نویسنده: فرهاد همتی*
یک بار دیگر روابط پر
تنش چین و آمریکا بر سر مناسبات دو کشور با کره شمالی و برخورد با مساله هسته ای
شبه جزیره کره پیچیده شده است، و همزمان
با سفر رئیسجمهوری کرهجنوبی به آمریکا، دونالد ترامپ خواستار افزایش فشارها بر کرهشمالی
شد. ترامپ در دیدار با مون جائه از پایان«صبر استراتژیک» دربرابر برنامه موشکی و هستهای
کره شمالی خبر داد .علت تنش در روابط چین و امریکا چیست؟ آمریکا با تشدید افزایش
فشارها به پکن دنبال چه اهدافی است؟
- علل تنش در روابط
چین وآمریکا
در حال حاضر حداقل دو
عامل باعث شده است تا مناسبات چین و آمریکا بار دیگر با تنش روبرو شود:
1-فروش سلاح به تایوان:
دولت دونالد ترامپ رئیس
جمهور آمریکا قصد دارد برای نخستین بار از آغاز فعالیت خود به اررش یک میلیارد و
400 میلیون دلار ، سلاح به تایوان بفروشد،آن هم در شرایطی که واشنگتن مقام های چینی
را برای مهار کردن فعالیت های موشکی و هسته ای کره شمالی تحت فشار قرار داده اند.
2- اعمال تحریم علیه برخی
شرکت های چینی:
به
نظر می رسد که این اولین بار است که آمریکا به این شکل یک بانک چین و برخی از
افراد و شرکت های حمل و نقل این کشور را مورد تحریم قرار می دهد و این به معنای
بدتر شدن روابط دو کشور و حساس تر شدن شرایط در شبه جزیره کره است.
در
این میان .به گفته سفیر چین در واشنگتن همه
این اقدامات- تحریم ها علیه شرکت های چینی و به خصوص فروش سلاح به تایوان- قطعا به
ضرر اعتماد متقابل بین دو طرف خواهد بود و با روح حاکم بر نشست فلوریدا بین روسای جمهور
دو کشور ناسازگاز است.اشاره مقامات چینی بر این نکته است که چه بعد از دیدار اخیر
شی جین پینگ رییس جمهوری خلق چین در فلوریدا با ترامپ مناسبات دو کشور بهبود یافته بود ،اما مقامات آمریکایی به دلیل فروش
تسلیحات به تایوان و تحریم شرکتهای چینی آنرا به هم زده است .به بیان دیگر در واقع
به نظر می رسد زمانی که چین حاضر به
همراهی با راهبردهای آمریکا نشده واشنگتن سیاست گذشته" فشار و تحریم" بر
پکن را به اجرا گذاشته است و تحریم های اخیر بخشی از آن محسوب می شود.تنش در روابط چین
وامریکا بر سر موضوع بحران شبه جزیره کره در شرایطی است که مقامات واشنگتن جمعه
گذشته میزبان " مون جائه این "
رئیس جمهور کره جنوبی بود .
- سفر
رئیس جمهور جدید کره جنوبی به آمریکا
تنش در روابط چین و
آمریکا در حالی افزایش یافته است که «مون جایه این» رییس جمهور کره جنوبی اواخر هفته گذشته در اولین سفر خارجی خود، عازم آمریکا شد و با دونالد
ترامپ رییس جمهور آن کشور دیدار و گفتگو کرد . "مون" و "
ترامپ" در این دیدار ، بار دیگر از چین خواسته اند تا فشار بر کره شمالی را
افزایش دهد.به گفته ناظران سیاسی به نظر می رسد که آمریکا و کره جنوبی باهم متحد شده اند تا را با اهرم هایی
نظیر فروش تسلیحات به تایوان و تحریم چین
فشارهای خود را بر چین افزایش بدهند.آمریکا همچنین برای خنثی کردن فشارهای چین بر
کره جنوبی اعلام کرده است روابط تجاری دو
کشور افزایش می یابد.به گفته رسانه های کره جنوبی قرار است شرکت های کره ای تا پنج
سال دیگر نزدیک به 13 میلیارد دلار در آمریکا سرمایه گذاری کنند هر دو کشور در سیاستی
که کاملا مغایر با خواست چین می باشد اعلام کرده اند بیشترین فشارها را بر کره
شمالی وارد خواهند کرد تا نهایتا برنامه
هسته ای نظامی کره شمالی متوقف شود. تاکید روسای کره
جنوبی و آمریکا به این موضوع درحالی است که "مون جائه این" رئیس جمهور
جدید کره جنوبی در شعارهای انتخابات ریاست جمهوری
این کشور به بازنگری در اجرای "توافقنامه
سامانه موشکی تاد" و همگرایی با
همسایگان خود به ویژه "کره شمالی" تاکید ویژه ای کرده بود و همین متغییر
هم باعث شد تا وی در انتخابات 19 اردیبهشت این کشور با رای اکثریت مردم کره جنوبی رئیس جمهور جدید این کشور شود .نکته مهم در این باره اینکه چند روز پیش از سفر
" مون " به آمریکا مردم کره جنوبی در یک راهپیمایی ضد امریکایی از سیاستهای
اعلامی رئیس جمهور جدید کره جنوبی حمایت و جانبداری کردند تا " مون" در
مذاکرات با " ترامپ " از قدرت چانه زنی بالایی بر خوردار باشد .با درک
این مفروضات همسویی " مون " با " ترامپ " در این سفر بسیار
قابل تامل است .
