در هياهوي كلانشهر 650 كيلومتر مربعي كه 10 ميليون نفر را در خود جاي داده است و در مركزيت تقاطع شرق به غرب و شمال به جنوب پايتخت، اراضي 560 هكتاري قرار گرفته است كه تحت عنوان «اراضي عباسآباد» با اجراي طرح جامع مستقل در حال تبديل شدن به قطب فرهنگي و گردشگري است. روند احداث پروژههاي فرهنگي در اين اراضي درحالي تكميل ميشود كه تمامي طرحها و پروژهها باالهام از ديدگاه فرهنگي تبديل به آيينه تابناك هويت ايراني –اسلامي خواهد شد. بيترديد اراضي عباسآباد در مدت 9 سال تلاش بيوقفه مديريت شهري توانسته است به عنوان فضايي فرهنگي و گردشگري با طبيعت سرسبز در دل شهر خاكستري براي شهروندان و گردشگران داخلي و خارجي مكان امن و توأم با آرامش و آسايش و آموزههاي فرهنگي و علمي و معنوي را فراهم سازد كه علاوه بر فضاي دلنشين آن و فعاليتهاي مختلف هنري، سازههاي علمي و تفرجگاهي بسياري را نيز در دل خود جاي داده است. دكتر اردشير نوريان مرد ديروز صحنههاي جنگ حالا در كسوت مديرعامل شركت نوسازي اراضي عباسآباد با تلاشي مضاعف مشغول فعاليت براي عمران و آباداني اراضي است كه در طول سالهاي متمادي براي تصرف آن خوابهاي بسياري ديده شده بود. او از تلاشها براي ساخت و ساز فرهنگي با الهام از هويت ايراني - اسلامي با نگاه به مؤلفههاي هنري و علمي ميگويد و ظرفيت اين مجموعه براي تبديل شدن به قطب فرهنگي و گردشگري را بسيار باارزش عنوان ميكند. او ميگويد شهستان ديروز كه قرار بود به ارگ شاهي تبديل شود حالا با تكيه بر دانش ايراني - اسلامي به منطقه منحصر به فردي تبديل خواهد شد كه ميتواند آموزههايي از شعر ايراني، نماد و سنبلهايي از شهادت، ايثار و مقاومت، فعاليتهاي علمي، جلوههايي از ادبيات، معماري، هنر، موسيقي با الهام از هويت ايراني- اسلامي را براي بازديدكنندگان و استفادهكنندگان ارائه دهد. به گفته وي با افتتاح هر يك از پروژهها جمعيت بسياري از نوجوانان و جوانان گرفته تا خانوادهها در ايام مختلف سال در اين مكان حضور پيدا ميكنند تا از فضاها و مراكز فرهنگي، علمي و آموزشي آن استفاده كنند و به دور از شلوغي شهر از فضاي سبز دلنشين آن بهرهمند شوند. گپي خودماني را با او انجام داديم تا با قلب تپنده فرهنگي و گردشگري پايتخت يا بهتر بگويم ايران – اسلامي بيشتر آشنا شويم.
من تهران را دوست دارم و خاطرههاي زيادي از اين شهر دارم. من تا نوجواني در شهركرد بودم و بقيه زندگيام در تهران شكل گرفت.
حضور من در تهران به سال 1364 برميگردد كه دانشجوي رشته مخابرات دانشگاه خواجه نصير بودم كه البته مدت زيادي طول نكشيد.
در زمان جنگ من تحصيل را رها كردم و به جبهه رفتم و مجدداً در سال 68 به تهران بازگشتم و در رشته علوم سياسي دانشگاه تهران مشغول تحصيل شدم. از بعد از حضور در جبهه من بهكلي آدم ديگري شدم. هنوز هم حال و هواي جبهه را دارم. آن دوران، دوران طلايي زندگي من بود و بعد از آن با همان روحيه و حال و هوا وارد اجتماع شدم. در هرجايي كه كار كردم فكر كردم شلمچه است؛ اما هنوز خلوتم را باحال و هواي روزهاي جنگ سپري ميكنم.
شما با روحيه يك بسيجي، شهردار شهركرد و بعد هم شهردار منطقه 14 تهران شديد. كدام سختتر است؟ بسيجي بودن يا شهردار بودن؟!
