به گونهاي به اين رفتارهاي نامناسب عادت كردهايم كه در اين زمينه اگر فردي بخواهد در معابر شهري درست رانندگي كند مورد اعتراض ساير رانندگان قرار خواهد گرفت. در حال حاضر تغييرات در رفتارهاي ترافيكي آنچنان افزايش يافته است كه قوانين را به راحتي زير پا گذاشته و حتي حاضريم جريمه آن را نيز بپردازيم.
اينگونه رفتارها در دهههاي اخير دچار تحولات و پيچيدگيهاي وسيعي شده است كه در تمام ابعاد زندگي اجتماعي و فرهنگي ما نفوذ كرده و سبك زندگي ما را نيز تحت تأثير خود قرار داده و روابط اجتماعي شهروندان را در سيطره خود قرار داده است، هر روز تبعات منفي آن بيشتر آشكار ميشود و هزينههاي جاني و مالي بسياري را ميبلعد و اصلاح اين رفتارهاي غير متعارف به سادگي امكانپذير نبود و نيست. بر اين اساس طرح «خط سفيد» به عنوان گام نخست در اصلاح فرهنگ ترافيك پايتخت اجرا شده است.
توقف پشت خط سفيد، عبور عابران پياده از ميان دو خط موازي سفيد در عرض معابر و تقاطعها و همچنين حركت بين خطوط در آمد و شد شهري پايه و اساس اين طرح قرار گرفته است. بر اين اساس مديريت شهري در كنار ساير دستگاههاي متولي نگاهها را به اصلاح فرهنگ ترافيك از سوي شهروندان و رانندگان معطوف كرده است تا بتوانند به شريانهاي كوچك و بزرگ شهر نظم دوباره ببخشند و آنچه در اجراي اين طرح نبايد به دست فراموشي سپرده شود درگير كردن همه اقشار جامعه براي نظم بخشيدن به ترافيك است كه بايد مد نظر قرار گيرد.
در شهري مانند تهران كه 10 ميليون نفر سكنه را در خود جاي داده است و چند ميليون خودرو و موتورسيكلت در آن در حال تردد هستند همه از بار ترافيكي شديد و نبود انضباط ترافيكي مينالند چه آنهايي كه از وسايل نقليه استفاده ميكنند چه آنهايي كه وسيله نقليه ندارند از رفتارهاي ترافيكي كه موجب تشديد بار ترافيك معابر و مسيرها ميشود مينالند. عابران پياده نيز كه ناگزير به عبور از مسير معابر ترافيكي هستند در معرض بيشترين آسيبها قرار دارند. در آمد و شد شهري اكثر رانندگان در صدد هستند به هر شكل ممكن به مقصد برسند و با انجام رفتارهاي غير مناسب به تشديد ترافيك شهري كمك ميكنند كه خود بيشتر از همه در معضل ترافيك گير ميافتند. گويا اين افراد فراموش كردهاند كه با كوچكترين رفتار نامناسب در رعايت نكردن قوانين و مقررات آمد و شد باعث گره ترافيكي شده و نظم و انضباط را برهم ميزنند.
فرهنگسازي در حوزه ترافيك گام اولي است كه مديريت شهري اعم از شهرداري و شورا در كنار ساير دستگاههاي مسئول همچون راهنمايي و رانندگي به سوي آن حركت كرده است تا معضل ترافيك پايتخت كه همواره سايه شوم خود را بر شهر و شهروندان گسترده و تبعات بسياري به شهر تحميل كرده است را برطرف سازند. در اين زمينه اجراي طرح «خط سفيد» به عنوان الفباي ترافيك مد نظر قرار گرفته است و با اجراي دو هفتهاي اين طرح كه از جنبههاي مختلف بر روي آن كارهاي زيربنايي شده است اقدامات فرهنگي و اجتماعي از يك سو و تبليغات و اطلاعرساني از سوي ديگر سبب شده است تا نتايج 10 روزه اجراي اين طرح در حال حاضر بسيار مثبت ارزيابي شود. در مناطق پايلوت اجراي طرح خط سفيد، توجهها به خط سفيد معطوف شده است تا آنجايي كه نظر عابران پياده و رانندگان به آن جلب شده است.
