اصرار آموزش و پرورش بر معرفي يك گزينه منحصربهفرد براي رياست دانشگاه فرهنگيان به عنوان تنها دانشگاه تخصصي تربيت معلم همراه با ابهام در تعيين اولويتها در كميته انتخاب رؤساي دانشگاهها باعث شده دانشگاه با اهميتی مانند فرهنگيان بعد از گذشت 813 روزهنوز بدون رئیس بماند. مسئلهای که ادامهاش احتمال وجود فشار از سوي جريانهاي سياسي در انتخاب رؤساي دانشگاهها را تقويت كرده است.
تعيين تكليف ساختار مديريتي دانشگاهها و مراكز علمي و فناوري از آن جهت اهميت دارد كه با هدايت منابع در بخش آموزش، پژوهش و طراحي و توليد فناوري ارتباط مستقيم دارد، آن هم در شرايطي كه بسياري از مؤلفههاي تمدنساز براي ما وابسته به توسعه علم و ارتقاي فناوري و صنعت داخل است. درك همين اندازه حساسيت روي ساختار مديريت راهبردي و هدفمند جريان توسعه علم و فناوري كافي است براي اينكه تأكيدات مقام معظم رهبري بر مديريت دانشگاهها را درك كنيم و با اين معيار عملكرد دولتها را در حوزه مديريت آموزش عالي بسنجيم.
در اين ميان شوراي عالي انقلاب فرهنگي به عنوان مرجع تعيين صلاحيتهاي مديران دانشگاهي كشور و راهبري راهبردي جريان علم و فناوري در دانشگاهها نقش بسزايي دارد. با اين وجود، اين شورا در طول عمر فعاليت خود در دورههاي مختلف اجرايي، براي تعيين رؤساي دانشگاهها با چالشهايي مواجه بوده و همين چالشها باعث شده چندين بار قانون مدت سه ماهه سرپرستي بر دانشگاهها و تمديد سه ماه ديگر را ناديده بگيرد. ملاحظاتي اجرايي از قبيل عدم موفقيت وزراي پيشنهادي كابينه در گرفتن رأي اعتماد از مجلس، استيضاح مكرر وزير و برگزيدن و معرفي فرد صلاحيتدار برخي از دلايلي بوده كه شوراي عالي انقلاب فرهنگي ترجيح داده در اينگونه موارد از ميزان حساسيت خود روي بندهاي قانوني در تعيين رؤساي دانشگاهها كم كند.
تقويت احتمال فشارهاي سياسي در انتخاب رؤساي دانشگاهها
اما در مورد دانشگاه فرهنگيان هرچه مراجع تصميمگير محدوديتها را ناديده ميگيرند، حساسيت افكار عمومي و جامعه دانشگاهي بيشتر ميشود. اين در حالي است كه مخالفتها با گزينه پيشنهادي براي رياست دانشگاه فرهنگيان باعث نشده گزينه ديگري از سوي وزير معرفي شود به طوري كه گزارشهاي رسيده از شوراي عالي انقلاب فرهنگي نشان ميدهد كه مخالفتهاي برخي از اعضاي كميته مزبور با گزينههاي معرفي شده در تأييد رياست آنها بيشترين نقش را داشته است اما اصرار روي يك فرد خاص با وجود مخالفتها و شواهد بررسي شده از سوي برخي از اعضاي كميته انتخاب رؤساي دانشگاهها در رد صلاحيتهاي وي جاي تعجب دارد. طولاني شدن تكرار اين رفت و برگشت در معرفي يك فرد از سوي وزير آموزش و پرورش و رد صلاحيت او از سوي كميته انتخاب، گمانهزنيها مبني بر نقش فشار جريانهاي سياسي در معرفي گزينههاي رياست دانشگاهها در دولت كنوني را تقويت ميكند.
ترجيح سرپرستي كهنه بر رياست جديد روند معرفي و رد در حالي ادامه دارد كه حتي اين روزها ديگر آن حساسيت اوليه روي محدوده اختيارات قانوني وزير براي تمديد حكم سرپرستي يا محدوده اختيارات سرپرست در اتخاذ تصميمات راهبردي در دانشگاهها از بين رفته است. به بيان ديگر اقداماتي از جمله حذف و اضافه كادر آموزشي و پژوهشي و اخراج و استخدام هيئت علمي و تصميمگيري براي ظرفيت پذيرش دانشجو و عدول از قوانين و اساسنامه دانشگاه در اين رابطه و تعيين تكليف براي فعاليتهاي تشكيلاتي دانشجويان ديگر توجه سياستگذاران را جلب نميكند. اگرچه بيش از دو سال از عمر سرپرستي براي يك دانشگاه گذشته باشد.
از طرفي شوراي عالي انقلاب فرهنگي نيز براي كاهش فشار افكار عمومي در تعيين تكليف رؤساي دانشگاهها به طور متوسط يك هفته در ميان خبري از انتخاب رؤساي دانشگاهها اعلام ميكند. اخباري با تيترهايي نزديك به اينكه تعدادي رئيس دانشگاه از سوي كميته تعيين رؤساي دانشگاهها انتخاب شدند اما مراجعه به متن خبر نشان ميدهد كه تعداد قابل توجهي از رؤساي ياد شده در تيتر اخبار، رؤساي واحدهاي دانشگاهي دانشگاههايي مانند دانشگاه آزاد هستند.
وقتي اصرار و ابهام در هم ميآميزنداگرچه پيگيريهاي «جوان» براي پي بردن به نحوه انتخاب اولويتها در تعيين تكليف رؤساي دانشگاهها از سوي كميته ياد شده نتيجهاي در بر نداشت اما مشاهدات نشان ميدهد دانشگاههاي تعيين تكليف شده اگرچه در حد يك واحد دانشگاهي كوچك، از نگاه كميته تعيين رؤساي دانشگاهها از تنها دانشگاه تخصصي تربيت معلم مهم در بهرهمندي از رئيس مهمترند.
دانشگاه تهران نيز به عنوان نماد آموزش عالي مدرن كشور پيش از اين و به دلايل نزديك به آنچه ذكر شد از بهمن سال 92 تا 19 خرداد سال جاري يعني 476روز در دولت يازدهم به بيرئيسي مبتلا بود.
گفتني است، يك هفته پيش علياصغر فاني در اظهارنظري رسانهاي درباره تعيين تكليف انتخاب رئيس دانشگاه فرهنگيان، با بيان اين مطلب كه دكتر مهرمحمدي را براي بار دوم به كميته انتخاب اساتيد دانشگاه معرفي كردهايم، گفت: اميدواريم به زودي حكم قطعي براي رياست دانشگاه فرهنگيان صادر شود.
علاوه بر اين تبصره3 ماده واحده «تفويض صلاحيت انتخاب رؤساي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي به كميته منتخب شوراي عالي انقلاب فرهنگي» نحوه تكميل تركيب كميته پنج نفره انتخاب رؤساي دانشگاهها را در پي اتمام مدت حكم رئيس هيئت نظارت و بازرسي تغيير داده است. بر اين اساس، اين كميته با حضور دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي، وزراي علوم و بهداشت و رؤساي نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها و دانشگاه آزاد اسلامي تشكيل ميشود.
