روز پنجشنبه در اقدامي بيسابقه يك عضو داعش كه لباس كارگر ساختماني به تن كرده بود خود را به جمع نيروهاي امنيتي و پليس عربستان در مسجد ابها مركز استان عسير زد و كمربند انفجاري خود را هنگام برگزاري نماز جماعت منفجر كرد كه در جريان آن 15 نفر از جمله 12 نيروي پليس و 3 كارگر ساختماني كشته و تعداد ديگري نيز زخمي شدند، البته پيش از اين نيز چند حمله مشابه چه در مسجد شيعيان عربستان و چه كويت روي داده بود كه در جريان آنها با توجه به كثرت نمازگزاران در نماز جمعه تعداد زيادي شهيد يا زخمي شده بودند اما انفجار شهر ابها اولين مورد از نوع خود است كه داعش مسجد سنيها و آن هم متعلق به نيروهاي پليس و امنيت عربستان را مورد حمله قرار ميدهدو همين مسئله چرايي اين حمله را در كانون توجه رسانهها و محافل تحليلي قرار ميدهد. اگر آنگونه كه اعلام شده داعش مسئول اين حمله بوده باشد، در اين صورت ميتوان چند عامل را در اين زمينه مؤثر دانست:
نخست اينكه عربستان به تازگي در پي تحولاتي كه پس از توافق هستهاي ميان ايران و گروه 1+5 روي داده ناچار شده است گامهايي به سمت مبارزه با داعش بردارد، البته عربستان از زمان تشكيل ائتلاف ضد داعش عضو اين ائتلاف بود و يكي از ستونهاي اصلي آن را تشكيل ميداد اما اين ادعا از حد شعار فراتر نميرفت و هيچ وقت ابعاد عملي به خود نميگرفت. از اين ديد همين كه عربستان به ناچار به سمت مبارزه جديدبا داعش هل داده شده اين گروه نيز درصدد انتقام برآمده و از اين ديد به نظر ميرسد يكي از اهداف حمله انتحاري اخير عليه نيروهاي امنيتي عربستان هشدار به مقامات اين كشور درباره درگيري شديد با اين گروه است و از اين ديد اين احتمال وجود دارد كه داعش در آينده هستههاي داخلي خود را در عربستان فعال كند.
دوم اينكه هر چند مباني فكري داعش نيز همانند القاعده و ديگر گروههاي تكفيري به مذهب وهابي در عربستان ميرسد و آبشخورهاي فكري و مذهبي آن در مدارس ديني اين كشور قرار دارد اما به لحاظ سياسي عربستان بيشتر از گروههاي تكفيري رقيب داعش همچون النصره در سوريه يا القاعده در يمن حمايت ميكند كه همين مسئله به تقويت گروههاي رقيب داعش در سوريه و يمن منجر ميشود و از اين ديد نيز ماهيت حمله انتحاري داعش در ابها جنبه انتقام جويانه وتلافيجويانه به خود ميگيرد.
از ديگر سو محل، مكان و شكل حمله انتحاري داعش در ابها نيز قابل تأمل است. انتخاب عسير براي انجام اين عمليات حاكي از استفاده داعش از فضاي ناامني و بيثباتي حاكم بر استانهاي مرزي همچون عسير است كه از تبعات تجاوزنظامي عربستان به يمن محسوب ميشود و از اين جهت اين حمله را ميتوان از جمله هزينههاي جنگ يمن به حساب آورد. استفاده داعش از لباس مبدل خدمتكاران شاغل در عربستان نيز ميتواند نيروهاي امنيتي اين كشور را به بيش از 3ميليون خدمتكار و كارگر شاغل در اين كشور مظنون و مشكوك سازد و از اين طريق نگرانيهاي داخلي را افزايش دهد.
از اين رو در مجموع ميتوان گفت هر چند امكان دارد عربستان به طور تاكتيكي از حمله انتحاري اخير در شهر ابها عليه نيروهاي امنيتي اين كشور استفاده كند و خود را قرباني تروريسم معرفي كند اما به نظر ميرسد اين حمله ميتواند سرآغازي براي دور جديد ناامني در اين كشور باشدكه با توجه به زمينههاي گسترده حمايت داخلي از داعش و وجود هستههاي مخفي اين گروه ميتواند اين كشور را وارد تونل تاريك سازد. بر اين اساس ميتوان گفت چاقويي كه عربستان براي ديگران تيز كرده بود بالاخره دسته خودش را نيز بريد.
