آمار 3 ميليوني زوجهاي نابارور در كشورمان از ظرفيتي بالقوه براي علاج درد كاهش جمعيت حكايت دارد. به بيان ديگر با حمايت از درمان اين زوجها ميتوان با يك تير دو نشان زد؛از يك سو آرزوي اين زوجها را براي پدر و مادر شدن برآورده و از سوي ديگر بخش مهمي از ضرورت افزايش نرخ رشد جمعيت را تأمين كرد.
اين در حالي است كه گاهي درمانهاي ناباروري تا 50 ميليون تومان هزينه روي دست زوجين ميگذارد و بيمهها هم هنوز حمايت شايستهاي از اين درمان ندارند.
اختصاص تسهيلات مناسب براي مادران به ويژه در دوره بارداري و شيردهي و پوشش بيمهاي هزينههاي زايمان و درمان ناباروري مردان و زنان و تقويت نهادها و مؤسسات حمايتي ذيربط از جمله مواردي است كه در سياستهاي كلي جمعيت از سوي مقام معظم رهبري ابلاغ و تأكيد شده است. با وجود اين هنوز هم بيمهها حمايت مناسبي از درمان ناباروري سرباز ندارند هر چند بنا به تأكيد يكي از اعضاي كميسيون بهداشت از حدود سه ماه پيش در قالب سند تحول سلامت خدمات ناباروري با فرانشيز 10 درصد در مراكز دولتي و با فرانشيز 30 درصدي در مراكز خصوصي انجام ميشود اما درمانهاي پيچيده ناباروري و همچنين تأخير در پرداخت هزينهها مشكلي است كه همچنان بر سر راه درمان ناباروري قراردارد.
ناباروري اگر پول باشد قابل درمان استبه گفته محمدمهدي آخوندي، جنينشناس و رئيس پژوهشكده فناوريهاي نوين علوم پزشكي ابن سينا تقريباً همه ناباروريها قابل درمان است اما زوجين بايد در درمان مداومت داشته باشند. وي تأكيد ميكند:توقع ما از هر درمان بين 25 تا 35 درصد نتيجه مثبت است.
اين جنين شناس روند درمان ناباروري را مستلزم همكاري متخصصان زنان، جنينشناس و ناباروري مردان عنوان ميكند. وي با اشاره به انواع تكنيكهاي درمان ميگويد: در مجموع 70 روش براي درمان ناباروري وجود دارد. به باور اين متخصص درمان ناباروري افزايش سن ازدواج و تأخير زوجين براي داشتن فرزند در اين ميان كار را سختتر كرده است. آخوندي ميافزايد: سن مناسب براي درمان ناباروري بين 20 تا 35 سالگي است و افراد در محدوده سني 25 تا 35 سالگي بهترين نتيجه را از درمان ميگيرند. بنا به تأكيد وي محدوديتهاي مالي و عدم پوشش بيمهاي چالشي است كه زوجهاي نابارور با آن مواجهند.
دو دوتا چهارتاي درمان ناباروري تا 50 ميليون تومان بالا ميرود!به گفته محمد رضا نوروزي، عضو انجمن باروري و ناباروري بيشترين هزينههاي درمان ناباروري مربوط به هزينههاي دارو و خدمات پيشرفته مانند IVF و ميكرواينجكشن است. وي ميافزايد: درمانهاي ساده و جراحيهاي كوچك توسط بيمهها پوشش داده ميشود اما هزينه دارو و روشهاي پيشرفته چالشزاست. اين روشها نياز به مواد مصرفي و تجهيزات با قيمت بالايي دارد و نيروي متخصص ميطلبد. نوروزي ميگويد: معمولاً هزينه يك سيكل IVF در مراكز درمان ناباروري با قيمت مناسب 2 تا 3 ميليون و گاهي به 8 ميليون تومان ميرسد كه بسته به نوع روش و كيفيت و خصوصي يا دولتي بودن مركز دارد. همچنين يك ميليون تومان هزينه دارو براي اين زوجين است كه توسط بيمهها پوشش داده نميشود. وي با اعلام عدم پرداخت به موقع هزينههاي درمان ناباروري به مراكز درماني از سوي بيمهها تصريح ميكند: در صورتي كه بيمهها بخواهند اين هزينهها را پوشش دهند بايد به موقع آن را به مراكز درماني پرداخت كنند زيرا لوازم مصرفي و تجهيزات بايد جايگزين شود. بنا به تأكيد نوروزي هزينههاي درمان ناباروري توان خانوادهها را متوقف ميكند و اگر به اين هزينهها PGD يا تشخيص پيش از لانهگزيني را نيز اضافه كنيم كه حدود 2 تا 3 ميليون تومان ميشود، رقم سرسامآوري به دست ميآيد. از طرفي گاهي زوجين به تخمك يا جنين اهدايي نيز نيازمندند كه آن نيز 2 تا 3 ميليون تومان رقم را افزايش ميدهد.
