عوامل فراواني در شكلگيري انتظام اجتماعي و امنيت عمومي دخيل هستند و امروزه به علت كاركردها و وظايف آحاد جامعه، در اين راستا توجه به مسائل و پديدههايي از جمله عدالت اجتماعي، شايستهسالاري، قانونگرايي، آموزش همگاني، انضباط اجتماعي و. . . بسيار حائز اهميت است. نيروي انتظامي در سال جاري و در هفته ناجا، شعار«پليس براي امنيت، امنيت براي همه» را به منظور ايفاي هرچه بهتر نقش خود در جامعه انتخاب كرده و چهارمين روز خود را با شعار محوري «پليس، آموزش همگاني، مشاركت عمومي، پيشگيري اجتماعي» نامگذاري كردهاست. طبق بند18 از ماده4 قانون نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران، پيشگيري از جرم، جز وظايف ذاتي اين نيرو بوده و مطابق همين ماده كه به «همكاري با سازمانهاي ذيربط در جهت ايجاد و توسعه زمينههاي فرهنگي لازم به منظور كاهش جرائم و تخلفات و تسهيل وظايف محوله» اشاره دارد، اين فرصت فراهم شده تا نيروي انتظامي بتواند ضمن تعامل گسترده با آحاد جامعه، از بستر مشاركت عمومي براي توسعه امنيت كه مهمترين نياز جامعه نيز به شمار ميرود، استفاده كرده و با تسهيل مأموريتهاي خود خدمت شايستهتري به جامعه ارائه كند. از اين رو «پليس جامعه محور» وارد ادبيات نيروي انتظامي شده تا با اجتماعي شدن امنيت عمومي، بتوان با كمك نيروهاي مردمي و نهادينه كردن ارزشها و اصول فرهنگي فرايند توليد نظم و امنيت اجتماعي، سامان داده شود و شرايطي را ايجاد كند كه شهروندان ضمن همكاري با پليس بتوانند از خود مراقبت كنند.
حال سؤال اينجاست كه: شما به عنوان شهروند لايق برخورداري از امنيت، چقدر قانون را در حق ديگران رعايت ميكنيد؟ چقدر اجراي قوانين را براي اجتماع ضروري ميدانيد؟ چه مقدار از لزوم وجود قانون براي برقراري نظم و امنيت و به بيان ديگر توسعه انضباط اجتماعي براي اعضاي خانوادهتان سخن گفتهايد؟
پر واضح است كه شهروند مطلع از حقوق شهروندي خود و آگاه نسبت به روشهاي پيشگيرانه وقوع جرائم، در جامعه كمتر آسيب ميبيند. جامعه همواره نيازمند شهروند هوشيار و آگاه و نخبگان متعهد و دلسوز است.
امروزه رسانهها، با گسترش چشمگير فنآوري، در كنار اطلاعرساني و انتشار اخبار، ابزار بسيار ارزشمندي در راه توسعه آموزش همگاني به شمار ميآيند.
نيروي انتظامي به ويژه در سالهاي اخير، سعي داشته همپاي اقدامات مقابلهاي كه با رويكرد سلبي و با استفاده از ابزار بازدارنده قانوني در مواجهه با پديدهها و مسائل مخل نظم و امنيت اجتماعي صورت ميگيرد، با نگرش و رويكردي ايجابي، پيشگيرانه و مشاركتي نسبت به رفع ناامني اجتماعي به صورت ريشهاي اقدام كرده و در اين بين به پيشگيري اوليه كه مبتني بر آگاهسازي و افزايش توان خود كنترلي براي در امان ماندن از هر گونه آسيب و نا امني تأكيد كنند.
*مديركل آموزش همگاني معاونت اجتماعي ناجا
