بخش کشاورزی در استان ایلام با مسائل و مشکلاتی از جمله کمبود سرمایه و سرمایه گذاری، پایین بودن سطح سواد کشاورزان، عدم وجود بازار مناسب برای محصولات تولیدی، وسعت کم اراضی، عدم استفاده مناسب از مکانیزاسیون کشاورزی، بالا بودن میزان اراضی دیم و بیکاری فصلی کشاورزان مواجه است که این مشکلات، موانعی را بر سر راه توسعه کشاورزی و رونق اقتصادی این استان به وجود آوردهاست، به همین دلیل این همایش به منظور رفع مشکلات موجود این صنعت با حضور استاندار و امام جمعه ایلام، پرفسور «فرانک هول» ايرانشناس ازکشور آمریکا، بنیانگذار انجمن علمی کشاورزی بوم شناختی و رییس دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام و جمعی از فعالان این حوزه برگزار شد.
رونق کشاورزی، راهکاری برای اقتصاد مقاومتی
در اين همایش استاندار ايلام با اشاره به اینکه برگزاری چنین همایشهایي باید برای تفکر در مورد دیروز، امروز و فردای کشاورزی ایلام به عنوان مهد تمدن عرصه کشاورزی جهان باشد گفت: تحقیقات در منطقه دهلران نشان میدهد که ایلام اولین منطقه در یکجانشینی و مهد تمدن کشاورزی بوده چرا که کانالهای آبی کشف شده در آن به دوران باستانی تعلق دارد.
مرواريد با ذكر اين نكته كه متوسط بارش بارندگی در ايلام از متوسط بارندگي در كشور بيشتر است گفت: در حال حاضر 350 هکتار زمین زارعی در استان ایلام وجود دارد که قابلیت رسیدن به 600 هکتار را دارد.
وي افزود: 3 الی 4 میلیارد متر مکعب رواناب در ایلام وجود دارد و از این میزان رواناب یک میلیارد متر مکعب آن به بهرهبرداری میرسد و طی چند سال آینده نيز براساس برنامهریزیهای صورت گرفته این میزان بهرهوری به 2 میلیارد متر مکعب خواهد رسید.
استاندار ايلام با تاکید بر راه اندازی صنایع تبدیلی در استان ايلام گفت: پتانسیل نفت، گاز و پتروشیمی در ایلام وجود دارد ولي قابلیتها در بخش کشاورزی با وجود ظرفیتها نیازمند فعالیت بیشتر در این عرصهها است.
امام جمعه ايلام نيز در اين آيين با اشاره به اينكه مقام معظم رهبری در سال های گذشته همواره بر رونق بخش کشاورزی تاکید داشته اند گفت: یکی از اصلی ترین راهکارهای تحقق اقتصاد مقاومتی مورد نظر مقام معظم رهبري تلاش برای افزایش تولید و بی نیاز کردن نظام از ورود محصولات کشاورزی سایر کشورهاست.
حجت الاسلام لطفي افزود: وجود تنوع آب و هوایی و زمین های مستعد و حاصلخیز، ایلام را به عنوان یکی از قطب های تولید محصولات کشاورزی در کشور تبدیل کرده و می توان با ایجاد کردن زیرساخت ها و امکانات مورد نیاز و استفاده بهینه از منابع آبی ضمن افزایش تولید و رونق اقتصادی استان زمینه اشتغال بکار افراد جویای کار و دانش آموختگان اين بخش را بوجود آورد.
قدمت ایلام در صنعت کشاورزی
پرفسور «فرانک هول» ايرانشناس ازکشور آمریکا نيز در این همایش با اشاره به پتانسیل های موجود استان در بخش کشاورزی گفت: در مدت ۹۰۰۰ سال دامنه پروژه تحقیقاتی دشت دهلران تعداد ۱۳۱محل استقرار در محیطهای مختلف آب و هوایی یافت شده که دلیل این تنوع مکانی به دلیل تفاوت گذشته زمینشناسی دهلران با سایر نقاط بوده است که مبحث آب و هوایی و فارموکولوژی مهمترین فاکتورهای این تفاوت در محیطهای مذکور است.
