به عقيده كارشناسان تغييرات در حوزه سرطان هميشه وجود دارد و آمارها نيز به صورت سالانه تهيه ميشود ولي به هر حال مسئله افزايش در تعداد مبتلايان به سرطان كاملاً چشمگير است و متناسب با اين زمينه بايد برنامهريزي لازم صورت پذيرد. اين برنامهريزيها نه تنها در ايران بلكه در تمام جوامع بينالمللي پيريزي و پياده ميشود و استراتژيهاي مشخصي با بيماري سرطان صورت ميپذيرد كه مهمترين راه مقابله با آن مسئله پيشگيري است.
در زمينه بيماريهاي سرطاني اكثر پزشكان معتقدند بايد به حوزه پيشگيري بيش از ديگر حوزهها توجه شود. به نحوي كه پيشگيري در اين بيماري بايد از روز تولد آغاز شود چون مسائل سرطان مباحث آني و روزمرگي نيست و عوامل تأثيرگذار در بروز سرطان سالهاي سال زمان ميبرد تا به منصه ظهور برسد. بنابراين رعايت نكات پيشگيري از بدو تولد ميتواند كمك شاياني در جلوگيري از ابتلا به آن داشته باشد. اما در مقابل تمام پيشگيريها، زندگيهاي ماشيني و به تبع آنها آلودگيهايي كه مستقيماً وارد ريه و ششها ميشوند اكثر شهرنشينان و به خصوص پايتختنشينان را نگران كرده است. آلايندههايي كه در هوا وجود دارند يكي از عوامل اصلي ابتلا به سرطانها به شمار ميآيند. آلايندهها باعث بروز بيماري قلبي، عروقي و ريوي ميشوند كه در درازمدت زمينه را براي ايجاد بيماريهايي از جمله سرطانها ايجاد ميكنند.
بيشك سرطان يكي از علل عمده مرگ و مير در ايران و جهان محسوب ميشود، بنابراين برخورداري از اطلاعات كافي درباره عوامل سرطانزا به منظور پيشگيري و مبارزه با اين بيماري ضروري است. بر اساس آخرين بررسيهاي انجام شده در ايران سرطان پس از بيماريهاي قلبي و عروقي و حوادث جادهاي سومين عامل مرگ و مير محسوب ميشود به طوري كه سالانه بيش از 30 هزار نفر جان خود را بر اثر ابتلا به سرطان از دست ميدهند.
با اين حال كنترل سرطان بر شش پايه استوار است: تشخيص زودرس، درمان به موقع، پيشگيري، انجام پژوهش، ثبت سرطان و مراقبت از بيماران سرطاني پايههاي كنترل اين بيماري محسوب ميشود.
غذاهاي مرگبار
متأسفانه در حال حاضر يكي از دلايل افزايش مرگ در روستاييان ايران به دليل تشخيص ديرهنگام بيماري سرطان است. با اينكه علم توانسته است بسياري از انواع سرطانها را بشناسد اما چندي پيش رئيس جامعه متخصصان داخلي ايران اعلام كرده بود؛ «هنوز هم برخي سرطانها ناشناخته هستند به همين دليل تعداد مرگ و ميرهاي ناشي از سرطانها در كشور ما از كشورهاي ديگر بيشتر است و اين مسئله در روستاها آمار بالاتري را نشان ميدهد.»
دكتر ايرج خسرونيا گفته بود:«متأسفانه سرطان سينه در زنان و سرطان پوست در مردان حرف اول را ميزند. در كشور ما زنان با درمانهاي خانگي و خود درماني كار را پيش ميبرند و براي بررسي به پزشك مراجعه نميكنند اين در حالي است كه بايد هر شش ماه يك بار به پزشك مراجعه كنند تا چنانچه به اين بيماري مبتلا يا مستعد آن هستند اقدامات درماني صورت پذيرد. براين اساس ۲۳ درصد سرطانها مربوط به پوست، ۱۴ درصد دستگاه گوارش و بين ۳۰ تا ۳۲ درصد سرطانها نيز مربوط به سينه است.»
به گفته متخصصان، معده اكثر ايرانيان به خاطر مصرف مواد غذايي ناسالم مشكل دارد. بر همين اساس عفونتهاي هليكوباكتر موجب سرطان معده و اثنيعشر ميشود كه رعايت اصول بهداشتي با جدا كردن ظروف، استفاده از وسايل شخصي مانند مسواك و حوله ميتواند جلوي اين بيماريها را بگيرد. همچنين برخي از اين بيماريها با دست دادن و استفاده از وسايل مشترك نيز انتقال مييابد.
زندگيهاي سرطاني
تغيير سبك زندگيها و نوع پخت و پزها را هم بايد يكي ديگر از عوامل شيوع سرطان در ايران به حساب آورد. متأسفانه يكي از عوامل ايجاد سرطان در آشپزخانهها خوابيده. استفاده از مايكروويو و آنتنهايي كه تلفنهاي همراه روي پشتبام زدهاند ميتوانند موجب ابتلا به سرطان شود. اين نكته را نيز بايد مدنظر قرار داد كه تأثير امواج براي يك نوزاد با يك ورزشكار فرق ميكند. فاصله شخص با امواج نيز در تأثيرپذيريها مدنظر قرار دارد. ولي با اين حال هنوز آمار دقيقي از سوي مراكز بهداشتي و درماني و وزارت بهداشت مبني بر تأثير منفي امواج بر جسم منتشر نشده است.
اثر مخرب امواج به طول موج بستگي دارد و هر چه كوتاهتر باشد بدتر است. همچنين كساني كه نسبت به استفاده از اينترنت وايرلس در خانه نگران هستند بايد بدانند كه خطر استفاده از آن به دليل طول موج بالا كمتر است.
امروز بايد قليان و سيگار را در دسته قاتلان انسان قرار داد زيرا پژوهشها نشان ميدهند استعمال دخانيات مهمترين عامل ابتلا به سرطان پانكراس است كه بدترين نوع سرطان در ايران است. همچنين سرطان مثانه در افراد سيگاري بيشتر از ساير افراد ديده ميشود. متأسفانه تمام دستفروشها اين اجازه را دارند كه سيگار بفروشند و باجههاي روزنامهفروشي نيز به جاي باقي پول سيگار ميدهند. درحالي كه در خارج از كشور مكانهاي مخصوصي براي فروش سيگار وجود دارد. در همين راستا استعمال قليان يكي ديگر از عوامل ايجاد سرطان است. دود قليان حاوي مواد سرطانزاست و قارچ موجود در آن موجب عفونت سيستم تنفسي ميشود.
با كمال تأسف بايد گفت، ۱۴ درصد سرطانها در ايران در طول سال به مرگ ختم ميشود، اما در كشورهايي مانند امريكا، كانادا و ژاپن به دليل تشخيص به موقع اين ميزان زير ۱۰ درصد است. با اين اوصاف نبايد فراموش كنيم كه بسياري از سرطانها قابل پيشگيري است. اگر افراد از رژيم غذايي مناسب، ميوه، سبزي و لبنيات استفاده كنند ميتوانند جلوي ۴۰ درصد سرطانها را بگيرند.