بر اين اساس است كه جلسات متعددي براي چگونه اجرايي كردن اين طرح در حوزههاي مختلف مديريت شهري تشكيل شد و ميشود و طرح مورد تجزيه و تحليل قرار ميگيرد.
فرهنگ ترافيك پايتخت زير ذرهبين مديريت شهري
در اين زمينه رئيس كميسيون فرهنگي و اجتماعي شوراي اسلامي شهر تهران در جلسه بررسي وضعيت آموزش و فرهنگسازي در حوزه ترافيك گفت: چنانچه فرهنگ صحيح ترافيك آموزش داده شود، قانون به درستي اعمال شده و رفتارهاي رانندگي اصلاح گردد، بسياري از مسائل و مشكلات ترافيكي حل و فصل ميشود.
حجتالاسلام والمسلمين عبدالمقيم ناصحي با اشاره به اينكه يكي از معضلات اساسي تهران موتورسيكلتها هستند كه با قيمت ارزان و به صورت اقساطي قابل خريدارياند، اظهار كرد: متأسفانه بسياري از موتورسيكلتسواران مرتكب انواع و اقسام تخلفات ميشوند و با اين وسيله نه تنها جان خود، بلكه جان ديگران را نيز به خطر مياندازند.
وي با بيان اينكه در اخذ جرايم راهنمايي و رانندگي از متخلفان ميبايست علاوه بر ضوابط حقوقي، قواعد شرعي نيز مورد توجه قرار گيرد، تصريح كرد: از صدها ميليارد درآمد اخذ شده از محل اين جرايم، تنها 110 ميليارد تومان به شهرداري تهران اختصاص پيدا كرده كه 37 ميليارد تومان آن نيز پرداخت نشده است.
همچنين مجتبي شاكري رئيس كميته فرهنگي اين كميسيون با تأكيد بر اينكه براي اجراي قانون پذيرش آن از سوي مردم بسيار اهميت دارد و به عبارتي مقبوليت اجتماعي، پيشنياز پذيرش هر قانوني است، گفت: استفاده از رسانه ملي و شبكههاي تلويزيوني به منظور آموزش و فرهنگسازي در حوزه ترافيك ميتواند بسيار مؤثر باشد.
رئيس كميته هنري كميسيون مذكور نيز با اشاره به اينكه موضوع حمل و نقل شهري بحث جدي شهر و شهروندان تهران است كه هر روز طرفداران بيشتري پيدا ميكند، اظهار كرد: ايستگاههاي متروي تهران از ايستگاههاي متروي اروپا نيز شيكتر هستند و هر روز اقشار و گروههاي جديدي به مسافران مترو اضافه ميشوند.
تشكري هاشمي: كار فرهنگي در همايش و نمايش خلاصه نميشود
در ادامه جلسه معاون شهردار تهران با تأكيد بر اينكه كار فرهنگي در نصب پوستر و بنر و برگزاري همايش و نمايش خلاصه نميشود، اعلام كرد: در انجام هر كار فرهنگي، ضمن ريشهيابي دلايل و عوامل بروز و ظهور هر حركتي، بايد با آسيبشناسي دقيق و نيز چارهجويي عميق و با تدبير و درايت و به كارگيري تمام ابزارها و امكانات در جهت بر طرف كردن مسائل و مشكلات پيش رو گام برداريم.
از سوي ديگر مهندس سيد جعفر تشكري هاشمي اجراي كمپين «آسمان آبي و زمين پاك» را از جمله راهكارهاي اجرايي مديريت شهري در جهت ارتقا و بهبود فرهنگ شهروندي دانست و تأكيد كرد: يكي از محورهاي اساسي اين كمپين، آموزش و فرهنگسازي در حوزه ترافيك است و به اين منظور، حركت بين خطوط در قالب شعار محوري «خط سفيد» در جهت ايجاد انضباط و نظمبخشي به ترافيك مورد توجه قرار گرفته است.
همچنين در اين جلسه پيمان سنندجي مدير عامل شركت واحد اتوبوسراني با اشاره به اينكه ناوگان اتوبوسراني تهران، 6500 دستگاه اتوبوس در اختيار دارد كه 6100 دستگاه آن فعال است، اظهار كرد: آموزش رانندگان اتوبوس با استفاده از دستگاههاي شبيهساز و با بهرهگيري از اساتيد دانشگاه و افسران پليس راهور از جمله برنامههاي اين شركت است.
