سالهاست مناطقي از كشور به دليل محدوديتهاي متأثر از همجواري با مرزها با مشكلاتي در زمينه اشتغال دست و پنجه نرم ميكنند و از آنجايي كه ناامني مانع جذب سرمايهگذاري در مناطق مرزي شده است، عدم ايجاد اشتغال، بيكاري و فقر، ساكنان اين مناطق را ناگزير به روي آوردن به فعاليتهاي قاچاق در حجم كوچك و بزرگ كرده است.
حتي در اين زمينه رهبر معظم انقلاب نيز تأكيد كردند: «جلوي قاچاق را جدي بايد گرفت. ما تا حالا در مبارزه با قاچاق خيلي جدي عمل نكردهايم؛ در مبارزه با قاچاق جدي عمل كنيد.»
ايشان همچنين در بيانات خود تأكيد كردند كه «مراد من از قاچاق، فلان كولهبر ضعيف بلوچستاني نيست كه ميرود آنطرف يك چيزي را برميدارد روي كول خودش ميآورد اينطرف؛ اينها كه چيزي نيست، اينها اهميتي ندارد؛ با آنها مبارزه هم نشود اشكالي ندارد.»
بيمهري به كولهبران و غفلت از قاچاقچيان در حجم وسيعاما به رغم اين مهم، كولهبري با بيمهريهاي عديده مسئولان هر روز در ورطه جديدي از مشكلات گرفتار ميشود و در مقابل اين قاچاقچيان عمده هستند كه در غفلت دستگاههاي مسئول هر روز چابكتر از قبل به فعاليتهاي سازمانيافته خود ميپردازند.
آنچه مهم بوده خلأ راهكار برخورد با قاچاق چه در حجم وسيع آن و چه در حجم كم چون كولهبري است كه ايجاد اشتغال و حمايت از توليد ملي را از هر سو فرياد ميزند چراكه به طور حتم اگر شغلي مناسب وجود داشته باشد، مرزنشين كشور مجبور به حمل كالاي سنگين و به خطر انداختن جان خود نخواهد شد.
يكي از روستاييان مرزنشين گفته بود «براي امرار معاش خانوادهام هرازگاهي به كشور همسايه ميروم و 200 تا 300 كيلو كالا تا 20كيلومتر روي كول خود حمل ميكنم و در قبال آن 50 هزارتومان دستمزد دريافت ميكنم. بارها به عنوان قاچاقچي كولههايمان توقيف شده و از يك ميليون و 800 هزار تومان تا 5 ميليون تومان به خاطر باري كه ارزش آن بيش از 2ميليون تومان نيست نيز جريمه شدهايم.»
از سوي ديگر در حالي كه پيشتر نيز از خطرات احتمالي براي كولهبران مبني بر سقوط از ارتفاع و برخورد با موارد امنيتي در نوار مرزي صحبت به ميان آمده بود، حادثه سقوط بهمن شنبه شب در ارتفاعات آذربايجان غربي و شهرستان سردشت موجب فوت و مفقود شدن تعدادي از كولهبران منطقه شد.
اشتغال پايدار علاج درد بيكاري جوانان در نقاط مرزيبا حادثه تلخ پيش آمده لازم است با توجه به كمبود امكانات و دور بودن از وضعيت رفاهي مطلوب در برخي نقاط مرزي كشور، فكري اساسي براي امرار معاش مردم در اين مناطق صورت بگيرد.
هرچند نمايندگان مجلس شوراي اسلامي مناطق مرزي و برخي مسئولان، نبود كارخانه و صنايع توليدي در نقاط مرزي كشور را دليل رشد آمار بيكاري جوانان دانستند اما همچنان به دليل بيتوجهي در زمينه ايجاد اشتغال پايدار در نقاط مرزي براي جوانان، بسياري از مردم در اين مناطق همچنان از سر ناچاري و براي امرار معيشت خود دست به كولهبري ميزنند و متأسفانه فرصتهاي بالقوه موجود در مرزها مورد استفاده قرار نميگيرد.
واضح است كه با در نظر گرفتن ساز و كار مشخص براي برخورد با قاچاقهاي كلان و حمايتهاي لازم از كولهبرها جهت امرار معاش، علاوه بر تأمين رفاه مرزنشينان و مشاركت دادن آنان در توسعه اقتصادي اين مناطق، از مهاجرت بسياري از اين افراد به كلان شهرها نيز جلوگيري به عمل خواهد آورد.
