آخرين گزارش بودجه خانوار در مناطق شهري بانك مركزي نشان ميدهد اغنيا در سال 95، 20 برابر فقرا براي بهداشت و درمان خود هزينه كردهاند! ترجمه اين آمار يعني فقرا براي موازنه كفه ترازوي دخل و خرجشان ناگزيرند تا مرز اضطرار دور هزينههاي بهداشت و درمان را خط بگيرند. ثروتمندان اما در كنار توجه بيشتر به سلامتشان، بَرجهاي بهداشتي درماني ناشي از تقاضاهاي القايي هم دارند و هزينههاي جراحي زيبايي موجب شده تا بالاترين درصد هزينههاي كمرشكن در كشور به طبقه با درآمد بالا تعلق گيرد و ۱۶ ميليون نفر از اغنيا كه ۲۰ درصد جامعه را تشكيل ميدهند با انجام اقدامات درماني غيرضروري و القايي همچون جراحيهاي زيبايي كه با درآمدشان نميخواند، حدود نيمي از هزينههاي كمرشكن سلامت را به خود اختصاص دهند.
زير خط فقر كشيدهشدن با هزينههاي درمان مفهومي بود كه پيش از هزينههاي كمرشكن سلامت با آن مواجه بوديم. حالا با تغيير سبك زندگي و گرايش افراطي به جراحيهاي زيبايي، هزينههاي كمرشكن به ثروتمندان هم تسري پيدا كرده است. يك سوي اين معادله افراد فقيري هستند كه سلامت آخرين گزينه انتخابيشان است و سوي ديگر افرادي كه براي كوچك كردن بيني و تراشيدن پيهاي اضافه و كشيدن پوست و در يك كلام تطابق با تعريفهاي تازه زيبايي حاضرند تا 40 درصد از هزينههاي زندگيشان را وسط بگذارند.
پولدارها 20 برابر فقرا براي سلامت خود هزينه كردهاند
گزارشهاي بانك مركزي از بودجه خانوار نشان ميدهد در يك دهه اخير به طور كلي هزينههاي سلامت در سبد هزينههاي خانوار افزايش يافته است. در حالي كه در سال 1386 سهم هزينه بهداشت و درمان از كل هزينههاي خانوارهاي شهري 4/ 4 درصد بوده، اين سهم در سال 1395 به 9/5 درصد افزايش يافته است.
نكته جالب توجه اينجاست كه سهم هزينه بهداشت و درمان از كل هزينه سالانه خانوارهاي شهري در دهك اول (ضعيفترين قشر) از9/4 درصد در سال 1386 به 4/ 4 درصد كاهش يافته و تقريباً ميتوان گفت روند اين سهم طي يك دهه اخير، روندي نزولي بوده است. در برابر اين سهم هزينه بهداشت و درمان از كل هزينه سالانه خانوارهاي شهري در دهك دهم (ثروتمندترين قشر) در سال 1386، 5/4 درصد بوده است كه اين سهم به 1/6 درصد در سال 1395 رسيده است. روند اين سهم براي خانوارهاي حاضر در دهك دهم در يك دهه اخير تقريباً صعودي بوده است. در سال 1386 هزينهاي كه دهك دهم براي بهداشت و درمان خود در يك سال پرداخت كرده، حدود يك ميليون و 419 هزار و 743 تومان بوده و اين در حالي است كه اين هزينه براي يك خانوار حاضر در دهك اول حدود 99 هزار و 805 تومان بوده است. يعني در سال 1386 يك خانوار حاضر در دهك دهم حدود 14 برابر بيشتر از يك خانوار حاضر در دهك اول طي يك سال براي بهداشت و درمان خود هزينه كرده است. در سال 1395 اين هزينه براي يك خانوار حاضر در دهك دهم حدود 7 ميليون و 646 هزار و 860 تومان بوده و براي يك خانوار حاضر در دهك اول حدود 381 هزار و 689 تومان بوده است. يعني در سال 1395 يك خانوار حاضر در دهك دهم حدود 20 برابر بيشتر از يك خانوار حاضر در دهك اول طي يك سال براي سلامت خود هزينه كرده است.
به بيان ديگر يك خانوار پولدار حدود 20 برابر بيشتر از يك خانوار بيپول در سال 1395 براي بهداشت و درمان خود هزينه كرده است و اين نسبت طي 10 سال (يعني از 1386 تا 1395) بيشتر هم شده است.
هزينههاي كمرشكن سلامت براي اغنيا!
آنطور كه ايرج حريرچي،سخنگوي وزارت بهداشت ميگويد بالاترين درصد هزينههاي كمرشكن در كشور ما مربوط به طبقه درآمد بالاست، زيرا اين افراد در معرض تقاضاي القايي هستند و اقدامات درماني را انجام ميدهند كه با درآمدشان نميخواند. بر اين اساس ۱۶ ميليون نفر با درآمد بالا كه ۲۰ درصد جامعه را تشكيل ميدهند، 5/45 درصد از هزينههاي كمرشكن سلامت را به خود اختصاص ميدهند. حريرچي هزينههاي كمرشكن سلامت را اينگونه تعريف ميكند: اگر كسي ۴۰ درصد هزينههايش را به سلامت اختصاص دهد، دچار هزينههاي كمرشكن شده است. يعني فرد از هزينههاي ضروري ديگرش ميزند و آن را در حوزه سلامت خرج ميكند. وي معتقد است آمار 5/45 درصدي سهم هزينههاي كمرشكن سلامت در بين اغنيا نشان ميدهد كه اقشار ثروتمند در حوزه سلامت انتخابهاي درستي ندارند. بنا به تأكيد حريرچي عملهاي جراحي زيبايي از عوامل اصلي هزينههاي كمرشكن سلامت است كه برخلاف تصورات قشر با درآمد بالاي جامعه بيشتر دچار آن ميشود، چون تقاضاي القايي بالاتري دارند.
به گفته سخنگوي وزارت بهداشت هزينههاي فقرزا در حوزه سلامت، هزينههايي است كه با انجام آنها فرد به زير خط فقر تعريف شده ميرود. وي ميافزايد: 8/91درصد افرادي كه دچار هزينههاي فقرزا ميشوند جزو افراد با درآمد پايين جامعه هستند و ۶ درصد در ۲۰ درصد پايينتر از متوسط هستند و جمعاً ۶۰ درصد بقيه افراد جامعه ۲/ ۲ درصد دچار هزينههاي فقرزا ميشوند.
حريرچي تأكيد ميكند: هزينههاي فقرزا بيشتر وظيفه دولت و وزارت بهداشت و بيمههاست، اما هزينههاي كمرشكن در اقشار بالاتر از متوسط و متوسط نياز به تغيير رفتار و نوع انتخاب دارد.
