محمدرضا سوري
با وجود گذشت دوسوم از سال تحصيلي دركشور هنوز
مدارسي وجود دارند كه با مشكلات بسياري از قبيل كمبود كادر آموزشي وفرسودگي وكمبود
مكانهاي آموزشي رنج مي برند. اين موضوع موجب شده تا اينگونه مدارس با
كلاسهاي فشرده از دانش آموز تشكيل شوند اين درحالي است كه با توجه به فرسودگي
اينگونه مدارس بيم آن مي رود كه درصورت بروز هر گونه پيشامدي خسارت جبران ناپذيري
به اينگونه اماكن آموزشي وارد شود. كه دراين ميان مي توان به عنوان نمونه به
وضعيت مدارس استان سيستان وبلوچستان اشاره كردو موضوعي كه موجب شد تا رئيس آموزش
وپرورش ومدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس سیستان و بلوچستان اين استان كمبود
معلم وفرسودگي مدارس را مهمترين مشكلات مهم دراين گونه مراكز آموزشي اعلام كرده
وخواستار رفع آن شود.
*****
چند ماه قبل بود كه مدارس استان سيتان
وبلوچستان با ورود 581 هزار دانش آموز سال تحصیلی جدیدرا آغاز كرد اين درحالي بود
كه بسیاری از دانش آموزان استان از داشتن سقفی برای تحصیل محروم بودند ودربرخي
ازمناطق نيز مجبور شدند تحصيل خودرا در مدارس فرسوده آغاز كنند.
درحالي كه 18 هزار کلاس درس در سراسر
سیستان و بلوچستان براي تحصيل دانش آمزان آماده شده بود اما بررسي ها نشان داد كه
از اين تعداد 11 هزار کلاس نیاز به ترمیم اساسی دارد.
مدیرکل آموزش و پرورش سیستان و بلوچستاندراين
خصوص مي گويد:«درحال حاضر كافي نبودن نيروهاي آموزشي دركنار كمبود كلاس درس
وفرسودگي مدارس از جمله مشكلات موجمودراين زمينه است.»
علیرضا نخعی مي افزايد :«لذا اين مهم مي
طلبد تا براي رفع اين مشكلات اقدام اساسي انجام گيرد تا كمتر شاهد افت تحصيلي دانش
آموزان باشيم.»
رتبه اول باز ماندگي از تحصيل
وسعت جغرافیایی استان، پراکندگی جمعیت،
دوزبانه بودن مردم، فقر مالی و فرهنگی و اولویت نبودن تحصیل برای خانوادهها مزیدی
بر علت شده تا سرزمین اساطیری از قافلهی امکانات آموزشی محروم مانده واين مهم سبب
شود تا بیشترین آمار بازمانده ازتحصیلی ومردودی به اين استان تعلق بگيرد.
از طرفي وضعیت جغرافیایی استان سیستان و
بلوچستان موجب پراکندگی جمعیت این استان شده است و همین مسئله کمبود مدرسه به نسبت
پراکندگی استان و معلم را برای این استان در پی داشته است.
اين مهم سبب شده تا هم اكنون نرخ باسوادی در این استان به 79 درصد برسد که نسبت به میانگین کشوری که ۸۶ درصد است، 7درصداختلاف داشته باشد.
دراين ميان بايد به وضعيت بد تحصيلي در كلاس اول
ابتدايي اشاره كرد چراكه استان
سیستان و بلوچستان رتبه اول در تکرار پایه در مقطع ابتدایی را دارد که میتوان به
برخی از دلایل همانند نرفتن به پیش دبستانی، دوزبانه بودن و کمبود معلم اشاره کرد و
دلایل ديگري اشاره كرد.
مدیرکل آموزش و پرورش استان سیستان و
بلوچستان با با بیان اینکه تعداد بازماندگان از تحصیل در تمام دورههای استان
سیستان و بلوچستان ۹۶ تا ۱۰۰ هزار نفر است موضوع مي گويد: « بخشی از بازماندگی تحصیل نیز به ما
مربوط میشود که به دلیل پراکندگی استان نمیتوانیم مدرسه بسازیم و بخشی دیگر به
مشکلات خانوادهها باز میگردد. هزار و ۸۰۰ مدرسه بیشتر از متوسط کشور در این استان دایر کرده ایم اما تراکم
کلاسی ما ۲۳ نفر است در حالی که
در کشور ۲۸ نفر است این اعداد
نشان میدهد که ۵ نفر سر کلاس حاضر
نمیشوند و این صندلیهای خالی مربوط به تمام مقاطع تحصیل است.»
نخعي مي افزايد:« به دنبال پروژه عدالت آموزشی ۲۰ درصد این بازماندگان از تحصیل را توانستیم به مدارس بازگردانیم. اما
برای ۸۰ درصد مدلهای جدید از کلاسهای آموزشی را تعریف کنیم. مدرسه جدید با
آمار کم دایر کردیم و خواهیم کرد و حتی مدارس شبانه روزی راه اندازی کردهایم تا
دانش آموزان یک هفته بمانند و مسافت طولانی را طی نکنند. ۳۰ درصد ظرفیت را بالا میبریم تا ۱۰ هزار نفر از دانش آموزان در مدرسه شبانه روزی تحصیل کنند و تاکنون
برای ۴ هزار نفر این امکان فراهم شده است و امکانات و تغذیه آماده کردهایم.»