وي افزود: چهار منطقه علیکش، فرخآباد، دشتعباس و میمه که برطبق بررسی ها، محل اسکان گروههای انسانی بوده است بعد از تحقیقات و براساس بافتی که داشته است مورد بازسازی قرار گرفته است.
پرفسور هول ادامه داد: در این بازده زمانی ۱۲ دوره فرهنگی شناسایی شده است که مثل سایر مناطق جهان به دلیل تغییرات آب و هوایی نوسان جمعیتی بخصوص در ۲ دوره از ادوار تاریخی در این محیط تحقیقاتی شکل گرفته است.
این ایرانشناس آمریکایی ضمن تاکید بر این که ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد به دلیل آبیاری و کانالهای پیشرفته دشت دهلران مملو از جمعیت بوده است، افزود: این تحقیقات از ساخت قالبهای خشتی در منطقه علیکش حکایت دارد هر چند این منطقه از داروهای گیاهی و طبیعی غنیتری نسبت به سایر مناطق جهان برخوردار بوده است.
پرفسور هول ادامه داد: منطقه تپه سفید با فاصله ۲۰۰ الی ۳۰۰ ساله پس از علیکش تاسیس شده است که برای اولین بار و توسط ساکنین منطقه محصولاتی همچون گندم ششپر، پنبه و کتان کشت شده است که به دنبال تاسیس این منطقه مسکونی تپه سبز نیز احداث شده است .
تاسیس مراکز پژوهشی
تاسیس مرکز بوم گردشگری کشاورزی در ایلام نیز از جمله موارد مورد تاکید بنیانگذار انجمن علمی کشاورزی بوم شناختی در همایش مذکور بود.
علی رضا کوچکی با بیان اینکه با وجود اینکه 99 درصد فعالیت های کشاورزی انسان برای به دست آوردن آذوقه بوده ،ایلامی ها با تفکر بر نحوه رویش گندم به صورت طبیعی به این امر مبادرت ورزیده و تحولات منحصر بفردی را در بخش کشاورزی به وجود آورده اند افزود: مردم ایلام یک حرکت انقلابی در تاریخ بشر به عنوان اهلی سازی صورت داده اند و در واقع ايلام پایه گذار علم کشاورزی است با یکجانشینی این گروه انسانی در دهلران کشاورزی تبدیل به محور همه فعالیت ها شده است.
مسعود بازگیررییس دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام نيز با بیان اینکه نیاکان این سرزمین هزاران سال پیش با بهرهگیری از قوه تفکر و الهامگیری از طبیعت تمدنی باستانی در عرصه کشاورزی را در دهلران به وجود آوردند به برخی از نتایج برگزاری این همایش اشاره کرد ؛ تاسیس مرکز پردیس گردشگری ایلام به عنوان دستاورد نیاکان در جهت معرفی گیاهان و جانوران دوران باستان، راه اندازی مراکز آموزشی و تحقیقاتی جهت انجام مطالعات پژوهشی، استفاده از فناوریهای نوین بخصوص تکنولوژی برای تبیین نقشهها وتفکیک اطلاعات، راهاندازی رشته گیاه باستانشناسی و جانور باستانشناسی در دانشگاه ایلام، حفظ و احیاء درختان بلوط زاگرس و اجرای تمهیدات لازم جهت جلوگیری از بین رفتن بافتهای وحشی به دلیل اهلیسازی فرایند آنها، همکاری علمی و تحقیقاتی بین دانشگاههای ایلام و فردوسی مشهد در بخش کشاورزی و منابع طبیعی، همچنین همکاریهای تحقیقاتی و راهبردی بین دستگاههای جهاد کشاورزی و دانشگاه ایلام از جمله موارد مطرح شده در همایش ملي "ايلام مهد كشاورزي باستان بود. علاوه بر این به موارد دیگری نیز مورد بحث قرار گرفته از جمله اینکعه تولید محصولات دامی به عنوان مزیت نسبی استان مورد بهرهگیری قرار گیرد، در نتیجه جهت دریافت ارزش افزوده ایلام تبدیل به قطب تولید محصولات دامی شود، همچنین ارتقاء تنوع در محیطهای کشاورزی، ضرورت تغییر الگوی مصرف و تغییر در بخش خصوصی این صنعت نیز مورد توجه قرار گرفت.