سرهنگ عابدي جانشين پليس راهور تهران بزرگ نيز با بيان اينكه يك چهارم خودروهاي كشور به علاوه صدها هزار دستگاه موتورسيكلت در تهران تردد ميكنند، تصريح كرد: تعداد كشتههاي ناشي از تصادفات رانندگي در تهران ظرف چند سال اخير بيش از 50 درصد كاهش داشته است.
كاهش 90 درصدي تخلفات با اجراي طرح انضباط ترافيكي (خط سفيد)
با گذشت10 روز از اجراي طرح انضباط ترافيكي (خط سفيد) در راستاي عملياتي شدن كمپين «آسمان آبي زمين پاك» در مناطق و رعايت نظم و انضباط در معابر شهري پايلوت اين طرح90 درصدي از تخلفات رانندگي در مناطق فوق كاسته شده است.
سيد جعفر تشكري هاشمي با تأكيد بر اينكه از شهريور ماه اصلاح زير ساختهاي ترافيكي و خط كشيهاي معابر شهري در مناطق 6 و 8 و بزرگراههاي شهيد آبشناسان، صدر و بابايي آغاز شده است، گفت: اين اقدامات براي آشنايي و رعايت بيش از پيش شهروندان صورت گرفت تا در رعايت قوانين و نظم و انضباط مشاركت كنند.
به گفته وي از آغاز فعاليت كمپين آسمان آبي – زمين پاك تعداد بيشماري سمن و نهاد عمومي با ابراز علاقه به همكاري با اين طرح تأكيد كردند. به طور قطع آلودگي هوا موضوعي است كه تمامي شهروندان را آزار ميدهد و هر اقدامي كه در راستاي كاهش آلايندهها صورت گيرد مورد اقبال شهروندان خواهد بود. معاون شهردار تهران با تأكيد بر اينكه ترافيك و تردد خودروها و به تبع آن آلايندگي ناشي از احتراق سوخت در ساعات ترافيك بر افزايش آلايندههاي هوا ميافزايد، گفت: معتقدم با رعايت قوانين ترافيكي از جمله تردد بين خطوط بيش از 30 درصد از بار ترافيك در معابر شهري كاسته خواهد شد. اين در حاليست كه شاهد كاهش آلايندههاي ناشي از توقف در جاي خودروها در ترافيكهاي سنگين نيز خواهيم بود.
وي با اشاره به بازديد ميداني اخير خود از مناطق6 و 8 گفت: ميزان مشاركت شهروندان در اجراي صحيح و رعايت نظم و انضباط ترافيكي بسيار چشمگير بود. به طوري كه بيش از 90 درصد رانندگان مقررات توقف پشت خط ايست را در حريم تقاطعها رعايت ميكنند. به گفته تشكري هاشمي با اصلاح هندسي معابر و خطكشيها شهروندان خود را ملزم به رعايت و توقف در حريم تعيين شده در تقاطعها ميدانند و كمتر تقاطعي ديده ميشود كه رانندگان با بياحتياطي بر روي خط ايست توقف كرده باشند. در عين حال كه فعاليت دوربينهاي ثبت تخلف نيز عملكرد رانندگان را ثبت و ضبط كرده و تخلفات اعمال قانون ميشود.
تشكري هاشمي با اشاره به چالش موتورسيكلتسواران در شهر تهران گفت: طي اين بازديد شاهد بودم بيش از 70 درصد موتورسيكلتسواران تخلفات عديدهاي كه هميشه انجام ميدادند از جمله تردد در مسير پياده راهها را انجام نداده و اين نشان ميدهد شهروندان با اقبال خوبي با اجراي اين قوانين راهنمايي و رانندگي برخورد كردهاند.
حركت به سوي نظم اجتماعي با نظم ترافيكي
رئيس مركز ارتباطات و امور بينالملل شهرداري تهران نيز در جمع مديران ارشد سازمان اتوبوسراني پايتخت گفت: تحقيقات گستردهاي در شهرداري تهران به خصوص معاونت حملو نقل و ترافيك انجام شده كه به كمپين آسمان آبي و زمين پاك منجر و در دو حوزه «اجتماعي و فرهنگي» و «تبليغاتي و آموزشي» عملياتي ميشود.
