
روز گذشته تهران عرصه دومين نشست سهجانبه بين ايران و آذربايجان و روسيه بود؛ اجلاسي كه شايد تصميمات گرفته شده در آن بتواند سرنوشت آينده منطقه را روشن كند.
صرفنظر از اهميت حضور رئيسجمهور روسيه در تهران كه با تحولات حساس و حياتي در سوريه و سطح منطقه گره خورده است، اين اجلاس نشانهاي از گسترش روابط سه كشور بهخصوص در حوزههاي مختلف اقتصادي و امنيتي بود.
اولين نشست سهجانبه ايران، آذربايجان و روسيه به ميزباني كشور آذربايجان برگزار شد و حالا ايران ميزبان دومين نشست سهجانبه است. ايران، آذربايجان و روسيه هر سه كشور همسايه هم در حاشيه درياچه خزر هستند و علاوه بر پيوندهاي امنيتي و اقتصادي اشتراكات فرهنگي فراواني هم با دارند؛ اشتراكاتي كه در مورد ايران و روسيه به موارد راهبردي نيز رسيده است.
تأكيد ايران و آذربايجان بر مبادله با پول ملي
ديدار روحاني با رئيسجمهور آذربايجان رنگ و بوي اقتصادي داشت. روحاني در ديدار علياف با اشاره به اشتراكات دو كشور در حوزههاي گوناگون بر ضرورت توسعه همكاريها بين دو كشور اشاره كرد و گفت: روابط تجاري و اقتصادي ايران و آذربايجان پيشرفت و تحرك خوبي داشته و بايد تلاش كنيم در جهت رفع نيازهاي دو طرف از ظرفيتها و توانمنديهاي موجود در دو كشور بيش از پيش استفاده كنيم. توسعه روابط اقتصادي در گرو روابط بانكي خوب است و بايد با تلاش مسئولان روابط بانكي دو كشور توسعه پيدا كند. جمهوري اسلامي ايران آمادگي دارد تا همكاريهاي خود را با آذربايجان در ساير بخشهاي صنعتي، كشاورزي، كشت فراسرزميني، سوآپ انرژي در نفت و گاز و اكتشاف و استحصال نفت در حوزه درياي خزر، گسترش دهد.
روحاني در ادامه بر ضرورت مبادله با پول ملي اشاره و تصريح كرد: دو كشور ميتوانند تبادلات تجاري خود را از طريق بانكهاي مركزي با پولهاي ملي انجام دهند و حتي اين روابط ميتواند به صورت سهجانبه با ساير همسايگان نيز به انجام برسد. در اين ديدار بحثي هم در مورد آوارگان ميانماري شد و علياف در اين باره گفت: آماده توسعه همكاري و مشاركت با ايران براي ارسال كمكهاي انساندوستانه به مردم اين مناطق هستيم.
توافق برجام ارتباطي با مسائل دفاعي و موشكي ايران ندارد
پوتين دومين مهمان در اين اجلاس بود در اين ديدار دوجانبه دو طرف بر گسترش روابط دو طرف تأكيد كردند.
در اين ديدار، رئيسجمهور با تأكيد بر اينكه برجام يك توافق چندجانبه است و حفظ و پايداري آن براي صلح و ثبات منطقهاي و بينالمللي مهم است، گفت: نقش روسيه در راستاي تحكيم و پايداري برجام و اجراي تعهدات از سوي همه طرفهاي مذاكره نيز مهم و تأثيرگذار است. روحاني به نقشآفريني ايران و روسيه در مبارزه با تروريسم در سوريه اشاره و تأكيد كرد: همكاريهاي ايران و روسيه تأثير زيادي در روند مبارزه با تروريسم در منطقه داشته است و اين همكاريها و رايزنيهاي مشترك در مراحل پاياني اين مبارزه نيز بسيار حائز اهميت است.