با در نظر گرفتن اينكه به طور متوسط هر زوج بين دو تا سه بار از اين دورهها استفاده ميكنند، از طرفي با توجه به هزينههاي اسكان و اياب و ذهاب به ويژه براي زوجهايي كه از شهرهاي ديگر ميآِيند و البته هزينههاي خدمات درماني جانبي به نظر ميرسد چيزي معادل 50 ميليون تومان براي درمان ناباروري لازم است.
دكتر محمد اسماعيل مطلق حداقل هزينه درمان براي هر مرحله را حدود 6ميليون تومان عنوان كرده و ميافزايد: اين هزينهها موجب شده برخي زوجها از ادامه درمان انصراف دهند و فقط سالانه 35 هزار زوج نابارور موفق به فرزندآوري ميشوند.
پيدا شدن سر و كله سزارين در ميان عوامل ناباروري ثانويه اما ناباروريها فقط از نوع ناباروريهاي اوليه نيست؛كم نيستند زوجهايي كه پس از تولد اولين فرزند به دلايلي دچار ناباروري ميشوند و نمي توانند فرزند يا فرزندان ديگري داشته باشند. به گفته رئيس انجمن علمي مامايي ايران، سزارين علاوه بر اينكه عوارض جراحي به همراه دارد، نازايي ثانويه را ايجاد ميكند. وي با اشاره به تحقيقات درباره عوارض سزارين ميافزايد: تحقيقات علمي نشان ميدهد كه ميل به باروري مجدد در مادراني كه سزارين انتخابي داشتهاند، به خصوص آن دسته از سزارينهاي زودتر از موعد و بدون علائم زايمان از بين ميرود. به گفته رئيس انجمن علمي مامايي ايران، چسبندگي جفت يكي از عوارض سزارينهاي تكراري است. وي با عنوان اين مطلب كه خطر چسبندگي در سزارين باعث خونريزي و از دست دادن رحم ميشود، تأكيد ميكند: بروز اين عارضه در زايمانهاي دوم و سوم با مشكلاتي براي مادر همراه است و حتي منجر به مرگ مادر نيز ميشود و اين در حالي است كه چنين مرگهايي در غفلت وزارت بهداشت از نظارت مناسب در لوكسترين بيمارستانهاي خصوصي تهران نيز اتفاق ميافتد.
سزارين عامل رواج تك فرزندي! بنا به تأكيد خداكرمي شايد سزارين عامل كاهش جمعيت نباشد اما افزايش سزارين به طور غيرمستقيم منجر به تك فرزندي ميشود. به باور رئيس انجمن علمي مامايي ايران، برخي سازمانهاي بيمهگر با عدم پوشش خدمات بيمهاي در مسير اجراي طرح تحول نظام سلامت و افزايش نرخ باروري سنگاندازي ميكنند. وي همچنين با انتقاد از بيمهها براي پوشش ندادن خدمات مامايي ميگويد: در طرح تحول نظام سلامت كشورمان، ماماها همچنان از پزشك خانواده حقوق ميگيرند كه اين مسئله باعث بيانگيزه شدن ماماها در ارائه خدمات سلامت باروري به مادران ميشود.
ورود مجلس به ميدان درمان ناباروري طرح جامع جمعيت و تعالي خانواده يكي از اقدامات بهارستان براي همراهي با سياستهاي افزايش جمعيت كشور است كه حمايت از زوجهاي نابارور را هم در خود جاي داده است. بديهي است هزينههاي ميليوني درمان ناباروري ميتواند حق پدر و مادر بودن را براي طبقات متوسط و ضعيف جامعه به يك آرزوي دستنيافتني تبديل و اين درمان را به عنوان يكي از درمانهاي لوكس جلوه دهد. حالا در برابر اظهارات پزشكان و مراكز درماني درباره كم كاري بيمهها از پوشش درمان ناباروري و پرداخت به موقع هزينهها، محمد حسين قرباني، عضو كميسيون بهداشت و درمان ميگويد: از حدود سه ماه پيش در قالب سند تحول سلامت خدمات، ناباروري با فرانشيز 10 درصد در مراكز دولتي انجام ميشود. همچنين اين خدمات در مراكز خصوصي با فرانشيز 30 درصد لحاظ ميشود. بنا به تأكيد وي، خدمات درمان ناباروري با فرانشيز 10 درصد در مراكز دولتي براي همه انواع درمانها است.
