دوستي ميگفت بيش از 13 سال است كه از زندگي مشتركمان ميگذرد و فرزندي نداريم. هر موقع در مورد بچه با همسرم صحبت ميكنم ميگويد خودمان چه گُلي بر سر پدر و مادرمان زدهايم كه بخواهيم بچهدار شويم...!
استمرار نسل انساني و پرورش افراد براي آينده جوامع از اهداف مهم ازدواج است كه دين اسلام بر آن بسيار تأكيد ميكند. پيامبر «صلي الله عليه وآله وسلم» در تشويق افراد به ازدواج كردن، بر توليد نسل تأكيد ميكنند و آن را موجب افتخار خود ميدانند. در بُعد فردي، بيشتر انسانها علاقه دارند كه نسل آنها استمرار يابد و فرزنداني از خود داشته باشند. دين اسلام به اين نياز رواني (فرزندخواهي) توجه داشته و در متون اسلامي، دعاهاي بسياري براي صاحب فرزند شدن آمده است. در قرآن نيز دعا براي طلب فرزند امر مطلوبي شمرده شده است. در كلمات اولياي دين «عليهم السلام» نيز آمده است كه فرزند داشتن مايه خوشبختي است.
از مواهب فرزندآوري غافل نشويم
اين روزها با همه تأكيدي كه بر مسئله فرزندآوري ميشود، بسياري از ما رغبتي براي اين كار نداريم؛ شرايط اقتصادي، اجتماعي و مقتضيات خاص زمان كنوني دشواريهايي را در اين زمينه ايجاد كرده است. همه ما قبول داريم در شرايط نسبتاً مساعد اقتصادي هم تولد فرزندان جديد محدوديتهايي را ايجاد خواهد كرد. بسياري از ما پس از تجربه حس شيرين مادر يا پدر شدن براي يكبار، نياز ديگري براي تولد فرزند جديد احساس نميكنيم نه اينكه احساس نكنيم چراكه به چشم تنهايي فرزندمان و آسيبهاي ناشي از آن را كم و بيش شاهديم امّا به ياد زحمتها، بيخوابيها و محدوديتها و... كه ميافتيم رغبتي برايمان باقي نميماند. كار سختي است اما هر سختي را بهايي است بهايي از جنس زيبايي و لطافت، بهايي كه قابل معاوضه با هيچ چيز در اين دنيا نيست و پس از به بار نشستنش براي خانوادهها احساس آرامش و رضايت را به ارمغان خواهد آورد. از طرفي اين نكته را فراموش نكنيم كه شيطان براي دور نگهداشتنمان از نيكي، بسياري از كارهاي خير را در ذهنمان دشوار مينماياند. قطعاً سختيهايي در پيش خواهيم داشت اما وقتي گام را در مسير عمل قرار ميدهيم لطف وكمكهاي سرشار خداوندي را با گوشت و خونمان احساس ميكنيم. تلطيف فضاي خانواده، ايجاد نشاط، جلوگيري از پيامدهاي رواني سوء فرزند كم و تك فرزندي و موارد ديگر مهر تأييدي بر آثار مطلوب فرزندآوري است.
