دی نیوز:همانطوریکه می دانید طی روزهای اخیر و پس از انتشار فیلم قتل 2 خبرنگار آمریکایی توسط گروه داعش،تحرکات فراوانی دیپلماتیک از سوی برخی مقامات و محافل سیاسی در ایالات متحده آمریکا بر پا شد.متعاقب این تحریکات رئیس جمهوری آمریکا،باراک اوباما در روز پنج شنبه 11 سپتامبر در جمع اعضای کنگره حضور یافته و استراتژی و اهداف خود را در زمینه گروه داعش اعلام می دارد:
"اگرچه امکان مبارزه در سرنگونی گروه داعش به دراز بکشد ولیکن مصمم است تا از نیروی زمینی خود در این عملیات استفاده نکند و تنها از طریق هوایی به مبارزه با این گروه در کشورهای عراق و سوریه بپردازد"
بدنبال سخنرانی باراک اوباما،جان کری وزیر امور خارجه و جان هیگل وزیر دفاع ایلات متحده نیز اقدام به سخنرانی نموده و ضمن تکرار آنچه که باراک اوباما در سخنرانی خود ذکر کرده بود به تشکیل ائتلاف کشورهای عربی و منطقه ای بر علیه گروه داعش اشاره نمودند.
جان کری در جمع نمایندگان 10 کشور عربی و نمایندگانی از سوی کشور ترکیه سخنرانی کرده و در انتها،کشورهای شرکت کننده متعهد به مقابله با تهدیدات ناشی از گروه داعش شدند.در این نشست منطقه ای که وزرای خارجه کشورهای کویت ، بحرین ، مصر ، عراق ، عمان ، عربستان ، قطر ، لبنان ، امارات متحده عربی و اردن خضور داشتند ، به موضوعاتی از جمله مسدود کردن کمک های مالی و تسلیحاتی به این گروه و همچنین انسداد مسیر عبور و مرور گروه داعش به کشورهای عراق و سوریه اشاره شده است.
آنچه که تعجب ناظران سیاسی را در این زمینه برانگیخته است دو گانگی حرف و عمل کشورهای شرکت کننده در این کنفرانس می یاشد.همانطوریکه می دانید یکی از بزرگترین حمایت کنندگان مالی به گروه سلفی و تکفیری بالاخص گروه داعش ، کشور قطر می باشد که در این کنفرانس نقش فعالی را نیز ایفا کرده است ، البته نبایستی فراموش کنیم که کشورهایی مثل کویت و عربستان نیز دست کمی از قطر در کمک رسانی به گروه های تکفیری که در سوریه و یا عراق مشغول آتش افروزی هستند ، نداشتهه و ندارند.
از طرف دیگر نمی توان نقش ترکیه را در ایجاد یک گذرگاه امن برای عبور و مرور نیروهای داعش به خاک سوریه ویا حتی عراق نادیده گرفت، در حالیکه این کشور نمایندگانی را برای شرکت در کنفرانس ضد گروه داعش به جده فرستاده است.(هرچند طبق برخی اطلاعات این نماینده از امضاء بیانیه پایانی خودداری نمود.)
اما بایستی به چند نکته در تحولات منطقه ای در زمینه ایجاد گروه تکفیری داعش و اثرات وجودی این گروه بر فعل و انفعالات سیاسی در منطقه خاورمیانه اشاره شود.
_ یکی از تحلیل های مطروحه در ایجاد گروه های تکفیری بالاخص داعش و حمایت های مالی وسیاسی از این گروه توسط برخی کشورهای منطقه بمانند عربستان سعودی، ترس از افزایش قدرت جموری اسلامی ایران و نقش این کشور در ایجاد هلال شیعی و ایجاد وحدت کشورهای شیعی می باشد و نا امن کردن منطقه و کشورهای شیعی و کشورهای متحد جمهوری اسلامی ایران یکی از اموری است ک می تواند افکار عمومی این کشورها را مشوق و پریشان نماید.
همچنین از دیگر نکاتی که برخی تحلیلگران سیاسی از آن نام برده اند این است که ورود گروه های تکفیری و خشن اسلامی مثل داعش در منطقه موجب پر رنگ شدن نقش ایالات متحده آمریکا در این منطقه خواهد بود و حضور مجدد آن کشور را در این مناطق توجیه پذیر کرده است.
