هرچند آمار دقيقي از كودكان كار ارائه نشده است، اما كارشناسان معتقدند كه 2/5 تا3 ميليون كودك كار اجباراً به دليل اقتصادي و محروميت در مراكز كاري غير استاندارد و در شرايط نامناسب مشغول كار هستند تا با حداقلها به سر ببرند. اين در شرايطي است كه دولتها كم كاري كردهاند و نبايد نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري از كنار كودكان كار و خياباني بيتفاوت عبور كنند. شرايط نامناسب اقتصادي و محروميت و توزيع نامناسب امكانات و خدمات سبب شده است تا آمار كودكان كار و خياباني سير نزولي به خود نگيرد. در حال حاضر وعدهها و اقدامات صورت گرفته هم به دليل نمادين و بدون پشتوانه بودن طرحها كار به جايي نبرده و فقط تشكيل نشستها و جلسات در سطوح مختلف برگزار شده است، خروجي اين جلسات به كف خيابانها و كارگاههاي زيرزميني كشانده نشده است تا كودكاني از جنس ما از رنج و عذاب كارهاي اجباري رها شوند. گويا در بحث كودكان كار به رغم ممنوعيت ذكر شده در اسناد داخلي و بينالمللي براي كار كودكان، اين كودكان كار هستند كه ديده نميشوند!
كودكاني كه كولهبري ميكنند
در بحث آمار كودكان كار، عضو هيئت مديره شبكه ياري كودكان كار و خيابان از وجود حدود ۳ ميليون كودك كار در كشور خبر داد و گفت:متأسفانه در سالهاي اخير تعداد ورود مهاجرت كودكان كار به كشور بيشتر شده است؛ چراكه سختگيري نسبت به ورودشان كمتر شده است. فاطمه قاسمزاده گفت: متأسفانه در جامعه به كودكاني توجه ميشود كه در سطح خيابان مشغول به كار هستند، در حالي كه بسياري از كودكان در كارگاهها و آشپزخانهها مشغول به كار هستند و شرايط بدتري دارند و ديده نميشوند. عضو هيئت مديره شبكه ياري كودكان كار و خياباني افزود: ما كودكاني داريم كه در مزارع كار ميكنند، كولهبر هستند، كار خانگي را كه بسيار سختتر از كار در خيابان است و بيشتر دختران به آن ميپردازند، انجام ميدهند، اما گويا مسئولان فقط كودكاني را ميبينند كه در خيابان هستند. قاسمزاده در مورد آمار كودكان كار گفت: چند سال پيش مركز پژوهشهاي مجلس به صورت تقريبي اعلام كرد تعداد كل كودكان زير 18 سال و تعداد كودكاني كه به مدرسه ميروند بايد محاسبه شود و مابهالتفاوت اين دو آمار، كودكان كار خواهند بود. وي تصريح كرد: بنابر اين ميتوان نتيجه گرفت كه با احتساب 15 ميليون و 300 هزار كودك زير 18 سال و حدود 12 ميليون و 300 هزار كودكي كه به مدرسه ميروند، حدود 2 ميليون و 500 هزار تا 3 ميليون نفر كودك كار در كشور وجود دارد.
عضو هيئت مديره شبكه ياري كودكان كار و خيابان با بيان اينكه همواره انتقاد شده كه اين آمارها اعلام نشود، گفت: زمينه كار انجمنهاي غيردولتي بسيار فراهم شده است و در برنامههايي كه از سوي وزارت رفاه و بهزيستي اجرا شده هر انجمن 100 كودك كار را شناسايي و حمايت كرده است. قاسمزاده گفت: طرحي نيز در بهزيستي وجود دارد با عنوان «كودك كار و خانواده» كه مبلغ كمي نسبت به طرح قبلي به آنها داده ميشود و به طور كلي زمينه كار انجمنهاي غيردولتي بسيار فراهم شده است. وي گفت: 32 سازماني كه عضو شبكه ياري كودكان كار و خيابان هستند در حال حاضر 12 هزار كودك كار را تحت پوشش دارند.
يك چهارم كودكان كار در كشور ايراني هستند
عضو هيئت مديره شبكه ياري كودكان كار و خيابان افزود: مهاجرت از شهرهاي محروم و روستاهاي كشور به شهرهاي بزرگ اتفاق افتاده اما نسبت به مهاجرت خارجي كمتر بوده است در حالي كه قبلاً از استانهاي محروم مانند سيستان و بلوچستان به پايتخت و شهرهاي بزرگ مهاجرت بيشتري صورت ميگرفت. قاسمزاده گفت: يك چهارم كودكان كار در كشور، ايراني هستند و بقيه عمدتاً خارجي بوده و بيشتر از كشور افغانستان و گاهي از پاكستان و عراق به ايران مهاجرت ميكنند. وي با بيان اينكه كودكاني كه در كارگاهها مشغول به كارند، بيشتر ايراني هستند، ميگويد: ما در بررسيهايي كه انجام دادهايم، تعداد دختران كار از پسران كمتر است، البته شايد به اين دليل است كه دختران به كار خانگي بيشتر ميپردازند و پسران به خيابان بيشتر ميآيند. اين انتظار ميرود ناكارآمدي دولت و دستگاههاي متولي از سوي نامزدهاي رياست جمهوري مورد رصد قرار گيرد تا بحث كودكان كار و خيابان از چهره شهرها و مراكز كاري حذف شود و كودكان چه ايراني و چه اتباع خارجي فرصتي براي كودكي پيدا كنند.
