ظاهراً مطلبي كه تا ديروز شبيه شوخي و غيرقابل باور تصور ميشد و باور ساخت موزه به معناي واقعي در خيالها گنجانده نميشد، امروز رنگ واقعيت به خود گرفته و برخي بودجهبنديها حكايت از ادامه بيتوجهيها به صنعت فضايي كشور دارد. در حالي كه چندين ماهواره داخلي توليد شده «در صفپرتاب» قرار دارند و چندين ماهواره ديگر نيز در دست توليد هستند، اما طبق اعلام مركز پژوهشهاي مجلس، وزارت ارتباطات خريد ماهواره خارجي را در اولويت قرار داده است.
گفته ميشود در بررسي لايحه بودجه سال97 كل كشور، با توجه به حذف رديفهاي هزينهاي برنامههاي «توسعه فناوريها و فعاليتهاي فضايي» و «توسعه كاربردهاي فضايي و حفظ نقاطمداري» ذيل سازمان فضايي ايران و همچنين پايان مهلت اتحاديه بينالمللي مخابرات (ITU) به ايران تا سال 97، رديفهاي اعتباري يادشده بسيار ناچيز است و طبق اعلام مركز پژوهشهاي مجلس، اين يعني وزارت ارتباطات خريد ماهواره خارجي را در اولويت قرار داده است.
ميگويند بشر بايد ظرف 100سال آينده زمين را ترك كند. كيهانشناسان از خيلي وقت پيش اعلام كردهاند اگر نژاد انسان به فضا نرود، هيچ آيندهاي نخواهد داشت؛ سادهترين موضوعاتي كه نشان ميدهد بخش عمدهاي از آينده بشر به فضا مربوط ميشود. ايران نيز از جمله كشورهايي است كه به دليل سابقه فعاليت در اين حوزه علمي از ديرباز در توسعه اين علم سهمي دارد و به جرئت ميتوان گفت صنعت فضايي كشورمان همواره در مركز توجهات اخبار داخلي و خارجي بوده است، اما بهرغم اينكه تلاش نخبگان و جوانان اين مرز و بوم بر اين عهد استوار است كه تمام توانمندي خود را در جهت توسعه فناوري فضايي به كار برند، چند سالي ميشود كه هياهوي اين صنعت تا حدي فروكش كرده و بيتوجهي و غفلت از خلاقيت جوانان باعث شده تا نه تنها بيانگيزگي شكل بگيرد بلكه شاهد خروج عدهاي از اين جوانان نيز باشيم.
بارها و بارها رسانههاي داخلي و مطبوعات از گلايهمندي دانشجويان دانشكدههاي مختلف هوا فضاي كشور صحبت به ميان آورده و تأكيد داشتهاند كه جمع زيادي از دانشجويان با بيانگيزگي به اين نتيجه رسيدهاند كه جايگاهي براي پيشرفت در اين زمينه وجود ندارد، بر همين اساس سختيهاي خروج از كشور را به اميد شرايط پيشرفت تحمل ميكنند و تن به غربت ميدهند. در نهايت هم تأكيد همه آنها در پايان صحبتها اين بود كه كاش به توانايي داخلي اعتماد شود و نگاهها را از وابستگي به خارج به سمت داخل برگردانند؛ چراكه اگر در اين زمينه سرمايهگذاري صحيحي صورت گيرد، در ساير زمينهها هم پيشرفت ميسر ميشود، همانگونه كه همواره اعتماد به داخل موجبات پيشرفت را فراهم كرده است.
رخوت، بيبرنامگي و بيهدفي حاكم بر حوزه فضايي كشور در كنار مصاحبههاي بزرگنمايانه، افتتاحهاي نمايشي، ادعاهاي بياساس و وعدههاي غيرواقعبينانه كاري كرد جمهوري اسلامي ايران كه توانسته بود در سالهاي گذشته در صنعت هوا و فضا پيشرفتهايي بزرگ به دست بياورد و جزو 10كشور صاحب فناوري كامل فضايي قرار بگيرد، در گير و دار تصميمگيري براي به موزه فرستادن ماهواره مهم خود برسد.
در مراسم امضاي تفاهمنامه بين سازمان فضايي ايران و سازمان جغرافيايي بود كه رئيس سازمان فضايي ايران درباره آخرين وضعيت ماهواره مصباح اظهار داشت: طبق بررسيهاي كارشناسانه در مورد ماهواره مصباح به اين نتيجه رسيديم كه هزينههاي پرتاب اين ماهواره بسيار بالاست و ارزش ندارد كه به اين مرحله برسد. در نهايت هم تأكيد داشت احتياجي نيست كه هر ماهوارهاي به مرحله پرتاب برسد به همين خاطر ما يك موزه فضايي تشكيل داديم كه همين تابستان امسال آماده ميشود و تصميمگيريها بر اين است كه ماهواره مصباح را در اينجا نگهداري كنيم.
هرچند كه چنين تصميمي در باور نميگنجيد، اما مدل رفتاري وزير مربوطه و برخي مسئولان ذهنها را به اين سمت ميبرد كه گويا اين دولت چندان هم بيتفاوت به تشكيل موزه براي فعاليتهاي فضايي نيست. چنانچه پس از اين نيز همچنان محمود واعظي در قامت وزير ارتباطات از مذاكره با يك شركت روسي براي ساخت و پرتاب ماهواره ملي سنجش از راه دور خبر داد و گفت كه در حال مذاكره با طرف مقابل بر سر قيمت اين قرارداد هستيم! يا اينكه قبلتر از آن، گفته محسن بهرامي، رئيس سازمان فضايي از 300ساعت جلسه با فرانسويها در زمينه طراحي و ساخت «ماهواره ملي» ايران مهر تأييدي بر چنين تصميماتي ميشد.
فارغ از واكنشها، تأييدها و تكذيبهايي كه همان زمان نسبت به اصل موزهسازي براي ماهوارههاي ايراني وجود داشت، با ورود وزير جوان و جديد كابينه دولت دوازدهم بذر اميدي در دلها كاشته شد كه شايد اينبار وضعيت تفاوت پيدا كند. وي كه از طرح جامع توسعه صنعت فضايي در كشور با مشاركت تمامي مجموعهها خبر داده بود، بر اين نكته نيز تأكيد كرد: براي قرار دادن ماهواره در مدار 43/5 درجه در حال هماهنگي هستيم تا بتوانيم اين نقطه را ثبت كرده و نياز خود را برطرف كنيم. تلاش ميكنيم با قرار دادن ماهواره اين نقاط را حفظ و پايدار كنيم.