اما درمورد چرایی مخالفت برخی کشورهای حامی گروه های تکفیری با جریان داعش و اثرات حضور ایالات متحده آمریکا در ائتلاف این کشورها بایستی به این نکته اشار شود که رقابت منطقه ای در ایجاد رهبری در منطقه یکی از نکات حائز اهمیت در این جریان سازی تلقی می شود. دولت عربستان سعودی با هکاری آمریکا و برخی کشورهای منطقه درصدد تقویت خود در بین مردم کشورش و همچنین رهبری منطقه خاورمیانه می باشد و سرنگونی گروه داعش این استراتژی را محتمل ساخته و نقش این کشور را در مدیریت بحران منطقه ای بسیار پر رنگ تر می سازد.به همین منظور عربستان سعودی با برپایی پایگاهی برای آموزش نیروهای نظامی درصدد است تا با همکاری با ایالات متحده آمریکا از این نیروهای آموزش دیده در تحرکات نظامی در جنگ با داعش استفاده نمایند و برخی کشورهای عربی من جمله قطر و همچنین دولت ترکیه که طی 3 سال تحرک بی اثر در ساقط کردن بشار اسد ، بدنبال احیای اهداف خود در جنگ با داعش هستند تا بدین نحو جایگاه خود را در منطقه باز یابند.
_از دیگر موارد حائز اهمیت در توجیه حضور گروه های تکفیری از جمله داعش نقش قدرت منطقه ای می باشد. وجود داعش موجب می شود تا منطقه در یک بحران و التهاب قرار گیرد و کشورهای موثر منطقه من جمله ایران از استراتژی های بین المللی خود دور و یا حتی این استراتژی ها برای مدت کوتاهی متوقف شود.
همچنین در همین راستا در صورت موفقیت ایران در سیاست و استراتژی های بین المللی خود نقش ژاندارمری و تاثیر گذار عربستان و برخی کشورهای هم پیمانش در منطقه تا حدودی متوقف و بسیاری از سیاست های آمریکا در منطقه ابتر می ماند که این میتواند ئر توافقات آتی ایران با گروه 1+5 تاثیر گذار باشد.
از طرف دیگر از آنجائیکه سیاست آمریکا تغییر یافته است و در ظاهر خود را به عنوان منجی حل بحران های جهانی معرفی می نماید ، دیگر نمی تواند جریانی مثل داعش را تبدیل به یک بحران جهانی کند و دیگر امکان القاعده سازی و سناریوی 11 سپتامبر و فجایعی از این دست را دیگر نمی تواند به تنهایی در جهان پیاده سازد.لذا در صدد است تا با تبلیغات وسیع در زمینه ائتلاف برای جنگ با داعش هم دنیا را درگیر یک بحران ساختگی و تصنعی نماید و هم خود را به عنوان منجی جهانی در حل منازعات و ایت قبیل بخران ها معرفی نماید.
همچنین تسلط آمریکا در منطقه رو به افول بود و لذا آمریکایی ها در صددند تا با ایجاد یک ائتلاف ساختگی نیرو های تکفیری داعش را از سوریه انتقال و به سمت عراق هدایت نماید تا بدین نحو هم بحران را در عراق تقویت نماید و هم تا حدودی مرزهای ایران را نا امن سازد تا بدین نحو بتواند با یک نمایش افراطی مذهبی در عراق ، از عواطف دینی این سامان بهره برده و اقدام به راه اندازی جنگ های داخلی در عراق را سازماندهی نماید و آنگاه توجیهی برای حضور و تسلط خود در منطقه را داشته باشد و لذاست که به نظر می رسد آمریکایی ها در صددند تا نقش پدر خواندگی خودشان را همچنان در منطقه خاورمیانه با همان سیاست دخالتهای نظامی بدون در نظر گرفتن حاکمیت ملی کشورهای منطقه عملی سازد و این کشور های منطقه هستند که بایستی با اتخاذ یک سیاست درست سعی در محو حضور و تاثیر قدرت ها و کشورهای خارج از منطقه شوند و این سیاست در جهان جاری و ساری گردد که بحران های منطقه ای بایستی توسط دولت های همان منطقه حل و فصل شود، نه کس دیگری!!!
امیر اسدی سیرچی-کارشناس ارشد علوم سیاسی