تروما دومين علت مرگ و مير در ايران را بر اساس شواهد متقن به خود اختصاص داده است و جالب است بدانيد در بين جمعيت زير 30 سال اولين علت مرگ و مير را شامل ميشود.
در حال حاضر حدود ۵۰ درصد علل «تروما» در دنيا، تصادفات رانندگي و حوادث ترافيكي است و در صورت عملي نشدن اقدامات اساسي اين رقم در سال ۲۰۲۰ ميلادي به ۶۰ درصد خواهد رسيد.
نتايج مطالعات انجام شده در مركز تحقيقات تروما در هشت شهر بزرگ كشور نشان ميدهد كه ميزان مرگ و مير به ازاي هر ۱۰ هزار خودرو در ايران حدود ۳۳ نفر است و نيز براساس محاسبات انجام شده در دنيا، عمر مفيد تلف شده بر اثر «تروما» برابر است با مجموع عمر مفيد تلف شده ناشي از بيماريهاي قلب و سرطان ضرب در عدد يك و نيم!
در حال حاضر سه عامل عمده مرگ و مير در دنيا به ترتيب بيماريهاي قلبي و عروقي، انواع سرطان و تروما است كه در كشور ما «تروما» در رتبه دوم قرار دارد.
تعداد زيادي از مرگهاي ناشي از تروما قابل پيشگيري است و شمار قابلتوجهي از افرادي كه دچار حوادث جادهاي ميشوند، قابل درمانند. رعايت مقررات رانندگي، برطرف كردن نقصهاي احتمالي خودروها، توجه به وضعيت و بهبود كيفيت راهها، به موقع رساندن مصدومان به مراكز درماني تخصصي، وجود مراكز درماني خاص مصدومان، آموزشهاي عمومي و اطلاعرساني در زمينه «تروما» از جمله اقداماتي است كه از ميزان تلفات و مصدوميتهاي ناشي از حوادث گوناگون ميكاهد.
از نظر پزشكي، «تروما» به يك جراحت شديد بدني يا شوك بحراني اتلاق ميشود و از نظر روانشناختي، تروما معناي ديگري دارد؛ تجربهاي است كه از نظر هيجاني دردناك، پريشانكننده و ناگهاني باشد و اغلب باعث اثرات پايدار بدني و ذهني شود.
كشور ما از نظر تعداد بيماران ترومايي در خاورميانه رتبه نخست را داراست و بهترين راه پيشگيري از آن هم، رعايت قوانين عبور و مرور توسط مردم و رانندگان وسايل نقليه است.
براساس گزارشهاي پايگاه اطلاعرساني سازمان پزشكي قانوني، هرچند مرگهاي ناشي از حوادث رانندگي طي سالهاي گذشته روند كاهشي داشته، اما همچنان عابران پياده و به خصوص سالمندان و خردسالان بخش زيادي از اين مرگها را به خود اختصاص دادهاند.
به گفته دكتر شجاعي، رياست سازمان پزشكي قانوني ميزان مرگ و مير ناشي از حوادث ترافيكي در ششماهه نخست سال 93 كشور 9هزار و 371 نفر بوده است. وي همچنين از مصدوميت 166 هزارو 283 نفر در حوادث ترافيكي نيمه نخست امسال خبر داد.
دكتر سياوش صحت، دبير علمي جامعه جراحان ايران در مورد آمار تلفات در حوادث ايران ميگويد: هر 20 دقيقه يك نفر بر اثر حوادث از بين ميرود كه اين مشكل قابلپيشگيري است.
عضو كميته راهبردي قطب تروماي كشور در ادامه ميافزايد: بيشتر مرگ و ميرها در سن 20 تا 40 سالگي اتفاق ميافتد.
دكتر سيدتقي نوربخش، رئيس انجمن جراحان ارتوپد ايران و رئيس سازمان تأمين اجتماعي با بيان اين مطلب كه كشور ما با توجه به آمار بالاي تصادفات رانندگي رتبه پنجم را در دنيا دارد، ميافزايد: بررسيها نشان ميدهد چهار تا پنج برابر كساني كه بر اثر تصادفات رانندگي جانشان را از دست ميدهند، مجروح و مصدوم ميشوند و نيز سالانه حدود ۸۰ تا ۹۰ هزار نفر فقط مجروح و مصدوم تروما در كشور داريم.
به گفته اين جراح ارتوپد اگر به طور متوسط براي درمان هر مجروح ۵ميليون تومان در نظر بگيريم، در نهايت رقم بسيار هنگفتي ميشود.
نوربخش ميگويد: در حال حاضر مراكز متعددي براي درمان «تروما» در كشور وجود دارد و تمامي بيمارستانها و مراكز درماني نيز موظف به پذيرش بيماران تروما هستند. رئيس انجمن جراحان ارتوپد ايران يادآوري ميكند: در بسياري از كشورهاي پيشرفته، پزشكاني تحت عنوان «ترومالوژيست» فعالند كه در كشور ما اين تخصص وجود ندارد. بايد پروتكلهاي مشخصي براي يك بيمار ترومايي، هم از لحاظ تقسيم وظايف و هم از نقطهنظر علمي، در بيمارستانها و ديگر مراكز درماني وجود داشته باشد. به گفته وي زمان طلايي رسيدن مصدومان به بيمارستانها در مواردي كه صدمات جدي براي سيستم مغزي يا قلبي عروقي ايجاد ميشود، بيش از ۷ تا ۸ دقيقه نيست.
*مسئول دبيرخانه قطب علمي آموزشي تروما 