شهرام گيلآبادي در ادامه با بيان اينكه امروز قرار است كار بزرگ ديگري با دستان توانمند شما به سرانجام برسد، تصريح كرد: هماكنون شهروندان كلانشهرها مطالبات متفاوتي نسبت به گذشته از مديريت شهري دارند. بخش عمدهاي از اين مطالبات به زيست شهري و حقوق اجتماعي كه زندگي روزمره را در شهرها تحتالشعاع قرار ميدهد، برميگردد. وي با تأكيد بر اينكه تحقيقات گستردهاي در شهرداري تهران به خصوص معاونت حمل و نقل و ترافيك انجام شده كه قرار است به كمپين آسمان آبي و زمين پاك منجر شود، گفت: اين كمپين در دو حوزه «اجتماعي و فرهنگي» و «تبليغاتي و آموزشي» عملياتي ميشود.
وي با اشاره به اينكه شهرداري پايتخت در اين دو حوزه تنها تسهيلگر است، خاطرنشان كرد: درحال حاضر شهروندان خواهان يك اتفاق مهم در شهر تهران براي رسيدن به يك نظم اجتماعي هستند.
رئيس مركز ارتباطات و امور بينالملل شهرداري تهران ادامه داد: تمامي مهمانان خارجي كه توسط اين مركز با دستاوردهاي مديريت شهري در پايتخت آشنا ميشوند، از پيشرفتهاي تهران شگفت زده ميشوند، اما يك نكته تاريك در نگاه تمامي آنان وجود دارد و آن هم نحوه رانندگي در شهر است كه نظم اجتماعي را مخدوش ميكند.
وي با بيان اينكه اين موضوع مهمي است كه ذهن مديريت شهري را نيز به خود معطوف كرده است، تصريح كرد: با بررسيهايي كه انجام دادهايم به اين نكته رسيديم كه فرهنگ رانندگي در تهران بايد اصلاح شود.
گيلآبادي با اشاره به اينكه تفريح برخي رانندگان بازي با جان شهروندان است، افزود: چندي قبل كه بنده شهردار شب بودم شاهد تصادف يك ماشين خارجي با 11 ماشين ديگر در بزرگراه صدر بودم، نكته مهم اينجا بود كه رانندگاني كه به حق آنان تعرض شده بود آدمهاي گرفتاري بودند كه به درستي در حال رانندگي بودند.
وي تصريح كرد: برخوردهاي سلبي كه پليس آغاز كرده است و كارهاي ايجابي جدي فرهنگي كه شهرداري تهران درحال انجام دارد، قطعاً تأثيرگذار خواهد بود تا رانندگي بين خطوط با كمك شهروندان عملياتي شود.
رئيس مركز ارتباطات و امور بينالملل شهرداري تهران با تأكيد بر اينكه معتقديم فرهنگسازي بايد از مجموعه بزرگ شهرداري آغاز گردد، خاطرنشان كرد: بايد صدها هزار راننده ناوگان حمل و نقل عمومي كه در پايتخت فعاليت ميكنند درست رانندگي كنند.
گيلآبادي همچنين گفت: چند روز پيش به عنوان شهروند بر سر يكي از چهارراههاي تهران ايستادم و برخي رانندگان اتوبوس را كه روي خط عابر پياده ميآمدند به عقب هدايت ميكردم؛ به شخصه شاهد بودم كه رانندگان از اين اقدام استقبال و آن را عملي ميكردند.
وي با اشاره به اينكه در تلاش هستيم در آيندهاي نه چندان دور حركت منسجمي را با كمك رانندگان تاكسي برگزار كنيم كه در آن رعايت حقوق اجتماعي شهروندان و رانندگي بين خطوط بيشتر آشكار شود، گفت: اين اقدام قطعاً با كمك سازمان اتوبوسراني نيز اجرايي خواهد شد. رئيس مركز ارتباطات و امور بينالملل شهرداري تهران در پايان با تأكيد بر اينكه در حال حاضر مسئولان، نخبگان، دانشگاهيان و اصحاب رسانه را نسبت به اين حركت عظيم آگاه كردهايم، افزود: بايد كار را با جديت و تمام توان به پيش ببريم. بدون شك اين اقدام رضايت عمومي را به دنبال خواهد داشت.
