به گفته محققان عصرحاضر، عصر پژوهشهاي علمي پيشرفته اسـت. گسـترش دانـش و فنـاوري نـوين و توانايي بالاي بشر معاصر در حل معضلات و مسائل جامعه، حاصـل پـژوهش بـوده و هـر اندازه مسائل جامعه پيچيدهتر ميشود، ضرورت پرورش و جذب نيروهاي محقـق و ايجـاد تشكيلات براي برنامهريزي در سـاماندهي فعاليـتهاي پژوهشـي هوشـمندانه نيـز بيشـتر احساس ميشود.
اما تحقيقات دانشگاهي در ايران با موانع و محدوديتهاي زيادي روبهرو است كه ميتوان به محدوديتهاي علمي، اطلاعاتي، مالي، محدوديتهاي ابزاري، قانوني و مقرراتي اشاره كرد. وقتي دانشجوي تحصيلات تكميلي پژوهشي رسمي را آغاز ميكند و در پايان بايد از فرضيه و سؤالات طرح شده موضوع انتخابي دفاع كند و آن را در حضور متخصصان دانشگاهي به عنوان داور ارائه نمايد، بايد بتواند بدون محدوديت و با آرامش به پژوهش بپردازد اما در اين مسير بايد از هفتاد خوان بگذرد! دانشجو بدون آنكه آموزش خاصي ديده باشد يا در دوره كارشناسي ديد جامعي پيدا كرده باشد بايد موضوع انتخاب كند و تشخيص دهد در چه زمينه پژوهشي وارد شود و پروپوزال بدهد. البته كمك استاد راهنما را نبايد فراموش كرد ولي آنچه همه ما ميدانيم استاد راهنما در بهترين حالت فقط حضور دارند تا باشند و بسيار كم پيدا ميشود استاد راهنمايي كه نقش راهنما را براي دانشجو ايفا كند. مشكل بعدي كه دانشجويان با آن مواجه هستند مشغوليت بيش از اندازه اساتيد آنهاست. اساتيد يا در شركتها و پستهاي مديريتي بيرون و درون دانشگاه مشغول به كار اجرايي هستند يا بيش از اندازه دانشجو و پايان نامه قبول كردهاند و همين مسئله باعث ميشود كه حتي تا چند روز قبل از دفاع هم بعضاً از موضوع پايان نامه دانشجويان خود نيز بياطلاع باشند.
از طرفي با توجه به قوانين جديد نظير قانون سنوات و جريمه براي سنوات اضافي، دانشجو آنطور كه بايد نميتواند روي پايان نامه وقت بگذارد و همان يكسالي را هم كه درگير است علاوه بر پايان نامه و تحقيق بايد با مشكلات صنفي و آموزشي كه همه دانشجويان اين روزها با آن درگير هستند دست و پنجه نرم كند و همين مسئله باعث ميشود نتيجه تحقيقات آنچنان كه انتظار ميرود قوي نباشد. نكته مهم ديگر مسئله مرز دانش است! دانشجويان و اساتيد در بحث تصويب موضوع پايان نامه در مرز دانش حركت ميكنند و موضوعاتي را بر ميگزينند كه جامعه علمي جهان در مورد آنها تحقيق و پژوهش ميكند اما سؤال اصلي اينجاست كه اين موضوعات چقدر به كار ميآيد و قابليت پيادهسازي در داخل كشور را دارد؟ معمولاً اساتيد به اين دليل سراغ چنين موضوعاتي ميروند كه بتوانند از آنها مقالاتي علمي - پژوهشي در ژورنالهاي معتبر منتشر كنند و به وسيله آن ارتقا پيدا كنند و دانشجويان هم تا حد زيادي مجبورند به اين خواسته اساتيد تن دهند، بنابراين وقتي كار پايان نامه به پايان برسد و مقاله آن منتشر شود چون تا سالهاي سال قابليت پيادهسازي ندارد پايان نامه در قفسههاي كتابخانه خاك ميخورد!
