراحت است از اینکه با وجود جوسازی‌های گسترده محافل اسراییلی و رادیکال‌های آمریکایی در سطح رسانه‌ها و موضع‌گیری‌های سیاسی در 7 سال گذشته برای امنیتی جلوه دادن فعالیت هسته‌ای صلح‌آمیز ایران، اکنون البرادعی به طور صریح می‌گوید که موضوع هسته‌ای ایران در مسیر عادی خود قرار گرفته است و ناراحتی مضاعف وی از این است که مدیرکل آژانس، سلاح‌های هسته‌ای اسراییل را بزرگ‌ترین خطر منطقه خاورمیانه اعلام کرده است. علت چنین مبحثی به تلاش آمریکا و اسراییل برای دادن آدرس غلط به آژانس بازمی‌گردد که در سال‌های گذشته با کشاندن بحث هسته‌ای ایران به شورای امنیت تلاش می‌کردند فعالیت‌ هسته‌ای صلح‌آمیز ایران را به عنوان تهدید علیه صلح و امنیت جهانی معرفی کنند. از طرف دیگر البرادعی که همواره به علت موضع‌گیری‌های دوپهلو و پرهیز از شفاف‌گویی مورد انتقاد بود در واپسین روزهای سکانداری آژانس سعی کرده است از محافظه‌کاری گذشته دست کشیده با شفافیت بیشتری از همکاری ایران با آژانس تقدیر کند. البته البرادعی به لحاظ شفاف‌گویی هنوز تا فردی همچون خاویر پرز دکوئتار دبیرکل وقت سازمان ملل متحد که در پایان دوره دبیرکلی خود اعلام داشت عراق آغازگر جنگ علیه ایران بوده است، فاصله دارد با وجود این، بیان این جملات در جریان سفر وی به تهران نشان داد که مدیرکل آژانس نیز به خوبی از ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران با توجه به هزاران نفر روز بازرسی از تأسیسات ایران آگاه است و به خاطر همین در 20 گزارش خود همواره تأکید کرده است که فعالیت هسته‌ای ایران دچار انحراف نشده است. منتهی ملاحظات سیاسی و اعمال فشارهای برخی اعضای دائم شورای حکام مانع از آن می‌شد تا البرادعی به صراحت آنچه را که در دل دارد بر زبان جاری سازد اما آیا صراحت‌گویی البرادعی باز هم ادامه خواهد داشت؟