مصطفي چمران! ذكر نامش فضا را عطرآگين ميكند.
بوي عطر دلنشين محبتش و بوي نفس گرم و قلب مهربانش را ميشنوم.
هرگز او را نديدم اما
گامهاي سريع و استوارش و تصميمهاي قاطعانهاش را شنيدهام.
شجاعتش را تحسين ميكنم و روح لطيفش مرا شاعرتر ميكند.
غرش ميان ميدان و رزم بيامانش مرا به وجد ميآورد.
لبخند ميان ميدان نبردش و رضايت و تسليمش بوي كربلا ميدهد.
و سكوت و خلوت و نيايش و مناجاتش بوي شبهاي جمكران را ميدهد.
دوستت دارم مصطفي و مثل همه واژههايم به تو تعظيم ميكنم.
چمران به مثابه يك نخبه علمي
سخن گفتن از شهيدي با ابعاد گوناگون، شير بيشه نبرد و عارف شبها و از پدر يتيمان و دشمن سخت كافران بسيار سخت است. سخن گفتن از نمونه كامل هجرت، جهاد و شهادت، مالك اشتر جنوب لبنان و حمزه كربلاي خوزستان بسيار دشوار است؛ اما سعي ميكنيم گذرا و سريع، بر حيات كوتاه اما پرحادثه و سراسر تلاش، ايثار و عشق او مروري داشته باشيم.
شهيد چمران در سال 1311 در تهران متولد شد و تحصيلات خود را در مدرسه انتصاريه آغاز كرد و در دارالفنون و البرز دوران متوسطه را گذراند؛ در دانشكده فني دانشگاه تهران ادامه تحصيل داد و در سال 1336 در رشته الكترومكانيك فارغالتحصيل شد. در سال 1337 با استفاده از بورس تحصيلي شاگردان ممتاز به امريكا اعزام شد و در جمع معروفترين دانشمندان جهان در دانشگاه كاليفرنيا و در دانشگاه بركلي با ممتازترين درجه علمي موفق به اخذ دكتراي الكترونيك و فيزيك پلاسما گرديد.
جهاد عملي چمران؛ از امريكا تا لبنان
از 15سالگي در درس تفسير مرحوم آيتالله طالقاني و درس فلسفه و منطق استاد شهيد مطهري شركت ميكرد و از اولين اعضاي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران بود. در مبارزات سياسي دوران دكتر مصدق هم شركت داشت. بعد از كودتاي 28 مرداد به نهضت مقاومت ملي ايران پيوست و تا زمان مهاجرت از ايران، عليه نظام طاغوتي شاه به مبارزه ادامه داد.
در امريكا در پايهريزي انجمن اسلامي دانشجويان امريكا نقش داشت و از مؤسسين انجمن دانشجويان ايراني در كاليفرنيا و از فعالان انجمن دانشجويان ايراني در امريكا به شمار ميرفت. به دليل اين فعاليتها، بورس تحصيلياش از سوي رژيم شاه قطع ميشود. پس از قيام خونين 15 خرداد در سال 1342 دست به اقدامي جسورانه و سرنوشتساز ميزند و همه پلها را پشت سر خود خراب ميكند و رهسپار مصر ميشود و مدت دو سال، در زمان عبدالناصر، سختترين دورههاي چريكي را ميآموزد.
او به كمك امام موسي صدر، رهبر شيعيان لبنان، حركت محرومان و سپس جناح نظامي آن، سازمان «امل» را بر اساس اصول و مباني اسلامي پيريزي نموده كه در ميان توطئهها و دشمنيهاي چپ و راست، با تكيه بر ايمان به خدا و با اسلحه شهادت، خط راستين اسلام انقلابي را پياده ميكند و عليگونه در معركههاي مرگ و حيات به آغوش گرداب خطر فرو ميرود.
پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران
دكتر چمران با پيروزي انقلاب اسلامي ايران، بعد از 23 سال هجرت، به وطن بازميگردد. همه تجربيات انقلابي و علمي خود را در خدمت انقلاب ميگذارد؛ خاموش و آرام ولي فعالانه و قاطعانه به سازندگي ميپردازد. بعد از پيروزي بينظير او در پاوه به تهران احضار شد و از طرف امامخميني(ره)، به وزارت دفاع منصوب گرديد. او در اولين دور انتخابات مجلس شوراي اسلامي، از سوي مردم تهران به نمايندگي انتخاب شد و وي سپس به نمايندگي رهبر كبير انقلاب اسلامي در شوراي عالي دفاع منصوب شد و مأموريت يافت تا به طور مرتب گزارش كار ارتش را ارائه كند.
گوشهاي از پيام امام خميني (ره) درباره چمران
امام خميني (ره) بعد از شهادت دكتر چمران طي پيامي شهادت ايشان را به حضرت وليعصر (عج) تسليت و تبريك گفتند و شهادت ايشان را «شهادت انسانساز» ناميدند. گويا امام ميدانست كه او در آينده الگويي براي جواناني خواهد شد كه همچون او عاشق و دلباخته اسلام و انقلاب هستند. بخشي از پيام امام به شرح زير است: «شهادت انسانساز سردار پرافتخار اسلام و مجاهد بيدار و متعهد راه تعالي و پيوستن به «ملاء اعلي»، دكتر مصطفي چمران را به پيشگاه وليعصر (ارواحنا فداه) تسليت و تبريك عرض ميكنم. تسليت از آن رو كه ملت شهيدپرور ما سربازي را از دست داد كه در جبهههاي نبرد با باطل، چه در لبنان و چه در ايران، حماسه ميآفريد و سرلوحه مرام او اسلام عزيز و پيروزي حق بر باطل بود. او جنگجويي پرهيزكار و معلمي متعهد بود، كه كشور اسلامي ما به او و امثال او احتياج مبرم داشت و تبريك از آن رو كه اسلام بزرگ چنين فرزنداني تقديم ملتها و تودههاي مستضعف ميكند و سرداراني همچون او در دامن تربيت خود پرورش ميدهد.
چمران عزيز با عقيده پاك خالص غير وابسته به دستهها و گروههاي سياسي و عقيده به هدف بزرگ الهي، جهاد را در راه آن از آغاز زندگي شروع و به آن ختم كرد. او در حيات، با نور معرفت و پيوستگي به خدا قدم نهاد و در راه آن به جهاد برخاست و جان خود را نثار كرد. او با سرافرازي زيست و با سرافرازي شهيد شد و به حق رسيد.»