هر دو خدمت به خلق است اما خب دوران جنگ دوران خاصي بود. ارزشمندترين، طلاييترين، دوستداشتنيترين و بهيادماندنيترين سالهاي زندگي من بود. هيچ كجا شيريني طلاييه، جفير، پاسگاه زيد و شلمچه با آن گرماي بالاي 50 درجه را ندارد و بايد بگويم كاركردن در شهرداري كلاً سخت و پيچيده است. يك كار چندبعدي است. از طرفي دشوار و حساس است و از طرف ديگر مبارك و شيرين!
مدير يك منطقه ويژه بودن چطور؟
منطقه عباسآباد واقعاً ويژه است چون بين سه منطقه 3، 6 و 7 قرار گرفته و تابع هيچكدام نيست. تابع طرح جامع و ضوابط و مقررات خودش است.
سير تحولات تاريخي، اراضي عباسآباد را از يك ارگ حكومتي به مركز بزرگ فرهنگي تبديل كرد. جهان امروز روزبهروز در حال رشد و تغيير است و ما براي پيشرفت نيازمند بررسي گذشته و حال هستيم. روزگاري اين منطقه جايي براي مراكز دولتي بود. جايي كه در آن نشاني از مردم نبود. اما امروز اين منطقه با درايت مقام معظم رهبري و راهنماييهاي داهيانهشان به مركزي بزرگ براي حضور و استفاده شهروندان تبديل شدهاست. منطقه ويژه عباسآباد، قطب بزرگ فرهنگي پايتخت و كشور است و مكاني است براي فعاليتهاي فاخر فرهنگي.
روند توسعه در تهران را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
روند توسعه در تهران شتابان است. مطمئناً تهران 10 سال آينده با تهران امروز، تفاوتهاي چشمگيري خواهد داشت. در واقع از منظر كالبدي تهران آينده، تفاوت چشمگيري با امروز خواهد داشت. 10 سال پيش در تهران فضايي به نام بوستان نهجالبلاغه وجود نداشت. 10 سال پيش بوستان ولايت نبود. همين طور منطقه ويژه عباسآباد با اين همه پروژه و فضاهاي فراغتي و تفريحي و فرهنگي هنوز شكل نگرفته بود. مديريت جهادي در طول 9 سال حضور، چهره تهران را دگرگون كرد. وجود سازههاي مختلف در اين شهر بيانگر تلاش گسترده مديريت جهادي در اين شهر است. بسياري از هموطناني كه سالها در اين كشور حضور نداشتند از ديدن تهران اظهار شگفتي ميكنند. اين اتفاق در كالبد شهر رخ داده است. روي ديگر اين سكه روح غالب تهران است. تهران امروز شهري با طراوتتر است. شهري شادابتر. شهري كه امروز از منظر جهاني داراي اهميت است و در منطقه نيز شهري بسيار تأثيرگذار.
همچنين در تهران امروز اگر جايي مانند منطقه ويژه عباسآباد شكل ميگيرد، محور اصلي آن مصلي است. دقيقاً الگوي توسعه اين مجموعه برگرفته از شهرهاي اسلامي است؛ شهرهايي كه حول محور مسجد شكل ميگيرد. تهران 10 سال آينده به لحاظ كالبدي شهري است كه معماري آن بهتر خواهد بود و سيما و منظر آن نيز بيشتر بر پايه تفكرات امروزين جامعه شكل خواهد گرفت. اما در بعد ديگر گسترش فعاليتهاي اجتماعي در تهران با وجود مناطقي چون مجموعه عباسآباد و بسياري از مراكز فرهنگي و تفريحي و گردشگري چشمگيرتر خواهد بود. به نظر ميرسد تهران 10 سال آينده پوياتر خواهد بود و جايگاه بينالمللي قابل توجهي به دست خواهد آورد.