- نتیجه گیری
1-به هرتقدیر شرایط
منطقه ای برای چین بغرنج تر شده است و سیاست های پکن در مقابل راهبردهای واشنگتن
باعث شده است تا دو طرف بار دیگر مسیر مناقشه را در پی گیرند و این می تواند بر
مخاطرات و منازعات منطقه ای بیفزاید و شبه جزیره کره را هم در بحرانی عمیق تر فرود
ببرد.
2- تاکید بر این موضوع در شرایطی است که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا
روز جمعه پس از دیدار و گفتگو با مون جائه این رئیس جمهور کره جنوبی بر لزوم اتخاذ
یک واکنش قاطع در برابر اقدامات کره شمالی تاکید کرد وگفت : دوره صبر راهبردی در قبال
فعالیت های موشکی و هسته ای کره شمالی پایان یافته است. ما با تهدید ناشی از یک رژیم
بی مسئولیت در کره شمالی روبرو هستیم. برنامه های هستهای و موشک بالستیک این رژیم،
نیازمند یک پاسخ قاطع است.
3-در حالی که ترامپ تلاش زیادی کرده است تا با وارد آوردن بر چین، مقام
های پکن را مجبور به همکاری بیشتر برای مهار کره شمالی نماید ولی رئیس جمهور آمریکا
اخیرا اعلام کرده است که تلاش های چین برای مهار کره شمالی با شکست روبرو شده است.
4- کرنش های جدید ضد
چینی ترامپ در حالی باردیگر آغاز شده است که
به گفته خیلی از کارشناسان ،ترامپ علی
رغم اظهارات تند، هنوز معلوم نیست چه راهبردی را در قبال کره شمالی اتخاذ خواهد کرد.
چرا که "جیمز ماتیس" وزیر دفاع آمریکا
هشدار داده است که تبعات هرگونه راهکار نظامی در قبال مساله کره شمالی، به شدت غم انگیز
و دارای ابعاد غیر قابل باور خواهد بود.
5- اگرچه رهبران آمریکا و کره جنوبی در دیدار اخیر خود از" تحریم و مذاکره" به عنوان یک "رویکرد
جامع"
در قبال کره شمالی استفاده خواهند کرد. اما روسای جمهور آمریکا و کره جنوبی تاکید کرده
اند که حاضر به مذاکره با کره شمالی هستند ولی تنها به شرطی که این مذاکرات منجر به
"توقف برنامه های تسلیحاتی" این کشور شود.
6-در این بین روسیه برای
حل و فصل سیاسی اختلاف های رو به افزایش کره شمالی و جنوبی که با گسترش حضور نظامی
آمریکا خطرناک تر نیز شده است، نقشه راه پیشنهاد کرد تا زمینه های به نتیجه رسیدن
راهکارهای صلح آمیز و بدون کاربرد زور را فراهم کند.
در مجموع به نظر می رسد. همه تلاشهای کره جنوبی و آمریکا برای فشار قرار
دادن چین و کره شمالی برای فراهم کردن مذاکرات صلح در شبه جزیره کره است . نقشه
راه روسیه در کنار خط مشی رئیس جمهور جدید کره جنوبی می تواند بسترهای حد اقلی
مذاکرات را فراهم سازد.البته برای رسیدن به هرتوافق نقش چین را نمی توان کتمان کرد
به همین دلیل هم است که در حال حاضر بیشتر
فشارها برروی پکن متمرکز شده است.