به گفته وي ،:برای شناسایی کامل افراد
بازمانده از تحصیل بیش از 80 درصد برنامهها مبتنی بر تخمین واقعی جمعیت و اطلاعات
میدانی انجام شده و برنامه جذب افراد بازمانده از تحصیل، حاصل این تحقیقات است كه
تا زمان تكميل شدن اطلاعات ادامه خواهد داشت ».
کمبود 12 هزار نیروی انسانی در آموزش و
پرورش سیستان و بلوچستان
يكي از مشكلات مهمي كه موجب شده تا آموزش
در سيستان وبلوچستان دچار مشكل شود كمبود نيروي انساني است موضوعي كه به شدت آموزش
را تحت تاثير خود قرار داده است.
مدیرکل آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان دراين
رابطه مي گويد:« نسبت به نرم متوسط کشوری با کمبود بیش از 12 هزار نیروی انسانی
مواجه هستیم.»
علیرضا نخعی مي افزايد:« برای تأمین این
تعداد نیروی انسانی پنج سال زمان پیشبینی شده است و در این زمینه از هر ظرفیتی از
جمله استخدام آزاد و فرهنگیان استفاده میشود، امیدواریم مشکل نیروی انسانی از
بُعد کمی و کیفی به زودی برطرف شود.»
وي ادامه مي دهد:« در سفر اخیر وزیر آموزش
و پرورش به استان دستور افزایش سهمیه آزاد تا هزار و 200 سهمیه جدید داده شد.»
نخعی مي افزايد:« قسمت عمدهای از کمبود نیروی انسانی
استان از طریق حق التدریس نیروهای رسمی و سه هزار و 150 نیروی خرید خدمات آموزشی
تامین می شود.»
اين مسئول آموزشي ادامه مي دهد:« مشکل کمبود نیروی انسانی به سهمیه
استخدام مربوط است.»
مدیرکل اموزش و پرورش استان بيان مي كند: «در
رابطه با این موضوع با مقام های کشوری صحبتهایی انجام شد و در سفر اخیر وزیر
آموزش و پرورش به استان قرار شد پیگیریها برای اختصاص سهمیه مستقل از سهمیه کشور
برای سیستان و بلوچستان انجام شود.
وی مي افزايد:« افزایش سهمیه دانشگاه
فرهنگیان یک راه دیگر برای جبران کمبود نیروی انسانی است که پیشنهاد دو برابر شدن
این ظرفیت به وزیر داده شد و منتظر تصویب آن هستیم.»
۶ هزار مدرسه فرسوده
يكي ديگر از مشكلاتي كه به شدت مدارس آموزش
وپرورش سيستان وبلوچستان از آن رنج مي برد فرسودگي مدارس دراين استان است.
مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس سیستان
و بلوچستان دراين رابطه مي گويد: «از مجموع ۱۸ هزار مدرسه سیستان و بلوچستان، حدود ۶ هزار مدرسه از ایمنی کافی برخوردار نیستند.»
علیرضا راشکی مي افزايد: «با توجه به جذب
حدود 200 هزار بازمانده از تحصیل، رشد جمعیت نسبت به میزان ساخت و ساز مدارس بیشتر
بوده و سبب شده است سرانه سالیانه فضاهای آموزشی استان کاهش پیدا کند.»
وی ادامه مي دهد: «اگر چه سال گذشته دو تا
سه برابر نسبت به دیگر استان ها اعتبار به سیستان و بلوچستان اختصاص یافت اما باید
گفت که در تخصیص با مشکل رو به رو بود و از کمترین بودجه برخوردار بودیم و فقط یک
سوم آن دریافت شد.»
مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس سیستان
و بلوچستان مي گويد: «امسال هم به لحاظ تخصیص بودجه با کاهش مواجه بودیم، به طوری
که در سال 95، 170 میلیارد تومان و امسال 150 میلیارد تومان اعتبار تخصیص یافت.«
راشكي مي افزايد: «عزم جدی در دولت، ملت و
بنیاد برکت و مجلس شورای اسلامی برای رفع مشکلات آموزش و پرورش دیده می شود، هزار
مدرسه هدیه مقام معظم رهبری در نقاط مختلف کشور احداث می شود که قسمت زیادی از آن
به استان اختصاص می یابد و به واسطه آن جایگاه خوبی از نظر فضاهای آموزشی پیدا
خواهیم کرد.»
وي با اشاره به اينكه مشارکت خیرین مدرسه ساز در ۵ سال گذشته رشد چشمگیری داشته و مردم برای ساخت مدارس داوطلب شدهاندادامه
مي دهد:«طرحهای بومی سازی مدارس جایگزین مدارس کانکسی خواهد شد که در این طرحها
سازههای سبک متناسب با اقلیم بومی استان از جنس میلگرد و بتن و با تزئین نمای
بومی در استان ساخته میشود.»
به گفته مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز
مدارس استان ساخت مدارس استاندارد و رساندن سرانه فضای آموزشی سيستان وبلوچستان به
میانگین کشوری نیازمند عزم ملی و اختصاص اعتبارات لازم و مشارکت خیرین است.