اراضي عباسآباد چقدر در هويتبخشي به تهران مدرن نقش دارد؟
بايد بگويم موافقت رهبر معظم انقلاب براي تبديل اين اراضي به منطقه فرهنگي و گردشگري در دل پايتخت يك نقطه عطف براي سرنوشت اراضي عباسآباد و بسيار بابركت و ذيقيمت است. با اين اقدام رهبر معظم روند واگذاريها و ساخت و سازها متوقف شد و در سال 84 طرح جامعي كه در حال حاضر در حال اجراست به تصويب شوراي عالي معماري كشور و شهرداري تهران رسيد. اين طرح به عنوان يك سند بالادستي مبناي كار قرار دارد. حدود 200هكتار از اين اراضي با موافقت امام (ره) براي احداث مصلي و باغات متصل به آن اختصاص يافته بود. در واقع 360 هكتار باقي مانده با زوم فرهنگي و گردشگري در احداث و تكميل شدن است و كارهاي زيربنايي زيبا و ماندگاري در حال انجام است. هركدام از پروژههاي عباسآباد به نمادي براي تهران مدرن تبديلشدهاند. پروژه گنبد مينا، باغ كتاب، باغ هنر و بوستان نوروز، ميدان مشاهير، بوستان آب و آتش، باغ موزه دفاع مقدس و پل طبيعت جلوه خاصي به شهر دادهاند. همه اينها در اختيار نسل جوان است تا آينده بهتري را براي كشور بسازند. ضمن اينكه در برنامه دراز مدت نوسازي عباسآباد انشاءالله يك مجموعه منسجم فرهنگي و اجتماعي خواهيم داشت كه نمادي از فرهنگ و هويت و ارزشهاي كشور عزيزمان خواهد بود. هر كدام از پروژههاي اين مجموعه راهبر فعاليتي خاص خواهد بود. گنبد مينا مركز علم نجوم كشور ميشود. يادآور رصدخانههاي قديمي ايران، يادآور رصدخانه مراغه. باغ كتاب، جايي ميشود براي حضور دائمي فرهيختگان و نويسندگان. يك پاتوق فرهنگي كه به ترويج فرهنگ كتاب و كتابخواني خواهد پرداخت. باغ هنر، مكاني خواهد شد براي اجتماع هنرمندان و شاعران و هنرپيشگان. بوستان نوروز هم نماد ديپلماسي شهري و جلوهگاه چهره بينالمللي تهران خواهد شد. ميدان مشاهير نيز ما را با پيشينيان و بزرگان تاريخ اين مرز و بوم آشنا خواهد كرد. بوستان آب و آتش نيز همانگونه كه اين روزها شاهدش هستيم، البته بيشتر تابستانها مركزي براي تفريح و تفرج است و مكاني براي تدبر. باغ موزه دفاع مقدس نيز يادآور هشت سال ايستادگي و مقاومت مرداني است كه از جانشان گذشتند و ايثار كردند و در نهايت پل طبيعت، كه نمادي تازه براي شهر تهران است. پلي بزرگ و در هم تنيده با طبيعت و به نام طبيعت. اين پل سيمايي متفاوت از تهران را پيش روي شهروندان گذاشت و مكاني خاطرهانگيز براي شهر تهران خواهد شد. اين پل مكاني براي توقف شده است نه صرفاً محلي براي عبور، بيشتر گردشگران براي بازديد از خود پل به اين مكان مراجعه ميكنند. به واقع ميانگين سني سازندگان اين پل كمتر از 30 سال است و اين طرح مكاني براي ظهور و بروز خلاقيت جوانان ايراني به شمار ميرود.
در خصوص بحث گردشگري و گذراندن اوقات فراغت هم توضيح دهيد.
بله. در زوم فرهنگي اين اراضي سازههاي فرهنگي در غالب فضاهاي باغي ديده شده است و بيشترين ميزان فضاي سبز در پايتخت در اين منطقه واقع شده است كه باعث لطافت روح و تخليه انرژي جوانان ميشود. وجود فضاهاي مختلف تفريحي و گردشگري و فرهنگي نيز در اين مجموعه بر جذابيت آن افزوده است و پيشبينيهاي لازم براي تأمين پاركينگ اين مجموعه با گنجايش 3هزار خودرو ديده شده است.