رئيسجمهور با اشاره به روند مذاكرات آستانه، همكاريهاي چندجانبه، منطقهاي و بينالمللي ايران و روسيه در حل و فصل مسائل و بحرانها را با اهميت خواند و اظهار داشت: جمهوري اسلامي ايران بيثباتي در منطقه را به ضرر همه كشورها ميداند و از توسعه ثبات و امنيت در منطقه حمايت خواهد كرد. در راستاي اين همكاريها، امروز براي جهانيان به خوبي روشن شده كه بايد با راهحلهاي سياسي، امنيت و آرامش در سوريه تثبيت شود.
ولاديمير پوتين، رئيسجمهور روسيه نيز در اين ديدار با قدرداني از دعوت و ميزباني كشورمان از نشست سهجانبه سران كشورهاي ايران، روسيه و آذربايجان گفت: ايران همسايه و شريك راهبردي روسيه بهشمار ميرود و ما در توسعه مناسبات و همكاريهاي فيمابين منافع مشترك بسياري داريم.
رئيسجمهور روسيه برجام را توافق بسيار خوب جمعي و در راستاي صلح و ثبات جهاني برشمرد و گفت: عدم پذيرش تعهدات بينالمللي از سوي برخي از كشورها به هيچ وجه مورد قبول نيست و باور ما اين است كه برهم زدن يكجانبه برجام به هر بهانهاي پذيرفتني نخواهد بود، از جمله توافق برجام ارتباطي با مسائل دفاعي و موشكي ايران ندارد.
پوتين همچنين آژانس بينالمللي انرژي اتمي را تنها مرجع اعلام پايبندي ايران به برجام دانست.
رئيسجمهور روسيه نيز به فرآيند مبارزه با تروريسم در سوريه اشاره و تأكيد كرد كه نقشآفريني روسيه، ايران و تركيه همچنان بايد در چارچوب مذاكرات آستانه ادامه يابد.
توسعه روابط با همسايگان اولويت اصلي راهبرد سياست خارجي ايران است
همچنين حسن روحاني عصر روز گذشته در ابتداي اين نشست با اشاره به ضرورت توسعه روابط دو طرف گفت: توسعه روابط همهجانبه و پايدار با همسايگان از مهمترين راهبردها و اولويتهاي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران به شمار ميرود. جمهوري اسلامي ايران آمادگي دارد در تعامل با فدراسيون روسيه و جمهوري آذربايجان، همكاريهاي سهجانبه را در موضوعات مختلف گسترش دهد.
وي با تأكيد بر عمق روابط دو طرف گفت: از ديدگاه جمهوري اسلامي ايران، تعامل سهجانبه ايران، روسيه و آذربايجان فراتر از روابط دوجانبه و در قالب يك فرمت سهجانبه، نه تنها ميتواند به توسعه و تقويت ظرفيتهاي موجود ميان سه كشور در حوزههاي مختلف سياسي، امنيتي، فرهنگي و اقتصادي بينجامد، بلكه ميتواند با ايجاد همگرايي، فرصتهاي جديدي را در مواجهه با چالشهاي موجود در منطقه فراهم نمايد.
همچنين روحاني در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به چالشهاي منطقهاي گفت: براي جمهوري اسلامي ايران تأمين امنيت منطقه در همكاري با ساير شركا و مبارزه با گروههاي تروريستي اهميت زيادي دارد. تأكيد بر راهكارهاي سياسي براي حل بحرانهاي مختلف نيز از اصول مد نظر ما ميباشد. اين رويكرد در مواجهه با بحران سوريه در همكاري با دولت روسيه مورد توجه بوده و ما تلاش داشتهايم با تداوم روند آستانه به برقراري صلح و تنشزدايي در سوريه كمك نماييم.
وي افزود: در موضوع عراق نيز حفظ تماميت ارضي و وحدت اين كشور و همكاري با دولت مركزي آن در روند مبارزه با تروريسم براي ما موضوعي حياتي محسوب ميشود و معتقديم همراهي و هماهنگي ساير بازيگران در اين ارتباط بسيار مهم خواهد بود، چرا كه عدم همكاري در اين حوزهها ميتواند پيامدهاي زيانباري براي تمامي كشورهاي منطقه داشته باشد.