تلاش براي ايجاد نسلي پاك
سالها در گوش ما خوانده بودند كاهش جمعيت؛ سياستي كه دغدغه بزرگان و برخي علما از سالهاي دور بوده است و چه خون دلهايي كه بر سر سياستهاي كاهش جمعيت خوردند سياستهايي كه برخي دولتهاي غربي حتي نيم نگاهي به آن نداشته و همواره تا عصر حاضر با برقراري دولتهاي رفاه و برنامههاي تشويقي سعي در افزايش جمعيت خود داشتهاند. حال ما ماندهايم و اين ذائقهسازي كه طي سالهاي اخير در فكر و ذهنمان جاي گرفته و يك شبه قابل تغيير نيست اما هر يك از ما به عنوان يك فرد از جامعه انساني و مهمتر از آن جامعه اسلامي اگر با اشارهاي از بزرگان كلاههايمان را قاضي كنيم و زودتر ابعاد موضوع را بررسي كنيم و قبل از آنكه همچون بسياري ازكشورها از پير شدن جمعيت خود و عواقب ناشي از آن مانند كاهش نيروي انساني جوان و فعال، كاهش نيروهاي دفاعي و... در هراس باشيم جديتر به مسئله نگاه كنيم بُرد خواهيم كرد و مهمتر آنكه خود را مسئول بدانيم در برابر خداي خود، امام خود، مملكت خود و نسلهاي آينده. خيلي از قيد و بندهايي كه حتي فكر كردن به بيش از يكي، دو فرزند را در ذهنمان غيرممكن ميسازد قيد و بندهاي مادي است. فردگرايي و ماديگرايي بخش گستردهاي از زندگيهايمان را در برگرفته؛ دوستي ميگفت بيش از 13 سال است كه از زندگي مشتركمان ميگذرد و فرزندي نداريم هر موقع در مورد بچه با همسرم صحبت ميكنم ميگويد خودمان چه گلي بر سر پدر و مادرمان زدهايم كه بخواهيم بچهدار شويم. انگار در زندگي امروزي همواره اصالت سود خودنمايي ميكند. اگر من نتوانستهام فايدهاي براي پدر و مادرم داشته باشم چرا زحمت بيمورد به خودم بدهم و سالها خود را درگير پروژهاي كنم كه تا آخر عمر ادامه دارد! و جالب آنكه اگر بر همين عقل حسابگر خود هم تكيه كنيم با توجه به روايات وارد شده در اين زمينه تجارت سودمندي خواهيم داشت هر چند عبادت تجار جزو مراتب بالاي عبادت نيست اما شايد فكر كردن به اين موضوع ذرهاي انگيزه در ما ايجاد كند. اگر خوب بينديشيم اعتراف خواهيم كرد كه از طريق فرزندآوري خداوند فرصتي استثنايي را براي ما در حوزه فردي نيز فراهم نموده است.
رخت از اين دنيا بسته باشي و نسلي پاك از خود باقي گذاشته باشي و سالهاي سال موجب رسيدن خيراتي به تو شوند. چه بسا انسانهايي كه با باقي گذاشتن فرزندان صالح پس از مرگ خود بخشيده ميشوند و مسبب آرامش و بخشش و به عنوان باقيات صالحات خواهند بود و انگار اين با فطرت بقاطلب انسانها سازگاري بيشتري دارد.
سستي و تنبلي نكنيم
به نظر ميرسد سستي و تنبلي را هم بايد به موارد كمانگيزگي اضافه كنيم؛ بگذار اين دو روز دنيا را خوش باشيم! چه اصراري داري آرامشمان را بر هم بزني! وگفتوگوهايي از اين دست و البته بد نيست همه را در كمرنگ شدن ارزشهاي معنوي خلاصه كنيم. هر چقدر هم كه روايت بخوانيم تكان نميخوريم... اين همه ثواب كه چه! شايد همه ما نياز داريم هر روز هدف از خلقتمان را در ذهن مرور كنيم تا شايد دچار خودفراموشي نشويم. و نكته ديگر آنكه با وجود تلاشهايي كه در جهت بازسازي فرهنگ تخريب شده در اين زمينه شده و صدالبته در مقايسه با آنچه از دست دادهايم بسيار ناچيز است هنوز برخي با ديد تحقير و تمسخر به خانوادههاي پرجمعيت مينگرند. اگر اهداف و دلايل تأكيد بر افزايش جمعيت را قبول نداريم حداقل به حكم انسان بودن براي علايق و سلايق ديگران فارغ از هر نوع هدفي احترام قائل باشيم يا اينكه خيلي از ما اصل فرزندآوري و شرايط ويژه آن را پذيرفتهايم اما در عمل براي ازدواج خود يا فرزندانمان سراغ خانوادههاي كمجمعيت ميرويم؛ هر چه كم جمعيتتر بهتر! و مثالهايي از اين دستكم نيستند. قبول كنيم عملكرد يكايك ما در تضعيف يا تقويت فرزندآوري تأثيرگذار خواهد بود و يادمان باشد از دست دادن چنين خوان گستردهاي با آن همه وعدههاي بخشش وحسنههاي بيكران حتي در ازاي نگاه پرمهري به فرزند، خسراني بس دردناك در پي خواهد داشت. پس شايسته است با توكل بر خداوند روزيرسان نيتها را ارتقا بخشيم و با اخلاص كه غايت و نهايت دين است ميوههاي دلمان را تقديم آينده جهان اسلام كنيم.