در اين منطقه فضاهاي متعدد براي تمامي سلايق وجود دارد. در يك سخن اين منطقه قطب تپنده فرهنگي پايتخت است. حضور خانوادهها و احساس امنيت و آسايش هر روز بر تعداد استفادهكنندگان اين منطقه منحصربهفرد ميافزايد. همچنين قرار است روي كاركرد آموزشي عباسآباد بيشتر توجه كنيم. قرار است در كاربريها اين مجموعه را به كارگاه عملكرد آموزشي بستر آموزش رفتارهاي اجتماعي تبديل كنيم و اين امر امكانپذير است. يعني هركس وارد منطقه عباسآباد شد با سرعت مجاز براند و حتماً قانون خط سفيد را رعايت كند. به مقررات و قوانين احترام بگذارد و خود را ملزم به رعايت آنها بداند. در بحثهاي شهروندي در جمعآوري زباله و ريختن به سطل زباله اقدام كنيم و در صدد هستيم با الگوهاي رفتاري، شهروندان را تشويق به انجام اينگونه امور بكنيم.
از سوي ديگر اين فضا در بخشهاي مختلف و ايام خاص ميتواند به بيش از 200 و يا 300 هزار نفر همزمان ارائه خدمت بدهد. البته اين موضوع بستگي به برنامهها و پروژههاي اين فضا دارد.
گويا اخيراً آقاي شهردار از روند اجرايي پروژههاي اين اراضي بازديد داشتند. در اين مورد توضيح دهيد.
ايشان پس از بازديد تأكيد كردند بايد دوره زماني پروژهها كاهش يابد و دوره بهرهبرداري از امكانات و زيرساختها براي مردم سريعتر فراهم شود و همچنين مقرر شد در اين اراضي در ايام نوروز مراسم و برنامههاي ويژهاي داشته باشيم و از شما و ساير رسانهها كمك ميطلبيم براي اطلاعرساني در اين زمينه چراكه قرار است برنامههاي فرهنگي ويژهاي در ايام نوروز به ويژه در 12 و13فروردين در اين مكان به اجرا درآيد و بايد اعلام كنم حدود 85 درصد پروژههاي اصلي در اين اراضي به اتمام رسيده است و كارهاي ديگر نيز در حال پيشرفت است و اينكه قرار است اين مجموعه 560 هكتاري به نيازهاي مذهبي، گردشگري و فرهنگي و علمي شهروندان تهراني و افرادي كه از خارج ايران و يا داخل به اينجا ميآيند پاسخ دهد. منطقه ويژه عباسآباد مكاني است براي احياي حيات مدني شهروندان. جايي است كه شهروندان با حضور در آن احساس خوبي خواهند داشت. حس تعلق شهروندي در اين منطقه شكل گرفته است. به تدريج اين منطقه به جايي هويتساز براي شهروندان تبديل خواهد شد. فعاليتهاي گسترده فرهنگي و اجتماعي كه دراين مجموعه صورت گرفته بيانگر چند نكته است. استقبال شهروندان از فعاليتهاي صورت گرفته در اين مجموعه بسيار قابل توجه بود. به عنوان مثال در محرم سال جاري تجربهاي متفاوت در تهران رخ داد. مجموعه عباسآباد ميزبان چند اتفاق به مناسبت ماه محرم بود. «چله اشك و شوق» و «سكوت سرخ» دو كار آييني بود كه در اين مجموعه به نمايش درآمد. جالب است كه بدانيد استقبال مردم از اين دو اتفاق بسيار قابل توجه بود. در كنار اين دو اتفاق بسياري از فعاليتهاي عمومي در اين محدوده در حال شكلگيري است. حضور نهادهاي مردمي در اين مجموعه نشاندهنده شكلگيري يك حركت اجتماعي تأثيرگذار در اين منطقه است.
بر اين باورم كه منطقه ويژه عباسآباد در راستاي هويتبخشي شهر تهران گامهاي محكمي برداشته است. توسعه حيات مدني در اين منطقه با توجه به تدابير شهردار محترم و شوراي محترم شهر، در حال شكلگيري است. منطقه عباسآباد نه تنها جغرافياي شهر تهران كه جغرافياي فرامنطقهاي را تحت تأثير قرار خواهد داد. اين منطقه آنگونه كه از حساسيت و تلاش كليه همكاران تحت نظارت دقيق شهردار محترم برميآيد، هنوز در ابتداي راه است و در آينده شاهد شكلگيري يك مجموعه بزرگ فرهنگي با منطقه نفوذ گسترده و كشوري خواهيم بود.
