پزشكسالاري در وزارت بهداشت حكايت زخمي كهنه است كه نظام سلامت را با خود درگير كرده و با اجراي طرح تحول سلامت نه فقط شكاف ميان پزشكان و پرستاران ترميم نشده بلكه با اجراي يك شبه كتاب ارزشگذاري نسبي تعرفههاي درمان و افزايش 120 تا 300 درصدي مزد درمان و اجرايي نشدن قانون تعرفهگذاري خدمات پرستاري بعد از هشت سال اين شكاف را عميقتر كرده است به خصوص اينكه پرستاران معتقدند پزشكان بهواسطه كار آنان و مهر خود پول درميآورند.
هشت سال از تصويب قانون تعرفهگذاري خدمات پرستاري ميگذرد؛ هشت سالي كه اين قانون به دليل نداشتن بودجه اجرايي نشد. سال گذشته اما در گام سوم طرح تحول سلامت تعرفههاي پزشكي تا سه برابر افزايش يافت. اين ماجرا موجب شد اختلاف دستمزد ميان پزشك و پرستار كه پيش از اين در مواردي تا 300 برابر بود، حالا بيش از پيش افزايش يابد و موجبات اعتراض جديتر آنان را فراهم آورد، حتي اجراي نامناسب نظام پرداخت مبتني بر عملكرد اگرچه در مواردي دريافتي پرستاران را تا 5/2برابر افزايش داد اما همين سيستم در برخي بيمارستانها مانند بيمارستان الزهراي اصفهان به گونهاي اجرا شد كه پرستاران كارانه يك ريالي دريافت كردند! روز گذشته نيز قائممقام نظام پرستاري كشور در نشستي خبري گفت: هماكنون بسياري از خدماتي كه پرستاران انجام ميدهند مُهر پزشك ميخورد.
پول درآوردن پزشكان از زحمت پرستاران طرح تحول سلامت اگرچه با كاستيها و انتقاداتي مواجه است اما بنا به اظهار وزير بهداشت توانسته ارتقاي رضايتمندي مردم را در پي داشته باشد. اين طرح موجب شد افزايش 9 تا 12 درصدي مراجعه به بيمارستانها شكل بگيرد كه اين به معناي افزايش بار كاري پرستاران و كادر درمان بود. گام سوم طرح تحول با افزايش تعرفهها كوشيد به ازاي اين افزايش مراجعه، رضايت پزشكان را جلب كند.
اين مسئله موجب افزايش انتظار پرستاران شد، در حالي كه تدبيري براي جلب رضايت آنان صورت نگرفت. به گفته محمد شريفي مقدم قائممقام نظام پرستاري كشور در حالي كه بسياري از امور مربوط به بيماران را پرستار انجام ميدهد ولي اين كارها مُهر پزشك ميخورد و پزشك پول آن را دريافت ميكند در حالي كه اگر به طور مثال پزشك به ازاي آن خدمت 10 هزار تومان دريافت ميكند ميتوان با تعرفهگذاري پرستاري هزينه آن را به 4 هزار تومان كاهش و آن پول را به پرستار داد تا انگيزه پيدا كند، در اين صورت بيمار نيز كمتر پول دهد ولي امروزه پزشكان از زحمت پرستاران پول درميآورند و ريشه اين مشكلات در سيستم پزشكسالاري وزارت بهداشت است، كما اينكه حتي پزشكان عمومي نيز با همين سيستم معيوب مشكلاتشان از جامعه پرستاري بيشتر است.
اشغال تمام پستهاي مديريتي توسط پزشكان قائممقام نظام پرستاري كشور با طرح اين سؤال كه چرا ساختار طرح كارانه كه 50 سال از عمر آن در دنيا ميگذرد و حتي اين طرح نيز برچيده شده است در كشور ما اجرا ميشود يا اينكه چرا مديريتهاي بيمارستاني ما اصلاح نميشود، افزود: كساني كه قدرت را در وزارت بهداشت در دست دارند، منابع را نيز به سمت خود ميآورند و اين منابع به صورت غيرعادلانه توزيع ميشود.
وي با انتقاد از اينكه قانون تعرفههاي پرستاري از سال 86 تاكنون و با وجود جلسات كارشناسي بسيار اجرا نميشود، خاطرنشان كرد: در برابر اين، طرح تحول سلامت يا طرحهاي معاونت آموزشي وزارت بهداشت يك شبه اجرا ميشود، در حالي كه در طرح تحول سلامت 7 هزار خدمت تعريف شده بود ولي در تعرفههاي پرستاري فقط 250 خدمت تعريف شده است.
شريفيمقدم درباره استاندارد پرستاري در كشور افزود: طبق استانداردها بايد به ازاي هر يك هزار نفر جمعيت سه پرستار تربيت شود كما اينكه در امريكا اين آمار 10 و در اروپا هشت پرستار است، در مجموع بايد ميزان كنوني پرستاران كشور دو برابر شود. به گفته وي پرستاران حتي اتاق استراحت براي خود ندارند ولي يك استاد علوم پزشكي كه هر شش ماه يكبار به بيمارستان ميآيد براي خود اتاق استراحت دارد.
قائممقام نظام پرستاري كشور با انتقاد از مديريت پزشكمحور در كشورمان گفت:پرستاران در اتاق جراحي نيز مورد توهين كادر پزشكي قرار ميگيرند و اين نشئت گرفته از مديريت وزارت بهداشت است زيرا اداره بيمارستانها علم مديريتي است كه متأسفانه در كشور ما اينگونه نيست. رؤساي بيمارستانها بايد عضو هيئت علمي باشند. در حالي كه اين افراد بيشتر دغدغه مطب و جراحيهاي خود را دارند. اين در حالي است كه در يكي از بيمارستانهاي مهم كشور استراليا رئيس بيمارستان فوقليسانس پرستاري دارد.
بنا به تأكيد شريفيمقدم در اجراي طرح تحول سلامت از پرستاران و سازمان نظام پرستاري مشورتي گرفته نشد، در حالي كه در تمام دنيا حتي اداره بيمارستانها نيز با مشاركت بيمار صورت ميپذيرد.
