نويسنده: صبا صبوری
در موضوع مدیریت
پسماندها یکی از موضوع های قابل توجه، تولید کمپوست است که در بسیاری از شهرهای بزرگ
کشورتجربه شده است .معاون خدمات شهری شهرداری مرکز استان خراسان
جنوبي از برداشتن اولین گام ها در این زمینه بعد از سال ها صحبت می کند و مي افزايد: موضوع های اقتصادی مطرح شده نشان می دهد
که ایجاد کارخانه کمپوست برای حجم زباله های زیر 200تن توجیه اقتصادی ندارد اما در
بیرجند سوله ای به وسعت هزار و 512 متر مربع با تعبیه ماشین آلاتی برای تبدیل200تن
زباله به کمپوست ساخته شده است در حالی که در مرکز استان و حومه آن روزانه فقط 130تن
زباله تولید می شود
خانزاده اضافه می
کند: «خرید ماشین آلات تکمیلی برای کارخانه کمپوست هم بر اساس برآوردها درسال 95،
11میلیارد و 800 میلیون تومان است که باید
تامین شود.» پاسخ او به این سوال
که کجای کار مدیریت پسماندها قرار داریم؟ این است که به تدریج قصد ورود به موضوع مدیریت
پسماندها را داریم و موضوع تفکیک زباله ها را از مبدأ تا مقصد عملیاتی کرده ایم. معاون خدمات شهری
شهرداری مرکز استان خراسان جنوبي از مقدمات پردازش پسماندها در مقصد ودر این سوله هم
صحبت میکند که اجرا و مکاتباتی هم با شورای شهر انجام شده است و منتظر واگذاری این
مجموعه به بخش خصوصی هستند.
وی با اشاره به دفن
بهداشتی زباله ها با بیان این که بر اساس مطالعات انجام شده درسال 85 عمق آب های زیر
زمینی در بیرجند 90متر است می افزاید: « به دلیل خشکسالی های پی در پی عمق این آب ها
افت شدیدی داشته است و مقدارش را نمی توان اعلام کرد.»وی می گوید: «عمق چاله های دفن
زباله بر اساس استانداردها 12متر است و 90 تا 100متر با سفره های آب زیر زمینی فاصله
دارد و جای نگرانی درباره آلوده شدن منابع
آب نیست.»
دانشیار گروه مهندسی
عمران - محیط زیست دانشگاه بیرجند نيز در
اين خصوص می گوید:« با وجود مشکلات فنی، تخصصی
و تجهیزات ، مدیریت پسماندها در مرکز استان وضعیت مطلوب و قابل قبولی دارد و مراحل
جمع آوری و دفع پسماند (فاضلاب و زباله) به خوبی انجام شده است و مدیریت می شود.»دکتر
دوستی می افزاید:« در مرحله دفع پسماند (تصفیه خانه و مرکز دفن زباله) مشکلاتی وجود
دارد که در حال برطرف شدن است.»
مدیریت غیر اصولی
برخی پسماندها
مدیر کل حفاظت محیط
زیست خراسان جنوبی هم درباره پسماندهای ویژه و صنعتی می گوید: « مطالعات مکان یابی
محل دفن پسماند ویژه خراسان جنوبی در سال87 به کارفرمایی سازمان حفاظت محیط زیست کشور
توسط دانشگاه بیرجند به پایان رسید و پنج موقعیت مکانی در کارگروه مدیریت پسماند استان
22 اسفند 89 به تصویب رسید.»
آرامنش می افزاید:
« بر اساس تبصره 2 ماده12 قانون مدیریت پسماند، فراهم کردن اعتبارات، تسهیلات و امکانات
لازم برای ایجاد و بهره برداری از محل دفع پسماندها بر عهده وزارت کشور است و در این
زمینه مکاتباتی با معاونان عمرانی استانداری درسال های گذشته انجام شده اما تاکنون
اجرا و بهره برداری از سایت دفن پسماندهای ویژه در استان محقق نشده است.»
وی درباره پسماندهای
پزشکی هم بیان می کند: «مدیریت پسماندهای عفونی بیمارستان های استان انجام شده است و توسط دستگاه های اتوکلاو بی خطرسازی می شود اما
در زمینه پسماندهای عفونی مطب ها و مراکز خصوصی با وجود پیگیری های مکرر این اداره
کل از طریق مکاتبه با دانشگاه علوم پزشکی و سازمان نظام پزشکی و همچنین طرح موضوع در
کارگروه های مدیریت پسماند شهرستانی و استانی، مدیریت صحیح انجام نمی شود و در بسیاری ازموارد اختلاط با پسماند عادی صورت می گیرد.»
آرامنش با اشاره
به پسماند های عادی نیز می گوید: « طرح های جامع مدیریت پسماند شهرهای فردوس و بشرویه
در سال88 مصوب و برای اجرا به شهرداری های مربوطه ابلاغ شد و در حال اجراست اما با
وجود اقدامات و پیگیری های پی در پی در این حوزه توسط اداره کل حفاظت محیط زیست و حوزه
معاونت امور عمرانی استانداری، نتیجه نهایی منوط به رفع محدودیت ها، تنگناهای اعتباری
و همکاری و تلاش دستگاه های متولی به خصوص
شهرداری هاست.همچنین برابر ماده 4 آیین نامه اجرایی قانون مدیریت پسماندها، مدیریت
اجرایی پسماندهای عادی باید طرح جامع و تفصیلی مدیریت پسماند را به گونه ای تهیه کند
که در مراکز استان ها تا پایان سال 90 و در دیگرشهرها و روستاها تا پایان سال92، همه پسماندهای عادی را به صورت تفکیک شده جمع آوری کند.»
مدیر کل حفاظت محیط
زیست خراسان جنوبی ادامه می دهد:«در همه جلسات کارگروه مدیریت پسماند استان و شهرستان
ها، موضوع طرح های جامع مدیریت پسماند و ایجاد سازمان مدیریت پسماند شهرداری بیرجند
مطرح شده است.اگر چه میزان تولید زباله متناسب با جمعیت استان است اما امکانات فعلی
و روش های سنتی دفع زباله جواب گوی مدیریت اصولی زباله نیست و نیاز به شیوه های جدیدی
است تا با تفکیک از مبدأ، بازیافت و استفاده دوباره از زباله ها که به اصطلاح طلای
سفید نامیده می شود، هم از منابع استفاده موثر داشته باشیم و هم از آلوده کردن منابع
آب و خاک جلوگیری کنیم.»
معاون فنی اداره
کل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی هم می گوید:« طرح مطالعات جامع مختص آلایندگی شهرک
های صنعتی استان انجام نشده است اما در طرحهای مطالعاتی وضعیت محیط زیست انسانی و
طرح پسماندهای ویژه استان، وضعیت تولید و مدیریت انواع آلایندههای تولیدی واحدهای
صنعتی مستقر در شهرکها و نواحی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.»اله پور
می افزاید: «عمده تخلفات زیست محیطی مشاهده شده در شهرک ها و نواحی صنعتی استان مربوط
به برخی از واحدهای صنعتی است.»
