4 سناريوبراي بررسي «برجام»

آسيب‌شناسي از محتواي توافق هسته‌اي به نقطه‌اي رسيده كه نشان‌ مي‌دهد شاخص‌هاي يك توافق خوب كه بايد همسان و برابر، متناظر و همزمان و هم وزن باشد تا حداقل‌هاي ممكن براي يك توافق برد- برد را ثبت كند، در برجام وجود ندارد و تلاش‌هاي دولت براي حذف مجلس از بررسي توافق هسته‌اي نيز كه با تكيه بر توجيهات سست همراه بوده، بي‌نتيجه است. اگر دكتر روحاني با اين توجيه كه او و وزير خارجه چيزي را امضا نكرده‌اند قصد دارد نشان دهد نيازي به وارد شدن مجلس نيست، بايد پرسيد آيا آنچه را هم كه امضا نكرده‌ايد، هنوز تعهدآور نشده است؟ اگر چنين است، آنچه در قبال آژانس در دو ماه گذشته انجام شده، مگر در چارچوب و اجراي مفاد برجام صورت نمي‌گيرد؟
به هر حال مجلس شوراي اسلامي اكنون بايد در قبال يك تكليف ملي و سرنوشت‌ساز رأي خود را اعلام كند و حتي اگر دولت محترم تمايلي براي وارد شدن ديگر اركان نظام ندارد و قصد دارد همين محتواي معيوب را بر نظام تحميل كند، مجلس در نگاهي مسئولانه و ناظر به منافع  ملي و همه ظرايف زماني، سياسي و امنيتي مواضع خود را روشن كند. به نظر مي‌رسد مجلس حداقل با چهار سناريو مواجه است تا موضع خود را در قبال برجام اعلام كند. سناريوي اول اين است كه با توجه به اشكالات جدي و آسيب‌هاي غيرقابل اغماض و عدم رعايت خطوط قرمز يا قانون دفاع از حقوق هسته‌اي، آن را رد كند. اين سناريو پيامد‌هاي داخلي و خارجي در بر خواهد داشت و ضمن اتهام خارجي براي بر هم زدن توافق در محيط داخلي هم، فرصت‌طلب‌هاي داخلي و فتنه‌گران، مجلس را به جلوگيري از حل مشكلات متهم خواهند كرد.
در سناريوي دوم، مجلس مي‌تواند صرفاً با ديدن مزيت‌هاي غير نقد و اغماض آسيب‌ها و اشكالات و در موضعي انفعالي در قبال دولت، برجام را تأييد كند اين سناريو هم با پيامدهاي داخلي و خارجي و نامطلوب همراه خواهد شد. سناريوي سوم ناظر به اين است كه مجلس محترم با تكيه بر اشكالات غيرقابل اغماض و ناديده گرفتن برخي نواقص، «تأييد مشروط» خود را اعلام كند و دولت را در اجراي برجام موظف به تأيين اين خواسته‌ها كرده و جايگاه نظارتي خود بر مفاد توافق را پررنگ‌تر كند. در سناريوي چهارم كه همانند سناريوي سوم از پيامدهاي منفي كمتر و مزيت‌هاي ملي برخوردار است، مجلس محترم مي‌تواند بر اساس يك مصوبه قانوني خواسته‌هاي متكي بر نواقص و آسيب‌هاي اساسي را از شوراي عالي امنيت ملي بخواهد تا در راستاي قانون و مصوبه قبلي براي دفاع از حقوق هسته‌اي، به اعلام نظر و اعمال خواسته‌هاي مبتني بر تأمين حداقل‌هاي حقوق هسته‌اي و رعايت خطوط قرمز و ملاحظات اعلام شده رهبر معظم انقلاب اقدام كند.  همانگونه كه اشاره شد، هر يك از سناريوهاي چهارگانه از وجوه ايجابي و سلبي و پيامدهاي مثبت و منفي برخوردارند كه مجلس محترم با نگاهي حسابگرانه و منصفانه و ذيل منافع ملي از روش و سناريوهاي مناسب‌تر استفاده كند.