هزينه‌هاي اردوغان براي تركيه

ترکيه به رياست جمهوري اردوغان و نخست‌وزيري داوود اوغلو در قالب حزب عدالت و توسعه يکي از بازيگران قابل توجه در معادلات منطقه است. کشوري که به دليل موقعيت جغرافيايي به دنبال معرفي خود به عنوان ابر قدرتي منطقه‌اي با نقش‌آفريني جهاني است.

رفتارهاي ترکيه اين ذهنيت را در جهانيان ايجاد کرده که آنکارا به دنبال احياي امپراطوري عثماني در قلمرو اقتصادي و سياسي است. هر چند که اشغال جغرافيايي کشورها در ابعاد گسترده در عصر حاضر امکان‌پذير نمي‌باشد اما سلطه بر کشورها با مصادره ساختار سياسي، اقتصادي و امنيتي آنها ابزار سلطه‌ري قدرت‌ها گرديده و سران ترکيه نيز در تصور اجراي چنين سناريويي مي‌باشند.

سرنگوني مبارک و به قدرت رسيدن اخوان‌المسلمين با رياست جمهوري مصر و تحولات تونس و ليبي اين توهم را در سران آنکارا ايجاد کرد که مي‌توانند براي تحقق اين طرح اقدام نمايند. گذشت زمان عملا اين تفکر را باطل ساخت در حالي که ترکيه هزينه‌هاي امنيتي، اقتصادي و سياسي بسياري را براي آن پرداخت نمود که از آن جمله از دست دادن استقلال و آزادي خود در برابر دخالت‌ها و نسخه‌پيچي‌هاي غرب بود.

دامنه اين رفتار تا بدان جا پيش رفت که ترکيه حتي به بازيچه عربستان در منطقه مبدل گرديد که تحرکات آن عليه سوريه و عراق از نشانه‌هاي آن است. اين روزها در حالي منطقه با محوريت عراق و سوريه درگير جنگ با تروريسم است که بار ديگر رفتارهاي ترکيه بيانگر نکاتي قابل توجه است. روسيه که خطر تروريسم را براي امنيت ملي خود احساس کرده در هفته‌هاي اخير در کنار جبهه مقاومت شامل جمهوري اسلامي ايران، عراق، سوريه و حزب‌ا... لبنان قرار گرفته است. بسياري از کشورها از جمله روسيه دريافته‌اند که جز ائتلاف مقاومت مبارز واقعي با تروريسم وجود ندارد و ائتلاف کشور آمريکا صرفا بهانه‌اي براي حمايت و تقويت تروريسم است.

در اين ميان ترکيه به جاي حمايت از ائتلاف جديد عليه تروريسم به موضع‌گيري عليه آن روي آورده‌اند که محکوم‌سازي ورود روسيه به عرصه و تاکيد بر تقابل نظامي با آن، بخشي از اين رفتارها است. هر چند آنکارا با اين اقدامات به دنبال رسيدن به اهداف داخلي و منطقه‌اي است.

اما بررسي ريشه‌هاي تحولات نشانگر تکرار اشتباه محاسباتي سران آنکارا است.

اولا ترکيه خود را براي انتخابات پارلمان زودهنگام (اوايل نوامبر) آماده مي‌سازد. نگاه مردم ترکيه بر اصل همراهي با سوريه و متحدانش در مبارزه با تروريسم است چنانکه دليل ناکامي حزب حاکم عدالت و توسعه در انتخابات پيشين نيز عدم ورود به اين عرصه بوده است. اکنون درحالي ترکيه به تقابل با سوريه و روسيه مي‌پردازد که نتيجه آن انزجار بيشتر مردم ترکيه از دولتمردانشان است که مي‌تواند زمينه‌ساز تکرار شکست حزب‌عدالت و توسعه در انتخابات گردد.

ثانيا عدم مبارزه با تروريسم زمينه‌ساز تقويت تروريستها گرديده که از پيامدهاي آن انفجارهاي اخير در ترکيه است که صدها کشته و زخمي بر جاي گذاشت. سران ترکيه به جاي مبارزه با تروريسم به عرصه تقابلي با روسيه و روسيه مي‌پردازند که به تقويت تروريسم در منطقه منجر مي‌گردد که دامن ترکيه را نيز خواهد گرفت.مسئله‌اي که از آن با عنوان خيانت سران آنکارا را به مردم و سرزمين ترکيه مي‌توان از آن ياد کرد.

ثالثا ترکيه خود را از محورهاي جهان اسلام مي‌داند و حتي داعيه‌دار هدايت جهان اسلام است که مواضع خود در قبال رژيم صهيونيستي و حمايت از فلسطين را سندي بر اين اصل عنوان مي‌کند. رفتارهاي ترکيه در قبال سوريه و روسيه چندين ضرر را بر جهان اسلام وارد مي‌سازد.

نخست آنکه زمينه‌ساز ترويج تروريسم در منطقه مي‌گردد که تهديدي بزرگ براي جهان اسلام خواهد بود. دوم آنکه سياستهاي غرب براي ايجاد شکاف در جهان اسلام و تضعيف و حذف مقاومت را رقم مي‌زند که مسلما خسارت‌هاي جبران‌ناپذيري براي جهان اسلام به همراه دارد. سوم آنکه از يک سو افکار عمومي را از مسئله فلسطين که اين روزها بسيار حساس گرديده به مسائل حاشيه‌اي نظير تقابل ترکيه با روسيه سوق مي‌دهد و از سوي ديگر انرژي مقاومت را به جاي مقابله با رژيم صهيونيستي به تقابل با ترکيه رفتارهاي منفي آن سوق مي‌دهد.

ترکيه در حالي زمينه‌‌ساز اين دو مسئله مي‌شود که عملا خيانت به فلسطين و به دور از ادعاهاي آنکارا مبني بر محور حمايت از فلسطين بوده است. با توجه به آنچه ذکر شد به صراحت مي‌توان گقت که تحرکات ترکيه به نام آنچه مقابله با سوريه و روسيه ناميده مي‌شود عملا چالش‌آفريني درون و بيرون ترکيه است که در کنار ايجاد مشکلات براي هم‌حزبي‌هاي دولتمردان ترکيه در حزب عدالت و توسعه گرفتارسازي ترکيه و جهان اسلام در بحران‌هاي جديد را رقم مي‌زند که پيامدهاي جبران‌ناپذيري به همراه خواهد داشت.